Mỹ mở điều tra, áp thuế 60 nước vì "lao động cưỡng bức" — Việt Nam trong nhóm chịu thuế tăng từ thứ Sáu

Pro

Đặng Nhật Nam HCT

(Chuyên viên tư vấn cấp cao)

M.AI tóm tắt

Báo cáo & Phân tích thị trường BĐS

#Chuyên gia

24HMONEY đã kiểm duyệt

27/07/2026

Mỹ mở điều tra, áp thuế 60 nước vì "lao động cưỡng bức" — Việt Nam trong nhóm chịu thuế tăng từ thứ Sáu

Chính quyền Trump thực hiện hai động thái thương mại lớn trong cùng một ngày: mở Điều tra Section 301 nhằm vào EU vì các khoản phạt BigTech khổng lồ, đồng thời áp thuế Section 301 mới lên 60 quốc gia với lý do "thực thi không hiệu quả" lệnh cấm hàng hóa từ lao động cưỡng bức. Thuế mới có hiệu lực lúc 0 giờ 01 phút thứ Sáu (giờ New York), thay thế mức thuế toàn cầu 10% đang hết hạn theo Section 122.

Điều quan trọng nhất với nhà xuất khẩu Việt Nam: thuế thực tế Mỹ áp lên hàng Việt Nam sẽ tăng thêm 0,8 điểm phần trăm so với chính sách Section 122 đang hết hạn, theo phân tích của Goldman Sachs.

Mỹ mở điều tra, áp thuế 60 nước vì "lao động cưỡng bức" — Việt Nam trong nhóm chịu thuế tăng từ thứ Sáu

EU bị điều tra vì phạt BigTech

Tổng thống Trump đăng lên Truth Social thông báo khởi động Điều tra Section 301 nhằm vào EU vì các khoản phạt đối với công ty công nghệ Mỹ, bao gồm Apple ($15 tỷ), Meta ($3 tỷ), Amazon ($2,5 tỷ) và Google (tổng hơn $18 tỷ, trong đó có khoản $1 tỷ mới nhất). Trump gọi EU là "ống rút tiền" (piggybank) của Mỹ và tuyên bố sẽ yêu cầu đảo ngược các khoản phạt, đồng thời đe dọa áp thuế đáng kể lên EU.

Điều tra Section 301 có thể dẫn đến thuế trả đũa, nhưng theo thứ tự pháp lý thường mất nhiều tháng để hoàn chỉnh. Đây là cú đánh về chính trị trước mắt — tác động kinh tế thực phụ thuộc vào diễn tiến điều tra.

Thuế lao động cưỡng bức: 60 quốc gia, 4 mức thuế, hiệu lực từ thứ Sáu

Đây là phần có tác động kinh tế trực tiếp hơn. Văn phòng Đại diện Thương mại Mỹ (USTR) công bố danh sách thuế Section 301 áp lên 60 quốc gia bị cáo buộc không thực thi hiệu quả lệnh cấm hàng hóa từ lao động cưỡng bức:

Cấu trúc thuế mới (áp dụng từ 25/7):

10% mức trần (bao gồm thuế MFN sẵn có): EU, Đài Loan

10% thuế bổ sung: Canada, Mexico, Ấn Độ, Anh, Bangladesh, Campuchia, Malaysia, Argentina

12,5% mức trần: Nhật Bản, Hàn Quốc, Thụy Sĩ

12,5% thuế bổ sung: Hàng chục quốc gia khác

Miễn thuế: Nhiên liệu, thực phẩm, phân bón, ô tô, kim loại, dược phẩm và hàng hóa đủ điều kiện theo hiệp định USMCA.

Thuế mới này thay thế mức thuế toàn cầu 10% theo Section 122 — loại thuế mà Tòa án Tối cao đã vô hiệu hóa hồi đầu năm — và được thiết kế để không có khoảng trống về thời gian.

Goldman Sachs: tác động tổng thể gần như bằng không

Jan Hatzius, kinh tế gia trưởng Goldman Sachs, nhận định rằng các thuế mới có tác động hầu như không đáng kể lên thuế suất thực tế bình quân của Mỹ. Theo Goldman, bốn điều chỉnh so với phiên bản tháng 6 đã làm mềm đáng kể tác động: thay đổi từ "thuế cộng thêm" sang "mức trần bao gồm thuế MFN" cho một số đối tác lớn; hạ mức thuế xuống 10% cho nhiều nước (từ 12,5% dự kiến); tích hợp các ngoại lệ từ hiệp định thương mại; và bổ sung thêm sản phẩm vào danh sách miễn thuế.

Trump gọi EU là "ống rút tiền." Goldman Sachs gọi thuế mới là "gần như không thay đổi." Cả hai đều mô tả đúng thực tế — từ hai góc nhìn hoàn toàn khác nhau.

Kết quả: thuế suất thực tế bình quân Mỹ dịch chuyển chỉ khoảng -0,1 điểm phần trăm, xuống khoảng 10,7% — vẫn thấp hơn đáng kể so với mức 13,5% trước phán quyết của Tòa án Tối cao hồi tháng 2.

Cập nhật mức thuế mới sau vòng điều chỉnh

Việt Nam nằm trong nhóm chịu mức tăng cao thứ ba cùng với Philippines — cả hai đều là nền kinh tế xuất khẩu hướng vào thị trường Mỹ mạnh.

Vẫn còn nhiều điều ngó đến

Blake Harden, chuyên gia thương mại tại Ernst & Young, cảnh báo thị trường không nên nhầm lẫn sự bình lặng tương đối hiện tại với sự ổn định thực sự. Theo ông, vẫn còn nhiều thuế quan có thể đến trong năm nay. USTR chưa công bố kết quả của cuộc điều tra Section 301 thứ hai — nhằm vào 16 đối tác thương mại vì vấn đề "dư thừa năng lực sản xuất" (manufacturing overcapacity). Goldman Sachs dự báo thuế quan từ cuộc điều tra này, nếu có, sẽ không có hiệu lực trước cuộc bầu cử giữa kỳ.

Góc nhìn cho nhà đầu tư Việt

Mức tăng thuế 0,8pp của Việt Nam cần đặt trong ngữ cảnh đúng: đây là mức tăng nhỏ về tuyệt đối, nhưng có tác động tích lũy đối với ngành xuất khẩu vốn đang hoạt động với biên lợi nhuận mỏng.

Ngành xuất khẩu VN nhạy cảm nhất: Dệt may, da giày, đồ gỗ và thủy sản — các ngành chưa nằm trong danh sách miễn thuế — sẽ chịu trực tiếp mức tăng này. Điện tử (Samsung, Intel) cần xem xét kỹ xem sản phẩm cụ thể có nằm trong danh mục miễn thuế hay không.

Rủi ro "lao động cưỡng bức": Một số doanh nghiệp xuất khẩu Việt Nam có thể bị đặt vào tầm ngắm của quy trình kiểm tra này theo thời gian — đặc biệt trong ngành thủy sản và dệt may. Cần theo dõi thông báo từ CBP (Cục Hải quan và Bảo vệ Biên giới Mỹ).

Điều tra EU và BigTech: Nếu leo thang thành chiến tranh thương mại Mỹ-EU thực sự, Việt Nam — là nước trung gian trong chuỗi sản xuất cho nhiều thương hiệu phương Tây — sẽ phải điều hướng cẩn thận giữa hai phía.

HoSE: Nhóm xuất khẩu (dệt may, gỗ, thủy sản, điện tử) cần theo dõi phản ứng thị trường sau khi thuế có hiệu lực thứ Sáu. NHNN theo dõi tác động lên dòng vốn ngoại và tỷ giá VND/USD trong bối cảnh môi trường thuế quan tiếp tục bất định.

-------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Thị trường hàng hóa phái sinh là nơi giao dịch các hợp đồng dựa trên giá trị của các loại hàng hóa cơ bản như nông sản, năng lượng, kim loại, và nguyên liệu công nghiệp. Đây là công cụ giúp doanh nghiệp và nhà đầu tư quản lý rủi ro biến động giá, đồng thời tạo cơ hội sinh lời từ sự chênh lệch giá trong tương lai. Với sự phát triển của công nghệ và hội nhập kinh tế, thị trường này ngày càng thu hút sự quan tâm nhờ tính thanh khoản cao và khả năng đa dạng hóa danh mục đầu tư. NĐT quan tâm liên hệ với tôi cũng như tham gia nhóm cộng đồng qua thông tin trên trang cá nhân.