Mỹ khôi phục trừng phạt dầu Iran

Căng thẳng tại eo biển Hormuz tiếp tục trở thành tâm điểm của thị trường năng lượng. Quyết định siết trừng phạt của Mỹ không chỉ đẩy giá dầu đi lên mà còn làm gia tăng rủi ro đối với chuỗi cung ứng, lạm phát và triển vọng của nhiều ngành kinh tế phụ thuộc vào nhiên liệu.

Chính quyền Tổng thống Donald Trump ngày 7/7 quyết định thu hồi quy chế miễn trừ đối với hoạt động xuất khẩu dầu của Iran, đồng thời khôi phục các biện pháp trừng phạt sau hàng loạt vụ tấn công nhằm vào tàu thương mại tại eo biển Hormuz.

Ngay sau thông tin này, giá dầu thế giới tăng hơn 5%, phản ánh lo ngại nguồn cung từ Trung Đông có thể tiếp tục bị thu hẹp nếu căng thẳng địa chính trị leo thang.

Theo phía Mỹ, việc nới lỏng trừng phạt trước đó luôn gắn với điều kiện Tehran phải tuân thủ đầy đủ các cam kết giữa hai bên. Trong khi thỏa thuận trước đây cho phép Iran tiếp tục xuất khẩu dầu đến ngày 21/8, quyết định mới yêu cầu nước này chấm dứt hoạt động bán dầu trước 17/7.

Động thái cứng rắn của Washington được đưa ra sau khi ba tàu thương mại hoạt động gần eo biển Hormuz báo cáo bị các vật thể chưa xác định tấn công. Các sự cố này được Cơ quan Điều hành Thương mại Hàng hải Vương quốc Anh (UKMTO) ghi nhận.

Hormuz tiếp tục là điểm nóng của thị trường năng lượng

Đến nay chưa có tổ chức nào nhận trách nhiệm về các vụ tấn công, trong khi Iran cũng chưa đưa ra bình luận chính thức.

Dù vậy, một quan chức Mỹ cho biết các cuộc đàm phán giữa Washington và Tehran vẫn đang được duy trì nhằm hướng tới một thỏa thuận cuối cùng, cho thấy kênh ngoại giao chưa hoàn toàn bị gián đoạn.

Xuất khẩu dầu là nguồn thu ngoại tệ quan trọng của Iran, đóng góp hàng tỷ USD mỗi năm cho ngân sách và nền kinh tế vốn chịu nhiều sức ép từ các lệnh trừng phạt kéo dài.

Trong khi đó, Trung tâm Thông tin Hàng hải Hỗn hợp (JMIC) thuộc Hải quân Mỹ đã nâng mức cảnh báo đối với tàu thuyền qua eo biển Hormuz từ "đáng kể" lên "nghiêm trọng", lần đầu tiên kể từ giữa tháng 6.

Theo JMIC, các tàu vận tải cần chuẩn bị cho nguy cơ gia tăng hiện diện quân sự, kiểm tra an ninh và tình trạng ùn tắc trên tuyến hàng hải chiến lược này.

Hormuz hiện là tuyến vận chuyển khoảng 20% lượng dầu giao dịch toàn cầu, vì vậy bất kỳ nguy cơ gián đoạn nào cũng có thể tác động nhanh đến giá năng lượng.

Doanh nghiệp dầu khí hưởng lợi, nhiều ngành đối mặt áp lực chi phí

Giá dầu tăng thường mang lại triển vọng tích cực cho các doanh nghiệp khai thác và dịch vụ dầu khí khi doanh thu và hiệu quả đầu tư có thể được cải thiện nếu mặt bằng giá duy trì ở mức cao.

Ở chiều ngược lại, các doanh nghiệp vận tải, hàng không, hóa chất, logistics và sản xuất có tỷ trọng chi phí nhiên liệu lớn sẽ chịu áp lực gia tăng chi phí đầu vào.

Ngoài tác động đến doanh nghiệp, giá năng lượng tăng còn có thể làm gia tăng áp lực lạm phát toàn cầu, ảnh hưởng tới kỳ vọng điều hành lãi suất của các ngân hàng trung ương cũng như diễn biến của thị trường chứng khoán.

Trong ngắn hạn, giới phân tích cho rằng xu hướng giá dầu sẽ tiếp tục phụ thuộc vào mức độ leo thang của căng thẳng Mỹ - Iran, khả năng gián đoạn hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz và tiến triển của các cuộc đàm phán ngoại giao giữa hai bên.