Người Mỹ đang nghèo đi vì lạm phát?

Kinh tế Mỹ tiếp tục tăng trưởng vượt kỳ vọng nhưng thu nhập người dân đang hụt hơi trước tốc độ tăng giá. Lạm phát dai dẳng khiến Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) đứng trước áp lực thắt chặt tiền tệ, trong khi thị trường đặt cược tới 83% khả năng lãi suất sẽ tăng vào tháng 12.

Những số liệu kinh tế mới nhất được đề cập trong báo cáo đang phác họa một nghịch lý đáng lo ngại: Nền kinh tế Mỹ vẫn tăng trưởng mạnh, nhưng sức mua của người dân lại chịu sức ép ngày càng lớn.

Cụ thể, chỉ số giá chi tiêu tiêu dùng cá nhân (PCE) tháng 9 tăng 3,6% so với cùng kỳ, cao hơn mức 3,4% trước đó. Riêng trong tháng, giá cả tăng 0,5%, vượt mức 0,3% ghi nhận trong tháng 8.

Đáng chú ý, PCE lõi, thước đo lạm phát được Fed đặc biệt quan tâm, tăng từ 3% lên 3,1%, cho thấy áp lực giá cả chưa có dấu hiệu hạ nhiệt bền vững.

Trong khi đó, thu nhập cá nhân chỉ tăng 0,2% trong tháng 9, thấp hơn đáng kể so với mức tăng 0,5% của giá cả.

Chênh lệch này đồng nghĩa thu nhập thực tế của người dân suy giảm khoảng 0,3% trong tháng, làm xói mòn sức mua và gia tăng áp lực lên ngân sách hộ gia đình.

Trái ngược với bức tranh thu nhập, GDP Mỹ quý III tăng 3,4%, vượt dự báo 3,2%. Đà tăng trưởng này phản ánh sức chống chịu của nền kinh tế nhưng đồng thời khiến nhiệm vụ kiểm soát lạm phát trở nên phức tạp hơn.

Fed đối mặt bài toán lãi suất tháng 12

Theo thông tin được cung cấp, Fed đã quyết định giữ nguyên lãi suất tại cuộc họp ngày 28/10, đồng thời đánh giá nền kinh tế vẫn duy trì trạng thái mạnh mẽ và cần thêm dữ liệu trước khi điều chỉnh chính sách.

Tuy nhiên, hai quan chức đã bỏ phiếu ủng hộ tăng lãi suất, phản ánh sự khác biệt quan điểm trong nội bộ cơ quan điều hành tiền tệ.

Đáng chú ý, thị trường được cho là đang định giá xác suất Fed tăng lãi suất trong tháng 12 lên tới 83%.

Áp lực thắt chặt còn đến từ kỳ vọng lạm phát dài hạn tăng lên 3,5%, giá sản xuất tháng 9 tăng 1,3% và giá dầu Brent vượt 110 USD/thùng.

Ở chiều ngược lại, thị trường lao động xuất hiện dấu hiệu suy yếu khi nền kinh tế chỉ tạo thêm 29.000 việc làm trong tháng 9, thấp xa dự báo 84.000 việc làm. Tỷ lệ thất nghiệp tăng lên 4,2%, vượt mức kỳ vọng 4,1%.

Nếu Fed tiếp tục nâng lãi suất, chi phí vay thế chấp, tín dụng tiêu dùng và tài trợ doanh nghiệp có nguy cơ tăng thêm. Điều này không chỉ gây sức ép lên hộ gia đình mà còn ảnh hưởng đến định giá cổ phiếu, trái phiếu và dòng vốn trên thị trường tài chính.

Đối với các thị trường mới nổi, mặt bằng lãi suất USD cao có thể làm gia tăng sức ép tỷ giá và khiến dòng vốn quốc tế trở nên thận trọng hơn.

Diễn biến lạm phát và việc làm trong những kỳ công bố tiếp theo sẽ đóng vai trò quan trọng đối với quyết định chính sách tháng 12.