Nhà đầu tư trẻ, lớn tuổi cùng “kẹt” nợ

Đợt lao dốc của thị trường chứng khoán Hàn Quốc đang gióng lên hồi chuông cảnh báo về tình trạng lạm dụng đòn bẩy tài chính. Dữ liệu từ Cơ quan Giám sát Tài chính Hàn Quốc (FSS) cho thấy tỷ lệ nợ xấu và quá hạn gia tăng mạnh ở hai nhóm nhạy cảm nhất: người dưới 20 tuổi và người trên 60 tuổi.

Dữ liệu Cơ quan Giám sát Tài chính Hàn Quốc cho thấy tại 5 ngân hàng lớn gồm KB Kookmin, Shinhan, Hana, Woori và NongHyup, tỷ lệ chậm trả khoản vay tín dụng của nhóm từ 20 tuổi trở xuống lên tới 0,67% vào cuối tháng 6.

Ở nhóm từ 60 tuổi trở lên, tỷ lệ này là 0,59%. Cả hai đều cao hơn đáng kể mức chung 0,35%.

Tổng dư nợ tín dụng của nhóm nhà đầu tư trẻ nhất khoảng 3,6 nghìn tỷ won, trong khi nhóm từ 60 tuổi trở lên đạt 10,6 nghìn tỷ won. Dù quy mô vay thấp hơn các nhóm tuổi trung niên, tỷ lệ chậm trả lại cao hơn.

Rủi ro cũng xuất hiện ở các tài khoản thấu chi. Tỷ lệ chậm trả của nhóm trên 60 tuổi là 0,37%, còn nhóm từ 20 tuổi trở xuống là 0,33%, trong khi mức chung chỉ 0,22%.

Nhà đầu tư lớn tuổi tăng tốc dùng đòn bẩy

Một trong những điểm đáng chú ý nhất nằm ở hoạt động vay ký quỹ tại các công ty chứng khoán.

Trong 6 tháng đầu năm, dư nợ vay ký quỹ của nhà đầu tư từ 60 tuổi trở lên tại 10 công ty chứng khoán lớn tăng 45,7%, từ 659,2 tỷ won lên 960,8 tỷ won. Mức tăng này cao hơn đáng kể tốc độ 36,3% của toàn thị trường.

Riêng nhóm trên 70 tuổi, tốc độ tăng còn lên tới 56,8%.

Không chỉ vay ký quỹ, các khoản vay thế chấp bằng cổ phiếu cũng tập trung đáng kể ở nhóm lớn tuổi. Dư nợ các khoản vay được bảo đảm bằng 5 cổ phiếu lớn nhất theo vốn hóa đạt 2,9 nghìn tỷ won cuối tháng 5, tăng 24,3% so với cuối năm 2025.

Trong đó, nhà đầu tư từ 60 tuổi trở lên chiếm 1,83 nghìn tỷ won, tương đương 63%.

Biến động thị trường làm bài toán trả nợ khó hơn

Đòn bẩy giúp nhà đầu tư gia tăng quy mô vị thế khi thị trường đi lên, nhưng đồng thời khiến áp lực tài chính tăng nhanh khi giá cổ phiếu giảm.

Trường hợp một nhà đầu tư ở độ tuổi 20 vay 15 triệu won qua tài khoản thấu chi để mua cổ phiếu cho thấy áp lực này. Khi thị trường giảm, khoản lỗ đầu tư gia tăng trong khi nghĩa vụ nợ và chi phí lãi vay vẫn tồn tại.

Về góc độ hệ thống, câu chuyện tại Hàn Quốc cho thấy sự mở rộng của tín dụng chứng khoán không chỉ tác động đến hành vi nhà đầu tư mà còn có thể lan sang chất lượng tài sản của ngân hàng và công ty chứng khoán nếu thị trường điều chỉnh mạnh kéo dài.

Đáng chú ý, hai nhóm có thu nhập và khả năng tích lũy khác biệt đang cùng nổi lên về rủi ro: người trẻ có nền tảng tài chính hạn chế, trong khi người lớn tuổi có thể đối mặt với nguồn thu nhập suy giảm sau khi nghỉ hưu.

4 con số đáng chú ý

0,67%: Tỷ lệ chậm trả khoản vay tín dụng của nhóm từ 20 tuổi trở xuống.

0,59%: Tỷ lệ chậm trả ở nhóm từ 60 tuổi trở lên.

45,7%: Mức tăng dư nợ vay ký quỹ của nhà đầu tư trên 60 tuổi trong nửa đầu năm.

63%: Tỷ trọng dư nợ vay thế chấp bằng 5 cổ phiếu vốn hóa lớn thuộc về nhà đầu tư từ 60 tuổi trở lên.