Khủng hoảng Hormuz leo thang: Tuyến tránh bị tấn công, giá dầu chao đảo toàn cầu

Căng thẳng tại Trung Đông tiếp tục leo thang nguy hiểm khi tuyến vận chuyển dầu chiến lược thay thế Eo biển Hormuz bị tấn công, kéo theo những biến động mạnh trên thị trường năng lượng toàn cầu. Diễn biến mới không chỉ làm gián đoạn chuỗi cung ứng dầu mỏ mà còn đẩy giá dầu lên mức cao kỷ lục, làm dấy lên lo ngại về một cuộc khủng hoảng kinh tế diện rộng.

Theo các nguồn tin quốc tế, Iran đã tiến hành tấn công vào cơ sở hạ tầng năng lượng của Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE), cụ thể là hai trạm bơm trên tuyến ống dẫn dầu Habshan–Fujairah. Đây là tuyến vận chuyển quan trọng giúp xuất khẩu dầu từ Abu Dhabi ra cảng Fujairah, cho phép tránh phụ thuộc vào Eo biển Hormuz – điểm nghẽn năng lượng quan trọng bậc nhất thế giới.

Hình ảnh vệ tinh cho thấy các đám cháy lớn bùng phát tại khu vực bị tấn công, gây thiệt hại đáng kể cho hệ thống đường ống. Tuyến Habshan–Fujairah vốn được xem là “phương án dự phòng chiến lược” trong trường hợp Hormuz bị gián đoạn, do đó vụ việc đã làm suy giảm đáng kể năng lực vận chuyển dầu của khu vực.

Hormuz trở thành công cụ địa chính trị

Trong một diễn biến liên quan, Quốc hội Iran đã thông qua luật áp phí quá cảnh đối với tàu thương mại đi qua Eo biển Hormuz. Đạo luật này không chỉ nhằm tạo nguồn thu mà còn thể hiện rõ tham vọng kiểm soát tuyến hàng hải chiến lược của Tehran.

Đáng chú ý, Iran tuyên bố cấm các tàu có liên quan đến Mỹ, Israel và các quốc gia áp đặt trừng phạt đơn phương đi qua eo biển. Quyết định này được đánh giá là thách thức trực tiếp luật pháp hàng hải quốc tế và làm gia tăng nguy cơ đối đầu quân sự.

Trong khi đó, một số quốc gia như Pakistan, Trung Quốc và Ấn Độ vẫn được phép duy trì hoạt động vận tải qua khu vực, cho thấy Iran đang sử dụng Hormuz như một đòn bẩy chính trị có chọn lọc.

Xung đột quân sự lan rộng

Tình hình trở nên nghiêm trọng hơn khi Israel tiến hành các cuộc không kích quy mô lớn vào lãnh thổ Iran, nhắm vào hàng loạt cơ sở quân sự và công nghiệp. Chỉ trong 24 giờ, khoảng 170 mục tiêu đã bị tấn công, bao gồm các trung tâm nghiên cứu vũ khí, cơ sở sản xuất UAV và sở chỉ huy quân sự.

Đáp trả, Iran đã mở rộng các cuộc tấn công vào nhiều mục tiêu trong khu vực, bao gồm cả cơ sở năng lượng và hạ tầng dân sự. Một tàu chở dầu của Kuwait đã bị trúng hỏa lực khi neo đậu tại cảng Dubai, làm dấy lên lo ngại về nguy cơ tràn dầu nghiêm trọng.

Song song đó, lực lượng Houthi tại Yemen cũng tham chiến, phóng tên lửa vào Israel, khiến xung đột lan rộng ra toàn khu vực Trung Đông.

Nguy cơ chiến tranh Mỹ - Iran

Tại Washington, Tổng thống Donald Trump được cho là đang cân nhắc các phương án quân sự nhằm kiểm soát nguồn uranium làm giàu của Iran. Kế hoạch này, nếu được thực hiện, có thể dẫn đến một cuộc đối đầu trực tiếp quy mô lớn giữa hai quốc gia.

Ngoài ra, Mỹ cũng đang xem xét khả năng kiểm soát đảo Kharg – trung tâm xuất khẩu dầu quan trọng nhất của Iran. Đây được coi là bước đi chiến lược nhằm bóp nghẹt nguồn thu năng lượng của Tehran.

Tuy nhiên, nhiều chuyên gia cảnh báo rằng bất kỳ hành động quân sự nào cũng có thể kích hoạt phản ứng dây chuyền, đẩy khu vực vào một cuộc chiến toàn diện.

Thị trường dầu mỏ chao đảo

Hệ quả tức thì của những căng thẳng trên là sự biến động mạnh của giá dầu. Giá dầu Brent đã vượt mốc 116 USD/thùng, tăng gần 60% chỉ trong một tháng – mức tăng mạnh nhất kể từ cuộc khủng hoảng Vùng Vịnh năm 1990.

Các chuyên gia cảnh báo nếu xung đột tiếp tục leo thang hoặc Hormuz bị phong tỏa hoàn toàn, giá dầu có thể vọt lên 150–200 USD/thùng. Kịch bản này sẽ gây áp lực lớn lên nền kinh tế toàn cầu, làm gia tăng lạm phát và nguy cơ suy thoái.

Trước tình hình này, nhiều quốc gia và tập đoàn năng lượng lớn đã bắt đầu triển khai các phương án khẩn cấp nhằm đảm bảo nguồn cung và giảm thiểu rủi ro.

Tương lai bất định

Với hàng loạt diễn biến quân sự, chính trị và kinh tế đan xen, khu vực Trung Đông đang đứng trước một giai đoạn cực kỳ bất ổn. Eo biển Hormuz – vốn là huyết mạch năng lượng của thế giới – giờ đây không chỉ là tuyến vận tải mà còn trở thành tâm điểm của cuộc cạnh tranh quyền lực toàn cầu.

Trong bối cảnh đó, bất kỳ sự leo thang nào cũng có thể tạo ra những cú sốc lớn, không chỉ đối với thị trường dầu mỏ mà còn với toàn bộ nền kinh tế thế giới.