Mở lối tín dụng: 752.000 tỷ đồng đổ vào các dự án trọng điểm

Khoản vốn khổng lồ 752.000 tỷ đồng đã được khơi thông cho hàng loạt dự án mang tính chiến lược từ Vingroup, Sun Group và Masterise. Sự kiện này là minh chứng rõ nét cho sự chuyển dịch trong định hướng tiền tệ dưới thời bộ máy điều hành mới là Tân Thủ tướng và Tân Thống đốc Ngân hàng Nhà nước.

Khác với những giai đoạn trước đây thường ưu tiên siết chặt tín dụng bất động sản để giảm thiểu rủi ro, hiện tại, ưu tiên hàng đầu của nền kinh tế đã đổi hướng sang thúc đẩy tăng trưởng.

 

Cụ thể, Ngân hàng Nhà nước đã ban hành cơ chế mới, cho phép loại bỏ các khoản vay phục vụ 18 siêu dự án hạ tầng trọng điểm của Vingroup, Sun Group và Masterise ra khỏi hạn mức tăng trưởng tín dụng (room) thông thường.

 

Bên cạnh đó, Ngân hàng Nhà nước cũng đề xuất các cấp thẩm quyền nới lỏng các quy định kỹ thuật như: loại trừ dư nợ tín dụng khi tính tỷ lệ an toàn, điều chỉnh hạn mức vốn ngắn hạn cho vay trung dài hạn và nới lỏng giới hạn cho vay đối với một khách hàng là các tập đoàn lớn, đóng vai trò nền tảng trong phát triển kinh tế.

 

Với tổng quy mô 752.000 tỷ đồng, dòng vốn này tập trung vào các công trình hạ tầng mang tính quốc gia như tuyến đường sắt Thành phố Hồ Chí Minh - Cần Giờ, cảng hàng không Gia Bình cùng nhiều dự án hạ tầng thiết yếu khác.

 

Động thái này mang ý nghĩa quan trọng: giảm bớt áp lực "chiếm dụng" room tín dụng từ các dự án lớn, qua đó mở rộng dư địa để ngân hàng tiếp tục cấp vốn cho những lĩnh vực khác. Nói cách khác, dù tổng lượng vốn không đổi, nhưng khả năng cung ứng tín dụng của toàn hệ thống sẽ được nâng lên đáng kể.

 

Đồng thời, hàng loạt chính sách hỗ trợ cũng được triển khai đồng bộ như hạ trần lãi suất và tăng tỷ lệ dùng vốn ngắn hạn cho vay trung dài hạn từ 30% lên 40%, củng cố mục tiêu then chốt là thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.

 

Trước thực tế này, nhiều ý kiến lo ngại về rủi ro nợ xấu, vốn là đặc thù khi ngân hàng sử dụng đòn bẩy cao (với tỷ lệ vốn chủ sở hữu thấp so với tổng dư nợ). Liệu việc đổ vốn vào các "ông lớn" có tiềm ẩn rủi ro hệ thống hay không?

 

Dù rủi ro là yếu tố luôn hiện hữu trong mọi hệ thống ngân hàng—được minh chứng bởi bài học từ Bank of America trong khủng hoảng năm 2008 khi cổ phiếu giảm tới 93% vì các khoản vay bất động sản dưới chuẩn—thì chúng ta cũng cần nhìn nhận bản chất thực sự của các khoản vay này. Các dự án hạ tầng quy mô lớn có thời gian triển khai dài, dòng tiền được giám sát kỹ lưỡng và tạo ra tài sản thực trong tương lai.

 

Thay vì các khoản vay đầu cơ ngắn hạn, đây là những khoản đầu tư mang về nguồn thu lãi ổn định và dài hạn cho ngân hàng.

Khi tín dụng được khơi thông, hệ thống ngân hàng cũng bước vào một cuộc đua mới, phân hóa rõ rệt theo mô hình chữ K. Những nhà băng sở hữu năng lực vốn mạnh, khả năng huy động vốn tốt và tiềm lực tài trợ các dự án lớn sẽ chiếm ưu thế vượt trội.

 

Đó cũng chính là động lực khiến các ngân hàng đẩy mạnh kế hoạch tăng vốn trong năm 2026. Xét về định giá, P/B của nhóm ngành ngân hàng hiện đang thấp hơn mức trung bình 6 năm và vẫn còn khoảng cách khá xa so với đỉnh của các chu kỳ trước.

 

Hiện tại, nhiều ngân hàng lớn như ACB, VPBank, Vietcombank đang ở gần vùng đáy lịch sử (tương đương giai đoạn dịch Covid-19 năm 2022). Đây có thể coi là thời điểm tiềm năng khi các khoản vay hạ tầng siêu lớn chỉ mới bước vào giai đoạn bắt đầu chu kỳ.