Lợi suất Mỹ hạ nhiệt, thị trường đổi chiều

Quyết định tăng gấp đôi quy mô mua lại trái phiếu chính phủ dài hạn từ 2 tỷ USD lên 4 tỷ USD của Bộ Tài chính Mỹ đã kéo lợi suất rời khỏi đỉnh lịch sử, nhưng đồng thời tạo ra rào cản mới cho lộ trình thắt chặt tiền tệ của Cục Dự trữ Liên bang (Fed).

Dù không làm tăng cung tiền trực tiếp như nới lỏng định lượng (QE), bước đi hoán đổi nợ này vẫn đẩy USD suy yếu và làm lu mờ thông điệp diều hâu từ Fed.

Lợi suất Mỹ hạ nhiệt, thị trường đổi chiều

Ngày 19 tháng 8, Bộ Tài chính Mỹ thông báo tăng ít nhất gấp đôi quy mô mua lại trái phiếu chính phủ dài hạn, nâng mức tối đa từ 2 tỷ USD lên 4 tỷ USD cho phân khúc 10 đến 30 năm. Động thái này nhằm chặn đà bán tháo khi lợi suất kỳ hạn 10 năm chạm mức cao nhất trong 20 tháng. Áp lực tích tụ từ phát hành nợ liên quan hạ tầng trí tuệ nhân tạo, chi tiêu thâm hụt tăng và lo ngại lạm phát dai dẳng. Sức ép này lan toàn cầu khi lợi suất trái phiếu 30 năm Pháp cao nhất kể từ 2008 và lợi suất 10 năm Nhật Bản chạm đỉnh ba thập kỷ.

Sau thông báo, lợi suất trái phiếu 10 năm Mỹ lùi về 4,64%, còn lợi suất 30 năm rơi dưới 5,2%. Đồng USD trượt xuống đáy ba tháng trong khi vàng, cổ phiếu và Bitcoin cùng tăng. Chỉ số S&P 500 chấm dứt chuỗi ba phiên giảm, Bitcoin tăng hơn 5%. Tuy nhiên giới phân tích lưu ý quy mô mua lại vẫn nhỏ so với tổng nợ đang lưu hành, do đó tác động mang tính biểu tượng và tâm lý. Nếu áp lực phát hành nợ tiếp tục gia tăng, tính hiệu quả của biện pháp này có thể giảm đáng kể.

Lợi suất trái phiếu Mỹ hạ nhiệt cùng đồng USD yếu có thể nới bớt áp lực lên tỷ giá USD/VND, tạo dư địa điều hành cho Ngân hàng Nhà nước Việt Nam và hỗ trợ dòng vốn vào thị trường mới nổi. Ngành tài chính ngân hàng và bất động sản được hưởi lợi từ chi phí vốn giảm. Tuy nhiên, áp lực từ giá dầu cao vẫn giữ sức ép lên chi phí nhập khẩu và lạm phát. Mặt bằng phần bù kỳ hạn cao của Mỹ cũng neo chi phí vốn toàn cầu ở mức cao, ảnh hưởng tới điều kiện huy động vốn quốc tế của doanh nghiệp Việt Nam.

Động thái can thiệp của Bộ Tài chính đặt ra câu hỏi về ranh giới giữa chính sách tài khóa và tiền tệ. Liệu Bộ Tài chính có duy trì được lực đỡ này khi áp lực phát hành nợ tiếp tục gia tăng? Và liệu can thiệp có thể gây khó khăn cho Fed trong kiểm soát lạm phát hay chỉ mang tính tạm thời? Những câu hỏi này sẽ ảnh hưởng tới độc lập của Fed trong tương lai.