Lo ngại thuế quan Mỹ đẩy giá đồng leo thang, thị trường bước vào giai đoạn khan hiếm mới

Giá đồng – kim loại được coi là “phong vũ biểu” của nền kinh tế toàn cầu – đang trải qua một đợt tăng mạnh chưa từng thấy trong nhiều năm, khi lo ngại về thuế quan của Mỹ kết hợp với nguồn cung ngày càng thắt chặt đã làm thay đổi sâu sắc cán cân thị trường.

Tương tự như vàng và bạc, giá đồng đã tăng vọt trong năm nay, liên tiếp thiết lập các mốc cao kỷ lục, phản ánh không chỉ kỳ vọng tăng trưởng kinh tế mà còn là những biến động mang tính cấu trúc trong chuỗi cung ứng kim loại công nghiệp toàn cầu.

Diễn biến giá: tăng tốc mạnh từ đầu năm

Trong quý I, giá đồng dao động trong vùng 9.000–9.700 USD/tấn. Bước sang đầu tháng 4, kim loại này có nhịp điều chỉnh mạnh trước khi phục hồi rõ rệt từ tháng 5 và duy trì mặt bằng cao quanh 9.500–9.700 USD/tấn trong tháng 6. Kết thúc nửa đầu năm, giá đồng tăng khoảng 12%, theo số liệu từ Sàn giao dịch Kim loại London (LME).

Đà tăng sau đó được đẩy nhanh đáng kể. Giá đồng giao ngay trên LME đã lập kỷ lục mới ở mức 11.816 USD/tấn, trong khi giá giao sau 3 tháng đóng cửa quanh 11.515 USD/tấn. Tính riêng trong tháng gần nhất, giá đồng tăng khoảng 9%, còn tính từ đầu năm đến nay đã tăng tới 36%, mức tăng mạnh nhất theo năm kể từ sau cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu 2009.

Thuế quan Mỹ và làn sóng “gom hàng” bất thường

Một trong những động lực lớn nhất đứng sau đợt tăng giá hiện tại là những lo ngại liên quan đến chính sách thuế quan của Mỹ. Giới phân tích cho rằng khả năng Washington áp thuế đối với đồng tinh luyện nhập khẩu từ năm 2027 đã khiến các doanh nghiệp và nhà giao dịch đẩy mạnh tích trữ sớm, làm cầu tăng đột biến trong ngắn hạn.

Theo dữ liệu từ StoneX, lượng nhập khẩu đồng tinh luyện vào Mỹ đã tăng khoảng 650.000 tấn trong năm nay, nâng tổng tồn kho trong nước lên xấp xỉ 750.000 tấn. Do giá đồng trên sàn COMEX cao hơn đáng kể so với các thị trường khác, giới buôn có động lực mạnh mẽ để vận chuyển đồng vào Mỹ nhằm tận dụng cơ hội chênh lệch giá.

Bà Natalie Scott-Gray, nhà phân tích kim loại cấp cao tại StoneX, nhận định: “Tình trạng khan hiếm nguồn cung hiện nay phần lớn bắt nguồn từ những lo ngại liên quan đến thuế quan của Mỹ đối với đồng tinh luyện nhập khẩu.”

Nhu cầu dài hạn được hỗ trợ bởi chuyển đổi năng lượng và AI

Bên cạnh yếu tố thuế quan, triển vọng nhu cầu dài hạn của đồng vẫn rất tích cực. Các nhà phân tích của Citigroup cho rằng giá đồng sẽ tiếp tục được hỗ trợ mạnh mẽ nhờ điện khí hóa, mở rộng lưới điện, năng lượng tái tạo và sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo.

Việc xây dựng các trung tâm dữ liệu quy mô lớn, cùng với hệ thống truyền tải điện và làm mát, đòi hỏi lượng đồng khổng lồ. Trong bối cảnh đó, nguồn cung tăng chậm khiến thị trường ngày càng dễ rơi vào trạng thái thiếu hụt.

Citigroup dự báo giá đồng có thể đạt 13.000 USD/tấn vào đầu năm 2026, và thậm chí 15.000 USD/tấn trong quý II/2026, nếu tình trạng gom hàng tại Mỹ tiếp diễn.

Cùng quan điểm, ông Andrew Glass, Giám đốc điều hành công ty tư vấn Avatar Commodities, cho rằng giá đồng sẽ còn thiết lập những đỉnh cao mới, khi việc tích trữ tại Mỹ tiếp tục làm suy giảm nguồn cung sẵn có trên thị trường quốc tế. Tuy nhiên, ông cũng lưu ý rằng đợt tăng hiện tại mang tính “biến dạng bất thường”, chủ yếu do hành động phòng ngừa thuế quan hơn là các yếu tố cung – cầu truyền thống, trong bối cảnh nhu cầu từ Trung Quốc chưa thực sự bứt phá.

Dự báo trái chiều từ các tổ chức lớn

Các tổ chức tài chính lớn đưa ra những dự báo khác nhau về triển vọng giá đồng:

JP.Morgan dự báo giá đồng trung bình 12.500 USD/tấn vào quý II/2026.

ING cho rằng giá có thể đạt 12.000 USD/tấn vào cùng giai đoạn, nhưng cảnh báo giá cao sẽ làm xói mòn biên lợi nhuận của các ngành tiêu thụ nhiều năng lượng.

Thận trọng hơn, Goldman Sachs dự báo giá đồng sẽ dao động trong vùng 10.000–11.000 USD/tấn giai đoạn 2026–2027, với lập luận rằng thị trường vẫn còn dư cung và nhu cầu từ các trung tâm dữ liệu có thể bị thổi phồng.

 

Nguồn cung toàn cầu ngày càng thắt chặt

Ở chiều ngược lại, nguồn cung đồng đang chịu sức ép lớn. Chênh lệch giá giữa LME và COMEX đã hút đồng ra khỏi các thị trường bên ngoài Mỹ, khiến tồn kho trên sàn LME giảm mạnh. Theo dữ liệu mới nhất, tồn kho đồng tại LME chỉ còn khoảng 165.000 tấn, giảm gần 40% so với đầu năm, trong đó khoảng 40% đã được xếp vào diện sắp giao hàng – dấu hiệu cho thấy mức độ khan hiếm ngày càng rõ nét.

Bên cạnh đó, gián đoạn khai thác mỏ liên tiếp đang làm xấu đi triển vọng nguồn cung trung hạn. Deutsche Bank cảnh báo nguồn cung đồng năm 2025 đang đối mặt với “gián đoạn nghiêm trọng”, khi nhiều tập đoàn khai khoáng lớn điều chỉnh giảm kế hoạch sản xuất.

Theo ngân hàng này, sản lượng đồng năm 2026 có thể giảm khoảng 300.000 tấn, khiến thị trường rơi vào trạng thái thiếu hụt rõ rệt trong quý IV/2025 và quý I/2026.

Các tập đoàn khai khoáng lớn cũng đã hạ dự báo sản lượng:

Glencore dự kiến sản lượng năm 2026 chỉ đạt 810.000–870.000 tấn, do sản lượng thu mua từ mỏ Collahuasi (Chile) suy giảm.

Rio Tinto dự báo sản lượng đồng năm tới giảm xuống 800.000–870.000 tấn, thấp hơn kế hoạch hiện tại.

Theo JP.Morgan, thị trường đồng toàn cầu sẽ thiếu hụt khoảng 330.000 tấn đồng tinh luyện trong năm tới. Một khảo sát của Reuters cho thấy mức thâm hụt năm nay vào khoảng 124.000 tấn, và sẽ tăng lên 150.000 tấn vào năm sau.

Triển vọng: chu kỳ tăng giá chưa kết thúc

Tổng hợp các yếu tố từ thuế quan, nhu cầu chuyển đổi năng lượng, làn sóng tích trữ tại Mỹ và nguồn cung mỏ suy giảm, thị trường đồng đang bước vào một giai đoạn mất cân đối nghiêm trọng. Dù còn nhiều ý kiến trái chiều về mức giá mục tiêu, phần lớn giới phân tích đồng thuận rằng giá đồng khó hạ nhiệt trong ngắn hạn, và rủi ro thiếu hụt nguồn cung có thể tiếp tục đẩy kim loại này lên những vùng giá cao mới trong năm 2026.