Nghịch lý: Xăng tăng thì giá phở tăng. Vây xăng giảm rồi sao phở không giảm?

Có một câu chuyện khá thú vị về kinh tế học. Trước đây, một bát phở Thìn tăng giá lên 100.000 đồng, một phần được lý giải bởi giá xăng, điện, gas và nguyên liệu đầu vào tăng cao. Nhưng giờ đây, khi xăng, điện, gas đã hạ nhiệt, bát phở vẫn 100.000 đồng. Vậy phần chi phí tiết kiệm được đã đi đâu?

Đây chính là một hiện tượng rất phổ biến trong kinh tế học, gọi là tính cứng nhắc của giá cả (Price Stickiness). Nôm na, giá hàng hóa thường rất nhanh nhạy khi tăng, nhưng lại khá chậm chạp khi giảm!

Thứ nhất, chi phí tăng là lý do để tăng giá, nhưng chi phí giảm chưa chắc là động lực để giảm giá. Khi xăng, điện tăng, doanh nghiệp phải điều chỉnh giá bán để bảo vệ lợi nhuận. Nhưng khi chi phí giảm, nếu khách hàng vẫn chấp nhận mức giá cũ, chẳng có nhiều lý do kinh tế để người bán chủ động giảm giá. Đặc biệt với những thương hiệu nổi tiếng, khách vẫn xếp hàng dài thì giảm giá làm gì cho... mất công!

Thứ hai, giá cả có xu hướng thiết lập mặt bằng mới. Khi một bát phở từ 60.000–70.000 đồng tăng lên 100.000 đồng, ban đầu người tiêu dùng có thể phản ứng. Nhưng sau một thời gian, họ dần quen với mức giá đó. Giá mới trở thành bình thường, trong khi giá cũ lại trở thành ký ức đẹp!

Thứ ba, không phải chi phí nào cũng giảm. Xăng giảm nhưng tiền thuê nhà, nhân công, nguyên liệu và nhiều chi phí khác có thể vẫn tăng. Vì vậy, không thể kỳ vọng giá xăng giảm 10% thì bát phở cũng giảm tương ứng 10%.

Thứ tư, cạnh tranh mới là sức ép quan trọng buộc giá bán phải giảm. Khi người tiêu dùng có nhiều lựa chọn, doanh nghiệp phải chia sẻ lợi ích từ việc giảm chi phí để giữ khách hàng. Ngược lại, những thương hiệu có lợi thế lớn thường có khả năng duy trì mức giá cao lâu hơn.

Câu chuyện bát phở phản ánh một đặc điểm đáng chú ý của lạm phát Việt Nam: Chi phí đầu vào có thể giảm khá nhanh, nhưng mặt bằng giá hàng hóa, đặc biệt là dịch vụ, thường điều chỉnh chậm hơn nhiều.

Đó cũng là lý do vì sao Nhà nước giảm giá xăng, điện chưa chắc khiến hàng hóa lập tức rẻ đi, nhưng vẫn có ý nghĩa rất lớn trong việc kiềm chế lạm phát, giảm áp lực chi phí và ngăn những đợt tăng giá tiếp theo.

Sau cùng, lạm phát hạ nhiệt không có nghĩa giá cả quay về ngày xưa. Nó chỉ có nghĩa tốc độ tăng giá đang chậm lại. Còn muốn bát phở 100.000 đồng trở về 70.000 đồng, có lẽ phải trông chờ thêm vào cạnh tranh thị trường.

Ngay cả khi toàn bộ chi phí đầu vào đã giảm, chủ quán cũng chẳng dại gì hạ giá nếu khách vẫn đông, doanh thu vẫn tốt. Bởi trong kinh doanh, chi phí quyết định mức giá tối thiểu có thể bán, còn sức mua và mức độ cạnh tranh mới quyết định người bán có thể thu bao nhiêu.

Chứ trông chờ vào lòng tốt của chủ quán thì hơi khó! 😄

Ngay cả khi toàn bộ chi phí đầu vào đã giảm, chủ quán cũng chẳng dại gì hạ giá nếu khách vẫn đông, doanh thu vẫn tốt.

Tác giả : https://www.facebook.com/profile.php?id=61593432395503