Kiến nghị quy định khung doanh thu chịu thuế 1–2 tỷ đồng: Đề xuất mới tại Quốc hội

Sáng 23/4/2026, tại phiên thảo luận về các dự án luật thuế, nhiều đại biểu Quốc hội đề nghị cần thiết lập khung giới hạn doanh thu chịu thuế theo hướng sàn không thấp hơn 1 tỷ đồng và trần không vượt quá 2 tỷ đồng, nhằm đảm bảo tính linh hoạt nhưng vẫn giữ vai trò kiểm soát của Quốc hội.

Đề xuất khung doanh thu chịu thuế 1–2 tỷ đồng

Tham gia thảo luận về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của các luật thuế như thuế thu nhập cá nhân, thuế giá trị gia tăng, thuế thu nhập doanh nghiệp và thuế tiêu thụ đặc biệt, đại biểu Trịnh Thị Tú Anh (Lâm Đồng) cho rằng việc xác định ngưỡng doanh thu không chịu thuế cần được thiết kế theo hướng linh hoạt nhưng phải có giới hạn rõ ràng trong luật.

Theo đại biểu, Hiến pháp quy định nghĩa vụ nộp thuế phải được quyết định bằng luật, do đó Quốc hội phải giữ vai trò kiểm soát tối cao đối với các chính sách thuế quan trọng.

Bà Tú Anh nhấn mạnh, việc giao Chính phủ quy định ngưỡng doanh thu là cần thiết để thích ứng với biến động kinh tế, tuy nhiên không nên giao toàn quyền mà cần đặt trong một khung pháp lý cụ thể.

Từ đó, đại biểu đề nghị:

Theo bà, khoảng dao động này sẽ giúp Chính phủ điều hành linh hoạt theo từng giai đoạn, đồng thời vẫn đảm bảo vai trò giám sát của Quốc hội.

Cần tính đúng bản chất thu nhập, tránh đánh thuế bất hợp lý

Đại biểu Trịnh Thị Tú Anh cho rằng, nguyên tắc quan trọng khi xác định ngưỡng chịu thuế là chỉ đánh thuế khi thu nhập thực sự cao hơn mức trung bình xã hội.

Trong nhiều trường hợp, sau khi trừ chi phí, thu nhập thực tế của hộ kinh doanh có thể tương đương người làm công ăn lương. Khi đó, việc đánh thuế có thể không còn phù hợp, thậm chí tạo thêm gánh nặng chi phí tuân thủ.

Bà cũng lưu ý rằng ngưỡng thuế cần đảm bảo cân bằng giữa các loại hình kinh doanh, tránh tạo ra sự chênh lệch hoặc méo mó cạnh tranh giữa hộ kinh doanh và doanh nghiệp.

Hiện ngưỡng doanh thu không chịu thuế đang ở mức 500 triệu đồng/năm, trong khi GDP bình quân đầu người năm 2025 khoảng 125–130 triệu đồng, tương đương khoảng 4 lần mức thu nhập bình quân.

Theo đại biểu, mức này đang thấp hơn so với thông lệ quốc tế.

So sánh quốc tế: Có thể cao gấp 8–15 lần GDP bình quân đầu người

Dẫn các nghiên cứu và khảo sát quốc tế, đại biểu cho biết tại nhiều quốc gia có nền kinh tế tương đồng trong khu vực, ngưỡng miễn thuế đối với khu vực kinh tế nhỏ thường dao động từ 8–15 lần GDP bình quân đầu người.

Nếu áp dụng tương tự tại Việt Nam, mức hợp lý có thể tương đương khoảng 1–1,9 tỷ đồng/năm, qua đó củng cố đề xuất khung 1–2 tỷ đồng.

Đề xuất phân loại theo ngành nghề

Một điểm đáng chú ý được đại biểu nêu ra là sự khác biệt lớn về cơ cấu chi phí giữa các ngành nghề.

Do đó, đại biểu đề xuất cần nghiên cứu phân loại ngưỡng theo nhóm ngành nghề, thay vì áp dụng một mức chung, để phản ánh đúng thực chất thu nhập.

Yêu cầu tăng cường giám sát khi giao quyền cho Chính phủ

Bên cạnh việc giao Chính phủ quy định ngưỡng doanh thu, đại biểu đề nghị bổ sung cơ chế kiểm soát đi kèm, gồm 3 nhóm yêu cầu chính:

Theo bà, đây là điều kiện cần để đảm bảo tính minh bạch và trách nhiệm giải trình trong chính sách thuế.

Đề xuất bổ sung tiêu chí định lượng rõ ràng

Cũng trong phiên thảo luận, đại biểu Thạch Phước Bình (Vĩnh Long) cho rằng việc giao Chính phủ xác định ngưỡng doanh thu là một bước tiến về thể chế, giúp chính sách linh hoạt hơn theo bối cảnh kinh tế - xã hội.

Tuy nhiên, ông lưu ý dự thảo hiện mới dừng ở tiêu chí định tính, chưa có các tham số cụ thể.

Đại biểu đề xuất cần bổ sung thêm các chỉ số định lượng như: Chỉ số giá tiêu dùng (CPI), thu nhập bình quân đầu người, mức lương cơ sở.

Theo ông, việc bổ sung các tiêu chí này sẽ giúp chính sách minh bạch hơn, đồng thời giúp doanh nghiệp và hộ kinh doanh dễ dự báo và xây dựng kế hoạch sản xuất kinh doanh.

Hướng tới chính sách thuế linh hoạt nhưng có kiểm soát

Các ý kiến tại nghị trường cho thấy xu hướng chung là ủng hộ việc tăng tính linh hoạt trong điều hành thuế, nhưng đồng thời nhấn mạnh cần có khung pháp lý rõ ràng để tránh rủi ro chính sách thay đổi thiếu kiểm soát.

Dự án luật sửa đổi các sắc thuế hiện vẫn đang tiếp tục được Quốc hội thảo luận và hoàn thiện trước khi thông qua trong các kỳ họp tới.