Lực đẩy nào cho nhóm chứng khoán?

VN-Index vừa trải qua nhịp điều chỉnh đáng kể, kéo định giá nhóm chứng khoán xuống dưới mức bình quân lịch sử. Trong khi đó, lợi nhuận từ tự doanh và cho vay margin vẫn duy trì sức bật, cùng kỳ vọng nâng hạng thị trường đang tạo thêm động lực cho ngành trong những tháng cuối năm.

Sau đợt điều chỉnh giảm gần 10% từ đỉnh quý 2/2026, nhóm chứng khoán đang đứng trước cơ hội phục hồi nhờ định giá hấp dẫn và nền tảng lợi nhuận nội tại tăng trưởng mạnh mẽ.

VN-Index chốt phiên 14/8 tại 1.729,08 điểm, đánh dấu phiên giảm thứ hai liên tiếp. Riêng HoSE mất hơn 175.400 tỷ đồng vốn hóa trong phiên. Tuy nhiên, nhịp điều chỉnh gần 10% từ vùng đỉnh quý II cũng đưa định giá nhóm chứng khoán về vùng thấp hơn lịch sử.

Theo VDSC, P/B toàn ngành hiện khoảng 1,60 lần, thấp hơn 12% so với mức bình quân 5 năm là 1,80 lần. ROE giảm quý thứ hai liên tiếp xuống 12%, nhưng định giá đã phản ánh phần nào áp lực này.

Ba động lực đáng chú ý gồm áp lực margin call hạ nhiệt, kỳ vọng nâng hạng FTSE và khả năng chính sách tiền tệ tiếp tục hỗ trợ tăng trưởng. Theo kế hoạch, danh mục FTSE dự kiến công bố ngày 21/8, trong khi dòng vốn ETF theo dõi FTSE Emerging có thể bắt đầu giải ngân từ 21/9.

Lợi nhuận không còn phụ thuộc môi giới

Bức tranh kinh doanh quý II/2026 cho thấy sức khỏe của các công ty chứng khoán đã có thay đổi đáng kể. Tổng thu nhập hoạt động toàn ngành đạt 16.300 tỷ đồng, tăng 43% so với quý trước và 39% so với cùng kỳ.

Tự doanh đóng góp 8.400 tỷ đồng, tăng 47% QoQ và chiếm 51% TOI. Thu nhập thuần từ FVTPL đạt 5.500 tỷ đồng, cũng tăng 47%.

Đáng chú ý hơn, cho vay margin tiếp tục là nguồn thu ổn định. Thu nhập thuần đạt 4.105 tỷ đồng, tăng 8% QoQ và 77% YoY, chiếm 25% TOI.

Ngược lại, môi giới chỉ đóng góp khoảng 420 tỷ đồng, giảm 62% QoQ và 40% YoY, tương đương 2,5% TOI. Điều này cho thấy lợi nhuận ngành đang dịch chuyển rõ hơn sang tự doanh và tín dụng margin thay vì phụ thuộc vào phí môi giới.

Mảng ngân hàng đầu tư tăng hơn 6 lần QoQ lên 3.100 tỷ đồng, nhưng phần lớn đến từ một số doanh nghiệp nên chưa thể xem là xu hướng chung.

Như vậy, nâng hạng có thể tạo cú hích về tâm lý và dòng vốn, trong khi margin và tự doanh mới là hai “động cơ” đang trực tiếp nâng đỡ lợi nhuận ngành. Dù vậy, biến động lãi suất, tỷ giá và quy mô dòng vốn thực tế sau nâng hạng vẫn là những biến số đáng chú ý.