Metro Thành phố mới Bình Dương – Suối Tiên công bố báo cáo ĐTM: Vốn gần 88,900 tỷ, thu hồi 143ha đất

Tuyến dài 30.66km, đi trên cao toàn tuyến qua 7 phường, gồm 19 nhà ga, depot 20 ha tại phường Bình Dương và bãi đỗ tàu 8 ha tại phường Đông Hòa. Hồ sơ hướng tuyến, cơ chế đặc thù và tách dự án bồi thường đang được các sở ngành trình UBND TPHCM.

Ban Quản lý Đường sắt đô thị TPHCM (MAUR) vừa công bố báo cáo đánh giá tác động môi trường (ĐTM) bản tham vấn của dự án Tuyến đường sắt đô thị số 1 (Thành phố mới Bình Dương – Suối Tiên, TPHCM), do liên danh Tổng công ty Tư vấn thiết kế Giao thông vận tải (TEDI) – Nippon Koei lập dự án, Viện Chuyên ngành Môi trường thuộc Viện Khoa học và Công nghệ GTVT lập báo cáo ĐTM.

Bản đồ tổng thể hướng tuyến đường sắt đô thị số 1 (Thành phố mới Bình Dương – Suối Tiên). Nguồn: Báo cáo ĐTM

Tổng vốn 88,875 tỷ đồng, thi công khoảng 60 tháng

Theo báo cáo, tổng mức đầu tư dự án là 88,875 tỷ đồng. Trong đó, chi phí xây dựng chiếm phần lớn nhất với 26,530 tỷ đồng; chi phí thiết bị 19,628 tỷ đồng; kinh phí bồi thường, hỗ trợ và tái định cư 19,575 tỷ đồng; chi phí quản lý dự án, tư vấn đầu tư xây dựng và chi phí khác 7,003 tỷ đồng; dự phòng 16,139 tỷ đồng. Báo cáo ĐTM không nêu cơ cấu nguồn vốn của dự án.

Con số này cao hơn đáng kể so với các thông tin công bố trước đó. Hồi tháng 6/2026, tuyến metro được TPHCM giới thiệu với chiều dài 32.8km và vốn đầu tư 55,000 tỷ đồng, dự kiến phê duyệt dự án trong tháng 11/2026, khởi công tháng 12/2026 và hoàn thành trong năm 2030. Báo cáo ĐTM xác định tổng thời gian thi công chính thức 60 tháng.

Dự án thuộc danh mục tuyến đường sắt đô thị được áp dụng cơ chế đặc thù theo Nghị quyết 188/2025/QH15 của Quốc hội, nên không phải thực hiện thủ tục quyết định chủ trương đầu tư; UBND TPHCM có thẩm quyền tổ chức lập, thẩm định và quyết định đầu tư. Cuối năm 2025, HĐND TPHCM đã bổ sung tuyến vào danh mục dự án đường sắt đô thị kèm Nghị quyết 188, xác định đây là dự án ưu tiên, thực hiện và hoàn thành trong giai đoạn 2025-2030.

Trong tháng 10/2026, MAUR đã trình hướng tuyến, vị trí công trình trên tuyến và có báo cáo làm rõ thêm nội dung này ngày 28/10; Sở Quy hoạch – Kiến trúc có tờ trình phê duyệt phương án tuyến, vị trí công trình theo tuyến ngày 21/10. Sở Tài chính trình xem xét chấp thuận cơ chế đặc thù cho dự án cùng tuyến số 2 (Thủ Dầu Một – TPHCM), và ngày 31/10 trình việc tách nội dung bồi thường, hỗ trợ, tái định cư thành dự án thành phần độc lập, đồng thời giao chủ đầu tư, nhiệm vụ chuẩn bị đầu tư cho dự án thành phần này. Ngày 14/10, MAUR cũng có văn bản về chủ trương giao Tập đoàn Becamex (HOSE: BCM) phối hợp nghiên cứu mô hình, phương án đầu tư tối ưu cho tuyến.

Tuyến được đầu tư theo loại hình đường sắt đô thị vận tải nhanh khối lượng lớn (MRT), đường đôi khổ 1,435mm, điện khí hóa. Tốc độ thiết kế tối đa trên đoạn trên cao là 120 km/h, tốc độ vận hành tối đa 110 km/h.

19 nhà ga trên cao, 2 ga đầu tuyến đầu tư giai đoạn sau

Tuyến bắt đầu tại khu dân cư phường Bình Dương, đi qua trung tâm Thành phố mới Bình Dương theo trục đường Hùng Vương, sau đó bám đường Mỹ Phước – Tân Vạn và đường Lê Hồng Phong, chạy song song các tuyến đường sắt quốc gia Dĩ An – Bàu Bàng và Trảng Bom – Hòa Hưng, rồi kết thúc tại ga S17 trên đường trục chính khu Bình Thắng, phường Đông Hòa. Ga S17 cách ga Bến xe Suối Tiên của tuyến metro Bến Thành – Suối Tiên 1.9 km, là điểm kết nối với tuyến đường sắt đô thị số 2 của Đồng Nai, tức dự án kéo dài metro Bến Thành – Suối Tiên đến trung tâm hành chính Đồng Nai và sân bay Long Thành.

Toàn tuyến có 19 ga trên cao 2 tầng, khoảng cách giữa các ga phổ biến 1-2.7km. Ga dài 135-150m, rộng 23-34m, mỗi ga có 4 lối lên xuống, dùng ke ga đảo rộng 12m hoặc ke ga hai bên rộng 8 m. Các ga lớn như S1 (vòng xoay A1), S5, S11 và S17 có bề rộng 34m để phục vụ trung chuyển. Theo dự báo nhu cầu và phương án vận hành, hai ga đầu tuyến S0B và S0A được kiến nghị đầu tư ở giai đoạn sau, khi nhu cầu tăng cao.

Phối cảnh ga S1 trong tổng thể tổ hợp văn hóa – thương mại – dịch vụ nhà ga trung tâm A1. Nguồn: Báo cáo ĐTM

Depot Phú Chánh 20ha dùng chung với tuyến số 2

Depot của dự án được bố trí tại khu Phú Chánh, phường Bình Dương, cạnh ga S0B và ga Bình Dương của tuyến đường sắt quốc gia Dĩ An – Bàu Bàng. Khu đất rộng 20ha, hình chữ nhật, hiện trạng chủ yếu là thảm thực vật tự nhiên và rừng trồng. Depot có năng lực 30 đoàn tàu, trong đó đã tính 10 đường đỗ tàu dùng chung cho tuyến số 2 Bình Dương. Khu depot gồm các xưởng sửa chữa, bảo dưỡng đoàn tàu, hệ thống rửa tàu tự động và trạm xử lý nước thải riêng.

Vị trí Depot Phú Chánh. Nguồn: Báo cáo ĐTM

Ở cuối tuyến, một bãi đỗ tàu (depot phụ trợ) rộng 8ha được bố trí gần ga S16 tại phường Đông Hòa, với ít nhất 10 đường ray đỗ tàu, một xưởng bảo trì nhẹ, bãi bảo dưỡng và nhà kho, có dự trữ đường ray mở rộng trong tương lai. Theo quy hoạch, khu vực này là đất hỗn hợp.

Vị trí bãi đỗ tàu tại phường Đông Hòa. Nguồn: Báo cáo ĐTM

Các công trình phụ trợ gồm hệ thống cấp nước đấu nối mạng đô thị, thoát nước mưa, phòng cháy chữa cháy, chiếu sáng, cây xanh, hệ thống thông tin tín hiệu, cấp điện và thu phí tự động (AFC). Nước thải sinh hoạt tại mỗi ga được xử lý bằng công nghệ MBBR trước khi xả vào mạng thoát nước đô thị.

Thu hồi 142.6ha, Đông Hòa đã triển khai kiểm đếm trước

Dự án cần 142.6ha đất, gồm 38ha đất ở, 43.4ha đất nông nghiệp, 4.5ha đất sản xuất kinh doanh, 2.4ha đất thương mại dịch vụ và 54.3ha đất giao thông, kênh rạch, đất công cộng, ảnh hưởng 2,821 căn nhà.

Phường Bình Dương có diện tích thu hồi lớn nhất, gần 49.8ha, chủ yếu là đất nông nghiệp và đất giao thông, với 246 căn nhà bị ảnh hưởng. Phường Đông Hòa cần gần 24.7ha, ảnh hưởng 391 căn; Tân Đông Hiệp gần 24.2ha nhưng có số nhà bị ảnh hưởng nhiều nhất, 1,030 căn. Các phường còn lại gồm An Phú (15.9ha, 514 căn), Thuận Giao (12ha, 270 căn), Phú Lợi (11.8ha, 246 căn) và Dĩ An (4.1ha, 124 căn).

Công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng được tách thành dự án thành phần, bồi thường bằng tiền mặt theo đơn giá do UBND TPHCM phê duyệt.

Giữa tháng 10/2026, UBND phường Đông Hòa đã ban hành kế hoạch và thông báo thực hiện trước việc điều tra, khảo sát, đo đạc, kiểm đếm đất và tài sản thu hồi trên đoạn tuyến qua địa bàn. Ngày 20/10, Sở Nông nghiệp và Môi trường có ý kiến về kiến nghị sử dụng nền đất tại Khu tái định cư Tân Bình (phường Tân Đông Hiệp) để phục vụ bồi thường, giải phóng mặt bằng cho dự án. MAUR cũng đã tổ chức đối thoại với người dân về phương án tuyến và tổng hợp ý kiến người dân trong tháng 10.

Dọc tuyến, nhiều khu dân cư và trường học nằm cách tim tuyến 10-25m, như Trường THCS – THPT Nguyễn Khuyến (phường Bình Dương), Trường tiểu học Phú Lợi 2, Trường mầm non Hoa Trạng Nguyên (An Phú) và Trường tiểu học Đoàn Thị Điểm (Đông Hòa). Báo cáo cho biết tuyến không chiếm dụng hay đi gần di tích lịch sử, văn hóa, công trình tâm linh, và dự án không có yếu tố nhạy cảm về môi trường.

Dự báo 830,000 lượt khách mỗi ngày vào năm 2050

Theo dự báo nhu cầu vận tải trong báo cáo, năm 2030 tuyến phục vụ 175,300 lượt khách/ngày đêm, với 26,295 lượt khách lên tàu giờ cao điểm và 8,766 hành khách/hướng/giờ trên khu đoạn đông nhất.

Các con số này tăng lên lần lượt 357,386 lượt/ngày đêm, 53,608 lượt/giờ và 14,561 hành khách/hướng/giờ vào năm 2040; đến năm 2050 đạt 830,191 lượt/ngày đêm, 124,529 lượt/giờ và 28,900 hành khách/hướng/giờ. Tần suất chạy tàu sẽ được xác định theo nhu cầu và điều chỉnh trong giai đoạn 2030-2050.

Sau khi hoàn thành, công trình được chuyển giao cho cơ quan quản lý khai thác và đơn vị vận hành theo quy định. Hoạt động trong giai đoạn vận hành gồm khai thác vận tải trên tuyến, bảo dưỡng định kỳ, hoạt động của depot Phú Chánh và bãi đỗ tàu Đông Hòa.

Trong giai đoạn thi công, dự án dự kiến bố trí 21 công trường tại vị trí 19 nhà ga, depot và bãi đỗ tàu, mỗi công trường khoảng 100 công nhân, kỹ sư; lắp 19 trạm trộn bê tông công suất 90 m³/giờ. Vật liệu được mua từ các mỏ trong khu vực. Khối lượng cần đổ thải gồm 509,000m³ đất các loại, gần 122,000m³ vật liệu phá dỡ công trình và gần 384,000m³ mùn khoan cọc nhồi chứa bentonite, dự kiến đưa về bãi thải Đa Phước và Phước Hiệp. Các tuyến đường vận chuyển chính gồm Hùng Vương, Nguyễn Văn Linh, Võ Văn Kiệt, Mỹ Phước – Tân Vạn, Lê Hồng Phong, ĐT.743 và ĐT.743A.