MỚI

Tính thuế TNCN 2026

#Chứng khoán

24HMONEY đã kiểm duyệt

"Mù" dòng tiền, mọi khoản đầu tư đều thành bẫy

Ông Trần Đức Trung – CEO YPFP, chuyên gia tài chính cá nhân của FIDT – nhấn mạnh rằng khởi đầu của người trẻ không nằm ở những mô hình tài chính cao siêu, mà ở việc nhìn thẳng vào dòng tiền của chính mình. Khi kiểm soát được thu – chi, dựng được “vùng an toàn” và bước vào đầu tư bằng kế hoạch rõ ràng, rủi ro không còn là nỗi ám ảnh, mà trở thành yếu tố có thể quản lý và chủ động hóa.

Trước thực tế đó, chuyên gia hoạch định tài chính cá nhân Trần Đức Trung đã chia sẻ những quan điểm thực tế về cách thức người trẻ nên bắt đầu hành trình quản lý tài chính và xây dựng chiến lược đầu tư phù hợp với từng giai đoạn cuộc đời.

Người trẻ nên quản lý thu chi của mình trước khi nghĩ đến đầu tư.

Quản trị thu chi: Nền tảng phải có trước mọi quyết định rót vốn

Vấn đề: Nhiều người trẻ bận rộn và không có thời gian tìm hiểu các kênh đầu tư. Đâu là những bước tối thiểu để họ quản lý tiền hiệu quả?

Phân tích chuyên gia: Chuyên gia Trần Đức Trung nhấn mạnh: Người trẻ không cần phải lao vào những kiến thức tài chính "cao siêu" ngay từ đầu. Điều cốt yếu là bắt đầu đúng cách, tức là làm chủ và quản lý dòng tiền của chính mình.

"Khi thu và chi chưa rõ ràng thì đừng nghĩ tới chuyện đầu tư. Thu còn chưa đủ bù chi thì lấy đâu thời gian và tâm trí để đầu tư cho hiệu quả? Đầu tư khi chưa có nền tảng còn dễ dẫn tới 'tất tay' (all-in), vay nợ, và mắc sai lầm nhiều hơn."

Theo ông, việc học tài chính không cần khóa học phức tạp, mà đơn giản là dành vài phút mỗi ngày ghi lại chi tiêu và 30 phút mỗi tháng để phân tích hành vi tài chính (chi gì nhiều, thói quen nào cần sửa).

Sau khi quản lý thu chi ổn định, bước tiếp theo rất đơn giản: Xây dựng nền tảng an toàn bằng cách tìm hiểu về gửi tiết kiệm, quỹ khẩn cấp, và các sản phẩm bảo vệ tài chính thiết yếu (bảo hiểm y tế, bảo hiểm sức khỏe). Khi đã có nền vững, đó mới là lúc nên bắt đầu đầu tư, đi từ số vốn nhỏ, tăng dần theo thời gian, kiên nhẫn tích lũy và tránh tuyệt đối việc vay nợ để đầu tư.

Vượt qua "nỗi sợ thua lỗ": Biến mơ hồ thành minh bạch

Vấn đề: Tâm lý "sợ thua lỗ" khiến nhiều người trẻ ngại đầu tư và chỉ giữ tiền mặt. Làm sao để họ vượt qua nỗi sợ này?

Phân tích chuyên gia: Nỗi sợ thua lỗ là bản năng. Điều quan trọng là phải xác định rõ họ đang sợ điều gì (sợ bị lừa đảo, sợ kém hiệu quả, hay sợ mất thời gian).

"Khi có bảng tính, con số, giả định cụ thể, mọi thứ trở nên minh bạch hơn. Cảm giác mơ hồ biến mất và nỗi sợ theo đó cũng giảm đi."

Chuyên gia chỉ ra rằng, nếu sợ bị lừa đảo, hãy yêu cầu đầy đủ hồ sơ pháp lý, giấy phép chính thức của sản phẩm đầu tư. Nếu sợ kém hiệu quả, cần tập trung vào chiến lược đa dạng hóa, đầu tư dài hạn. Nếu sợ không có thời gian, hãy hướng tới các giải pháp đầu tư thụ động (như chứng chỉ quỹ) hoặc các tài sản có đơn vị quản lý chuyên nghiệp.

Cuối cùng, người trẻ cần nhận ra: rủi ro lớn nhất không phải là đầu tư, mà là để tiền đứng yên quá lâu trong bối cảnh lạm phát.

Hiện nay thị trường có nhiều loại tài sản không đòi hỏi quá nhiều thời gian nghiên cứu, quan trọng là bắt đầu và duy trì kỷ luật.

Chiến lược ưu tiên: Đầu tư thụ động trong giai đoạn xây dựng sự nghiệp

Vấn đề: Với người trẻ bận rộn, thu nhập biến động, chiến lược quản lý tài chính nào là phù hợp nhất?

Phân tích chuyên gia: Chuyên gia khuyên nhóm người trẻ đang bận rộn xây dựng sự nghiệp đừng cố biến mình thành nhà đầu tư toàn thời gian. Thời gian và năng lượng nên được dành cho công việc chính, bởi:

"Khi vốn chưa nhiều, bán sức lấy vốn luôn hiệu quả hơn việc đầu tư."

Ở giai đoạn này, đầu tư chỉ nên đóng vai trò tạo trải nghiệm và tích lũy kiến thức từng bước. Các sản phẩm được ưu tiên là những loại không đòi hỏi quá nhiều thời gian nghiên cứu và có tính ổn định cao (gửi tiết kiệm dài hạn, mua vàng tích lũy, chứng chỉ quỹ). Những sản phẩm này yêu cầu hy sinh một phần hiệu suất ban đầu để đổi lấy sự ổn định và an toàn.

Chiến lược phù hợp nhất là: Tập trung vào sự nghiệp - xây nền tài chính an toàn - đầu tư thụ động - rồi mới phát triển dần sang đầu tư chủ động.

Nhận diện "bẫy đầu tư": Cảnh giác với cam kết lợi nhuận phi thực tế

Vấn đề: Thiếu kiến thức dễ khiến người trẻ bị hấp dẫn bởi những kênh đầu tư "hot trend" hoặc "nghe theo bạn bè". Những dấu hiệu cảnh báo nào họ cần nhận biết?

Phân tích chuyên gia: Nguyên tắc cơ bản cần ghi nhớ là: "Cái gì nghe quá tốt thì thường không thật."

Nếu một kênh đầu tư cam kết lợi nhuận cao hơn cả lãi vay ngân hàng, hãy đặt câu hỏi: "Nếu chắc thắng như vậy, sao họ không đi vay để tự đầu tư?"

Các dấu hiệu cảnh báo quan trọng bao gồm:

Chỉ nói về lợi nhuận, không nói về rủi ro: Dự án uy tín luôn trình bày rủi ro rất rõ ràng.

Thiếu minh bạch về pháp lý: Cần kiểm tra thông tin qua các kênh chính thống, cơ quan nhà nước.

Không hiểu sản phẩm: Trước khi xuống tiền, phải tự trả lời được: Tại sao tài sản này sinh lời? Lợi nhuận đến từ đâu?

Thúc ép tâm lý: Bị thúc ép "vào nhanh, suất cuối, sắp hết cơ hội". Một quyết định đầu tư đúng không bao giờ cần vội vã.

Phòng ngừa rủi ro tốt nhất không phải là né đầu tư, mà là hiểu bản chất sản phẩm, đầu tư có kế hoạch, và không bao giờ "tất tay" (all-in) hoặc vay nợ để xuống tiền.