#Quốc tế

24HMONEY đã kiểm duyệt

Kinh tế Mỹ suy giảm nhẹ, đối mặt nguy cơ đình lạm giữa bất ổn chính sách thương mại

Trong bối cảnh bất ổn do những thay đổi đột ngột trong chính sách thương mại, nền kinh tế Mỹ đã ghi nhận mức suy giảm nhẹ trong quý I/2025, với GDP giảm 0,2%. Báo cáo được Bộ Thương mại Mỹ công bố ngày 1/6 cho thấy nền kinh tế đang chững lại, trái ngược hoàn toàn với kỳ vọng tích cực vào cuối năm ngoái khi GDP quý IV/2024 tăng 2,4%. Các chuyên gia nhận định, cú sốc nhập khẩu — tăng vọt tới 41,3% trong quý I — là một trong những yếu tố chính kéo tụt tăng trưởng.

Nguyên nhân chủ yếu bắt nguồn từ làn sóng áp thuế trả đũa đối với hàng hóa từ nhiều quốc gia, buộc các doanh nghiệp và người tiêu dùng Mỹ phải gia tăng nhập khẩu trước khi mức giá leo thang. Mặc dù Tòa án Liên bang đã ra phán quyết tạm dừng toàn bộ chính sách thuế quan đối ứng, chính quyền Tổng thống Donald Trump đã nộp đơn kháng cáo, khiến môi trường thương mại vẫn đầy biến động và khó lường.

Bên cạnh đó, chi tiêu tiêu dùng có dấu hiệu chậm lại, trong khi chi tiêu liên bang giảm mạnh do Chính phủ đang đẩy mạnh cải tổ bộ máy hành chính. Những yếu tố này cộng hưởng khiến tăng trưởng yếu đi trong bối cảnh các công cụ tài khóa và tiền tệ truyền thống dần mất tác dụng.

Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) đánh giá, rủi ro về suy thoái, thất nghiệp và lạm phát đang tăng. Đây là lý do khiến Fed duy trì lập trường thận trọng, tiếp tục giữ nguyên lãi suất và chờ thêm dữ liệu kinh tế mới trước khi đưa ra điều chỉnh chính sách.

Mặc dù từ năm 2022, Fed đã triển khai nhiều biện pháp kiểm soát lạm phát, áp lực giá cả vẫn chưa hạ nhiệt do chi phí lao động tăng cao. Tiền lương ở các ngành dịch vụ và sản xuất tăng khiến giá thành sản phẩm không thể giảm, duy trì sức ép lạm phát. Đồng thời, giá năng lượng và hàng hóa tiếp tục biến động mạnh bởi các yếu tố địa chính trị như căng thẳng tại Trung Đông, chiến sự ở Gaza, và cuộc chiến Nga – Ukraine.

Thêm vào đó, chuỗi cung ứng toàn cầu vẫn chưa ổn định do tác động của dịch bệnh, thiên tai và cạnh tranh chiến lược Mỹ – Trung. Những gián đoạn này khiến giá hàng hóa tiếp tục leo thang.

Theo biên bản cuộc họp chính sách gần đây của Fed, thị trường lao động có thể suy yếu trong các tháng tới khi nhiều doanh nghiệp hạn chế hoặc tạm dừng tuyển dụng vì lo ngại kinh tế suy thoái. Fed cho rằng sức tiêu dùng phụ thuộc lớn vào tình hình việc làm, nhưng hiện người dân Mỹ đang phải đối mặt với sức ép kép: chi phí sinh hoạt tăng trong khi cơ hội việc làm giảm. Khảo sát từ Đại học Michigan cho thấy niềm tin tiêu dùng trong tháng 5 đã giảm xuống mức thấp nhất trong vòng 18 tháng.

Trong tình hình hiện tại, Fed đang lâm vào thế khó: nếu nới lỏng tiền tệ để kích thích đầu tư, lạm phát có nguy cơ tăng trở lại. Ngược lại, nếu tiếp tục duy trì lãi suất cao, chi phí vay mượn sẽ tiếp tục gây áp lực lên doanh nghiệp và người dân, làm giảm tiêu dùng, hạn chế đầu tư và khiến các công ty buộc phải thu hẹp quy mô hoặc cắt giảm nhân sự.

Thị trường bất động sản cũng đang đối mặt với rủi ro suy yếu do lãi suất thế chấp cao khiến nhu cầu mua nhà giảm, ảnh hưởng đến các ngành xây dựng và tài chính. Người tiêu dùng buộc phải thắt chặt chi tiêu giữa lúc nợ tín dụng trở nên đắt đỏ. Lãi suất cao cũng khiến đồng USD mạnh lên, làm cho hàng hóa Mỹ trở nên đắt đỏ trên thị trường quốc tế, đe dọa kim ngạch xuất khẩu.

Nếu lạm phát tiếp tục duy trì ở mức 3–4% trong khi tăng trưởng GDP dưới 1% hoặc âm, nước Mỹ có thể rơi vào tình trạng đình lạm — một kịch bản từng xảy ra vào thập niên 1970, khi giá dầu tăng vọt và chính sách tiền tệ nới lỏng dẫn đến suy thoái kết hợp lạm phát hai con số. Viễn cảnh này đang dần hiện rõ, khi các yếu tố nội tại và ngoại lực cùng lúc gây sức ép lên cỗ máy kinh tế Mỹ.