#Chứng khoán

24HMONEY đã kiểm duyệt

Mỹ thu hẹp thị trường thép, nhôm Việt – Các “ông lớn” ngành thép đang làm gì để thích nghi?

Kể từ ngày 4/6/2025, khi Mỹ chính thức áp mức thuế 50% đối với thép và nhôm, ngành công nghiệp Việt Nam đứng trước một thách thức lớn. Câu hỏi đặt ra là liệu các doanh nghiệp nội địa sẽ phản ứng ra sao trước "cú sốc" này, và mức thuế mới sẽ tác động đáng kể đến bức tranh xuất khẩu của ngành thép và nhôm Việt Nam hay không?

Tổng thống Mỹ Donald Trump vừa ban hành sắc lệnh nâng thuế nhập khẩu thép và nhôm từ mức 25% lên 50%, có hiệu lực từ ngày 4/6/2025. Đây là bước đi quyết liệt nhằm bảo vệ ngành công nghiệp kim loại nội địa trước áp lực giá rẻ và dư thừa nguồn cung từ bên ngoài. Nhà Trắng khẳng định mục tiêu của chính sách thuế mới là “ứng phó hiệu quả hơn với tình trạng dư cung và giá thấp” đồng thời giảm thiểu “nguy cơ đe dọa an ninh quốc gia” xuất phát từ các sản phẩm kim loại giá rẻ. Đáng chú ý, mức thuế với hàng nhập khẩu từ Anh vẫn được giữ nguyên 25% do các cuộc đàm phán thương mại song phương đang diễn ra.

Chính sách này được công bố trong bối cảnh xuất khẩu thép Việt Nam vào Mỹ đã suy giảm mạnh. Theo Hiệp hội Thép Việt Nam (VSA), quý I/2025, xuất khẩu thép thành phẩm sang Mỹ chỉ đạt 1,4 triệu tấn, giảm tới 37,2% so với cùng kỳ năm trước, trong khi tiêu thụ nội địa vẫn tăng trên 12%. Nguyên nhân chủ yếu là các biện pháp phòng vệ thương mại ngày càng siết chặt từ Mỹ và các thị trường lớn khác. Điển hình, Bộ Thương mại Mỹ đã khởi xướng điều tra chống bán phá giá và chống trợ cấp đối với các sản phẩm tôn mạ xuất khẩu từ Việt Nam từ tháng 9/2024, gây áp lực lớn lên doanh nghiệp.

Trước rủi ro pháp lý, nhiều doanh nghiệp lớn như Tập đoàn Hoa Sen (HSG) đã chủ động ngừng xuất khẩu sang Mỹ từ cuối quý III/2024. Hoa Sen cho biết, mức thuế mới không ảnh hưởng đến hoạt động hiện tại bởi họ đã chuẩn bị kỹ lưỡng trước đó. Mặc dù vậy, báo cáo tài chính 7 tháng đầu niên độ 2024-2025 của tập đoàn vẫn ghi nhận kết quả tích cực, minh chứng cho khả năng thích ứng và chuyển đổi thị trường hiệu quả.

Tập đoàn Hòa Phát (HPG), doanh nghiệp thép hàng đầu Việt Nam, thị trường Mỹ hiện chỉ chiếm chưa tới 1% sản lượng xuất khẩu. Hòa Phát đã xác định thị trường nội địa là trụ cột chính với hơn 80% sản lượng tiêu thụ, đồng thời đa dạng hóa xuất khẩu sang hơn 40 quốc gia. Vì thế, việc Mỹ tăng thuế được đánh giá không gây tổn hại đáng kể đến kết quả kinh doanh của Hòa Phát.

Trong khi đó, các doanh nghiệp tôn mạ như GDA, Nam Kim (NKG) và Hoa Sen vẫn chịu tác động rõ ràng hơn. Ước tính doanh thu từ thị trường Mỹ chiếm khoảng 35% tại GDA, 25% với NKG và 15% với HSG, theo báo cáo của Chứng khoán An Bình (ABS).

Thị trường Mỹ từng là kênh xuất khẩu quan trọng với thép Việt Nam, nhưng kim ngạch đã giảm mạnh từ đỉnh 751 triệu USD năm 2022 xuống còn 241 triệu USD năm 2023, do các biện pháp bảo hộ nghiêm ngặt.

Trước bối cảnh nhiều rủi ro từ thị trường quốc tế, giới phân tích cho rằng tiêu thụ nội địa – hưởng lợi từ sự phục hồi của bất động sản và đầu tư công – sẽ tiếp tục là động lực chủ đạo cho ngành thép Việt Nam. Đồng thời, nhiều doanh nghiệp lớn đang tái cơ cấu chiến lược, tập trung mở rộng thị trường trong nước và đa dạng hóa xuất khẩu sang các khu vực ít rào cản như Đông Nam Á, Nam Á và châu Phi, nhằm giảm thiểu phụ thuộc và rủi ro từ thị trường Mỹ.