Nhà đất leo giá, khoảng cách giàu – nghèo ngày càng sâu
VARS nhận định, những nhà đầu tư sở hữu tài chính và tài sản ban đầu vững chắc thường tích lũy bất động sản như công cụ đầu tư và tích lũy giá trị, nhờ đó tiếp tục gia tăng tài sản khi giá đất leo thang.
Giá nhà vượt tầm thu nhập: Ai có nhà càng giàu, ai chưa có càng khó
Khả năng tiếp cận nhà ở tại Việt Nam đang giảm mạnh, ngay cả khi giả định thu nhập và giá nhà không đổi, theo Hội Môi giới Bất động sản Việt Nam (VARS). Với một căn hộ hai phòng ngủ giá khoảng 5 tỷ đồng, nhóm hộ gia đình thu nhập cao (50 triệu đồng/tháng) vẫn phải dành toàn bộ thu nhập tới 8 năm để mua, hoặc 25 năm nếu tuân thủ nguyên tắc chi phí nhà ở không vượt quá 1/3 thu nhập.
Nhà ở xã hội – vốn dành cho nhóm thu nhập thấp – cũng không còn “rẻ”: căn hộ 60 m² khoảng 1,5 tỷ đồng đòi hỏi hộ gia đình thu nhập tối đa 40 triệu đồng/tháng tiết kiệm liên tục khoảng 10 năm, chưa kể chi phí lãi vay. Kết quả là khoảng cách giàu – nghèo trong sở hữu tài sản ngày càng cố định: giá bất động sản tăng chủ yếu làm lợi cho người đã sở hữu tài sản, trong khi phần lớn dân cư cảm nhận “nghèo đi” dù kinh tế tăng trưởng.
VARS nhận định, người có lợi thế tài chính và tài sản ban đầu tiếp tục tích lũy bất động sản như công cụ đầu tư, hưởng lợi từ tăng giá đất đai. Ngược lại, người chưa sở hữu nhà đối mặt với nguy cơ phải thuê dài hạn, dù thu nhập tăng.
Kiểm soát giá nhà để thị trường bền vững
Để tránh rủi ro cho nền kinh tế, VARS cho rằng cần kiểm soát tốc độ tăng giá, trọng tâm là khơi thông nguồn cung nhà ở giá phù hợp. Khi nguồn cung đủ lớn, thị trường sẽ tự điều tiết theo cung – cầu.
VARS đề xuất:
Đẩy nhanh hoàn thiện văn bản pháp lý và nâng cao năng lực thực thi tại các địa phương.
Tăng cường phân cấp, phân quyền cho chính quyền địa phương trong điều chỉnh chính sách, bảo đảm linh hoạt theo từng khu vực, mức độ hạ tầng và phát triển đô thị.
Giải phóng mặt bằng minh bạch, hiệu quả, vừa rút ngắn thời gian triển khai cho doanh nghiệp, vừa bảo đảm quyền lợi người dân.
Bãi bỏ quy định thu bổ sung 5,4%/năm trên tiền sử dụng đất chậm nộp đối với các dự án đã giao đất trước 1/8/2024 nhưng chưa xác định giá, đồng thời ban hành phương pháp tính tiền sử dụng đất ổn định.
Đa dạng hóa kênh huy động vốn, giảm phụ thuộc tín dụng ngân hàng, thông qua thị trường trái phiếu doanh nghiệp, Quỹ nhà ở quốc gia và các quỹ đầu tư REITs.
Phát triển đô thị và minh bạch hóa thị trường
VARS cũng kiến nghị phát triển đô thị đồng bộ với hạ tầng trọng điểm như vành đai, metro, cao tốc, mở rộng không gian đô thị, giảm áp lực giá đất trung tâm, đồng thời phát triển thị trường cho thuê nhà chuyên nghiệp, thay đổi tâm lý “phải sở hữu nhà mới ổn định cuộc sống”.
Một giải pháp then chốt khác là xây dựng hệ thống chỉ số cảnh báo sớm, giúp cơ quan quản lý phát hiện kịp thời các dấu hiệu lệch chuẩn như đầu cơ, tăng giá bất thường hay mất cân đối cung – cầu. Đồng thời, VARS nhấn mạnh xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai, nhà ở và giao dịch thống nhất, liên thông toàn quốc, gồm quy hoạch, giá, pháp lý và biến động sử dụng đất, nhằm tăng minh bạch, hạn chế đầu cơ và thao túng giá.
Bạn muốn trở thành VIP/PRO trên 24HMONEY?
Bấm vào đây để liên hệ 24HMoney ngay

Bàn tán về thị trường