Mua nhà ở xã hội không dễ: Người dân phải tiết kiệm hơn 10 năm, thị trường cần 'mở van' vốn

Nguồn cung nhà ở giá vừa túi tiền ngày càng thiếu hụt, giá nhà tăng nhanh vượt thu nhập thực tế, khiến ngay cả căn hộ nhà ở xã hội cũng trở thành thử thách với người dân đô thị. Chuyên gia kêu gọi đa dạng hóa vốn, khơi thông nguồn cung và phát triển các quỹ đầu tư để giảm áp lực giá và đảm bảo cơ hội tiếp cận nhà ở cho mọi người.

Nguồn cung lệch pha, giá nhà vượt thu nhập

Theo Hội môi giới bất động sản Việt Nam (VARS), cơ cấu nguồn cung bất động sản đang mất cân đối nghiêm trọng. Phần lớn dự án mới tập trung vào phân khúc cao cấp, giá trị lớn, phục vụ nhu cầu đầu tư – trong đó có một phần là đầu cơ, trong khi phân khúc nhà ở vừa túi tiền và nhà ở xã hội lại thiếu hụt trầm trọng.

Hệ quả là giá nhà tại các thành phố lớn tăng mạnh, vượt xa tốc độ tăng thu nhập thực tế, khiến khả năng tiếp cận nhà ở của phần lớn người dân giảm đáng kể. Chỉ riêng căn hộ 2 phòng ngủ tại đô thị khoảng 5 tỷ đồng, với mức thu nhập 50 triệu đồng/tháng, người mua phải tiết kiệm toàn bộ thu nhập 8 năm, hoặc 25 năm nếu chi tiêu theo nguyên tắc nhà ở không vượt quá 1/3 thu nhập.

Ngay cả phân khúc nhà ở xã hội, vốn dành cho người thu nhập thấp, với giá khoảng 1,5 tỷ đồng cho căn 60 m², hộ gia đình thu nhập tối đa theo tiêu chí xét duyệt (40 triệu đồng/tháng) cũng phải tiết kiệm ít nhất 10 năm. Nếu sử dụng phương án vay, con số này còn kéo dài hơn nữa.

Khoảng cách giàu – nghèo ngày càng “cố định”

Sự lệch pha cung – cầu khiến nhóm đã sở hữu bất động sản càng giàu lên nhờ tăng giá, trong khi nhóm chưa có tài sản phải thuê nhà dài hạn và khó tích lũy tài sản. Đây là mối nguy tiềm ẩn, khi khoảng cách giàu – nghèo có thể bị cố định qua nhiều thế hệ, ảnh hưởng đến an sinh xã hội và chiến lược phát triển đô thị bền vững.

Giải pháp cần thiết: Khơi thông nguồn cung và đa dạng vốn

VARS đưa ra một số giải pháp trọng tâm nhằm ổn định thị trường:

Thị trường bất động sản Việt Nam đang đứng trước nguy cơ mất cân đối cung – cầu, đặc biệt với phân khúc nhà ở vừa túi tiền và nhà ở xã hội. Nếu không có các giải pháp kịp thời, giá nhà tiếp tục tăng nhanh sẽ khiến cơ hội sở hữu nhà của người dân ngày càng xa vời, đồng thời làm giàu thêm cho một nhóm nhỏ.

Đa dạng hóa vốn, phát triển nguồn cung hợp lý và áp dụng hệ thống giám sát hiệu quả là chìa khóa để thị trường phát triển bền vững, đồng thời đảm bảo quyền lợi cho người dân, đặc biệt là các hộ thu nhập thấp tại đô thị.