Ngành quỹ muốn "cởi trói"?

Hàng loạt công ty quản lý quỹ kiến nghị đơn giản hóa thủ tục thành lập quỹ, mở rộng công cụ đầu tư, hoàn thiện chính sách thuế và phát triển quỹ hưu trí bổ sung nhằm thu hút dòng vốn dài hạn, giảm phụ thuộc vào nhà đầu tư cá nhân và nâng chất lượng thị trường chứng khoán.

Các đề xuất tập trung vào ba nhóm vấn đề gồm cải cách thủ tục hành chính, đa dạng hóa sản phẩm đầu tư và xây dựng cơ chế ưu đãi thuế. Nếu được hiện thực hóa, ngành quản lý quỹ kỳ vọng sẽ có thêm dư địa tăng trưởng, đồng thời tạo nền tảng cho dòng vốn tổ chức phát triển bền vững.

Hiện nay, thời gian đăng ký chào bán quỹ còn kéo dài, ảnh hưởng đến khả năng nắm bắt nhu cầu thị trường và sức cạnh tranh của các công ty quản lý quỹ. Ngành đề xuất đơn giản hóa thủ tục hành chính, tăng cường chia sẻ dữ liệu giữa các cơ quan quản lý để tránh doanh nghiệp phải cung cấp lại thông tin đã có. Quy trình cấp phép cũng được đề nghị áp dụng cơ chế đăng ký rút gọn cho các sản phẩm quỹ chuẩn hóa, tăng cường hậu kiểm thay vì tập trung vào tiền kiểm, đồng thời nâng cao trách nhiệm của công ty quản lý quỹ.

Sửa đổi quy định về tổ chức và hoạt động của quỹ đầu tư chứng khoán được kỳ vọng tạo dư địa cho sản phẩm mới, mở rộng hạn mức đầu tư của quỹ mở và tăng tính linh hoạt trong phân phối. Đối với quỹ mở, ngành đề xuất hoàn thiện cơ chế vay vốn, bổ sung cơ chế phí thưởng (performance fee) và mở rộng sử dụng công cụ phái sinh để nâng cao quản trị rủi ro. Với quỹ ETF, đề xuất đáng chú ý là cho phép sử dụng bộ chỉ số do các tổ chức cung cấp chỉ số độc lập xây dựng, tạo điều kiện phát triển thêm nhiều quỹ ETF theo ngành hoặc chủ đề đầu tư.

Đối với nhà đầu tư quỹ mở, ngành đề xuất miễn thuế thu nhập từ chuyển nhượng chứng chỉ quỹ nếu nắm giữ từ hai năm trở lên, và giảm 50% thuế thu nhập cá nhân từ lợi tức quỹ. Cách tiếp cận này khuyến khích nhà đầu tư kéo dài thời gian nắm giữ thay vì giao dịch ngắn hạn, giúp các quỹ xây dựng danh mục trung và dài hạn, giảm áp lực thanh khoản. Với quỹ hưu trí bổ sung, ngành kỳ vọng khung pháp lý mới sẽ mở rộng đối tượng tham gia, linh hoạt hóa chính sách đầu tư và tăng ưu đãi thuế cho cả người lao động và doanh nghiệp.

Ngành đề xuất cho phép cá nhân tham gia trực tiếp quỹ hưu trí bổ sung, thay vì chỉ tập trung vào người lao động thông qua doanh nghiệp. Phần đóng góp của doanh nghiệp có thể được tính ở mức cao hơn vào chi phí hợp lý, hợp lệ, trong khi người lao động được nâng mức miễn thuế đối với khoản đóng góp và được miễn thuế khi nhận chi trả theo điều kiện nhất định. Nếu được hoàn thiện, quỹ hưu trí bổ sung sẽ trở thành nguồn vốn dài hạn ổn định cho thị trường tài chính.

Ngành đề xuất miễn yêu cầu xác nhận tư cách nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp trong trường hợp nhà đầu tư ủy thác toàn phần cho công ty quản lý quỹ. Lập luận là công ty quản lý quỹ đã phải đáp ứng điều kiện hoạt động và tư cách nhà đầu tư chuyên nghiệp, nên tiếp tục yêu cầu này có thể phát sinh thêm thủ tục không cần thiết. Thủ tục đầu tư vào chứng khoán chưa niêm yết cũng được đề nghị đơn giản hóa khi công ty quản lý quỹ đứng tên và thực hiện theo hợp đồng ủy thác toàn phần.