Mã liên quan
24HMONEY đã kiểm duyệt“Kho báu” dầu mỏ Venezuela: Vì sao Mỹ khó biến tham vọng thành lợi nhuận, dù đã bắt giữ ông Maduro?
Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố rằng việc Washington tiếp quản ngành dầu mỏ Venezuela có thể tạo ra “một lượng của cải khổng lồ”. Tuy nhiên, đằng sau viễn cảnh hấp dẫn về trữ lượng dầu lớn nhất thế giới là hàng loạt rào cản kỹ thuật, tài chính và chính trị, khiến việc biến “vàng đen” Venezuela thành lợi nhuận thực tế không hề đơn giản.
Cuộc tấn công chưa từng có tiền lệ
Rạng sáng ngày 3/1, thủ đô Caracas rung chuyển bởi nhiều tiếng nổ lớn. Chính phủ Venezuela nhanh chóng ra tuyên bố gọi đây là hành động xâm lược quân sự cực kỳ nghiêm trọng của Mỹ, đồng thời ban bố tình trạng khẩn cấp trên toàn lãnh thổ.
Ngay sau đó, Tổng thống Donald Trump xác nhận đã ra lệnh tiến hành các hoạt động quân sự nhằm vào các mục tiêu trọng yếu tại Caracas, dẫn tới việc bắt giữ Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro.
Đến ngày 5/1, theo Reuters, ông Maduro bị đưa ra tòa án liên bang tại New York với bốn cáo buộc hình sự, bao gồm tội danh liên quan đến khủng bố ma túy. Ông Maduro bác bỏ toàn bộ cáo buộc, cho rằng đây chỉ là cái cớ nhằm che đậy tham vọng kiểm soát trữ lượng dầu mỏ khổng lồ của Venezuela.
Cùng ngày, Phó Tổng thống điều hành Delcy Rodríguez tuyên thệ nhậm chức Tổng thống lâm thời, cam kết đưa Venezuela trở lại vị thế “một quốc gia tự do, có chủ quyền và độc lập”, bảo đảm ổn định chính trị, an ninh quốc gia và phúc lợi xã hội.
Tham vọng dầu mỏ của Washington
Về phía Mỹ, kênh TVP World (Ba Lan) dẫn lời Tổng thống Trump cho biết Washington đang lên kế hoạch “điều hành đất nước” cho đến khi hoàn tất một quá trình chuyển tiếp “an toàn, phù hợp và thận trọng”.
Theo ông Trump, việc Mỹ tiếp quản ngành dầu mỏ Venezuela không chỉ nhằm hỗ trợ chính phủ mới, mà còn để bồi thường cho các công ty dầu khí Mỹ từng bị quốc hữu hóa tài sản dưới thời cố Tổng thống Hugo Chávez trong những năm 2000.
Dù chỉ đóng góp chưa tới 1% sản lượng dầu toàn cầu, Venezuela lại sở hữu trữ lượng dầu thô đã được chứng minh lớn nhất thế giới, chiếm khoảng 17%, theo Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ (EIA). Trên lý thuyết, đây là một nguồn cung có khả năng làm thay đổi cán cân thị trường dầu mỏ quốc tế.
Những rào cản khiến “vàng đen” khó sinh lời
Tuy nhiên, các chuyên gia trong ngành cảnh báo rằng việc khôi phục ngành dầu mỏ Venezuela sau nhiều năm suy thoái sẽ mất rất nhiều thời gian và chi phí, có thể kéo dài hàng năm và đòi hỏi hàng chục, thậm chí hàng trăm tỷ USD.
Thứ nhất, chất lượng dầu. Phần lớn dầu của Venezuela là dầu thô nặng, khó khai thác, khó vận chuyển và gây ô nhiễm cao hơn. Điều này khiến chi phí sản xuất và tinh chế cao hơn đáng kể so với dầu tại nhiều quốc gia khác.
Thứ hai, sự xuống cấp nghiêm trọng của ngành dầu khí. Trong nhiều năm, ngành dầu mỏ Venezuela bị thiếu đầu tư, thiếu chuyên môn và bị cáo buộc tham nhũng tràn lan. Công ty dầu khí quốc doanh PDVSA bị sử dụng như một “cỗ máy rút tiền” phục vụ quân đội, đặc biệt sau cuộc đình công dầu mỏ giai đoạn 2002–2003, dẫn đến làn sóng chảy máu nhân lực có tay nghề cao và cơ sở hạ tầng bị bỏ bê.
Hệ quả là sản lượng dầu của Venezuela đã giảm hơn 75% trong giai đoạn 2013–2020. Hiện nay, Mỹ khai thác lượng dầu nhiều gấp hơn 10 lần Venezuela, dù quốc gia Nam Mỹ này sở hữu gần 1/6 trữ lượng dầu toàn cầu.
Thứ ba, rủi ro chính trị và pháp lý. Các tập đoàn dầu khí quốc tế sẽ rất thận trọng trong việc rót vốn nếu chưa có sự rõ ràng về cấu trúc chính quyền mới tại Caracas, nhất là khi ký ức về việc bị trục xuất và quốc hữu hóa tài sản vẫn còn rất mới. Rủi ro cao cũng đồng nghĩa với chi phí vốn đắt đỏ hơn.
Thị trường phản ứng thế nào?
Sự can thiệp quân sự của Mỹ đã gây chấn động thị trường năng lượng toàn cầu. Khi thị trường mở cửa trở lại ngày 5/1, giá dầu đồng loạt giảm:
Dầu Brent giảm hơn 1%, xuống dưới 60 USD/thùng
Dầu WTI giảm 1%, còn 56,75 USD/thùng
Diễn biến này phản ánh tâm lý lo ngại rằng dù trữ lượng lớn, nguồn cung từ Venezuela khó có thể được tái khởi động nhanh chóng.
Ai là người hưởng lợi thực sự?
Dẫu vậy, nếu ngành dầu mỏ Venezuela được tái cấu trúc thành công, lợi ích sẽ không chỉ dành cho Mỹ.
Luisa Palacios, cựu Chủ tịch Citgo – công ty lọc dầu tại Mỹ thuộc PDVSA – nhấn mạnh trên Financial Times rằng người dân Venezuela mới là những người cần được hưởng lợi đầu tiên, thông qua phục hồi kinh tế và ổn định xã hội.
Với Mỹ, việc tiếp cận dầu thô Venezuela giúp bổ sung nguồn dầu nặng cho các nhà máy lọc dầu dọc Bờ Vịnh, vốn được thiết kế để xử lý dầu từ Venezuela và Mexico. Các nhà phân tích ước tính, xuất khẩu dầu từ Venezuela sang Mỹ có thể tăng tới 500.000 thùng/ngày trong thời gian tương đối ngắn.
Kỳ vọng này đã nhanh chóng phản ánh vào thị trường chứng khoán:
Chevron tăng gần 9%
Halliburton tăng gần 10%
ConocoPhillips tăng 8%
ExxonMobil tăng 4%
Ali Moshiri, cựu lãnh đạo mảng Mỹ Latinh của Chevron, nhận định: “Sự quan tâm đối với Venezuela đã tăng từ 0 lên 99% chỉ trong vòng vài ngày”.
Đòn bẩy địa chính trị với Trung Quốc
Cuối cùng, việc kiểm soát nguồn dầu từ Venezuela còn mang ý nghĩa chiến lược đối với Washington, khi Trung Quốc hiện là khách hàng mua dầu lớn nhất của Caracas.
Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio tuyên bố: “Chúng tôi sẽ không cho phép Tây Bán cầu trở thành căn cứ hoạt động của các đối thủ, đối thủ cạnh tranh hay kẻ thù của Mỹ”.
Kết luận
Dù sở hữu trữ lượng dầu lớn nhất thế giới, Venezuela không phải là “mỏ vàng” có thể khai thác ngay lập tức. Với dầu thô nặng, hạ tầng xuống cấp và rủi ro chính trị cao, tham vọng kiếm lợi từ dầu mỏ Venezuela của Mỹ sẽ là một cuộc chơi dài hơi, tốn kém và đầy bất định, hơn là một chiến thắng nhanh chóng như những tuyên bố ban đầu.
Mã chứng khoán liên quan bài viết
Theo dõi người đăng bài
Nhà đầu tư lưu ý
Bạn muốn trở thành VIP/PRO trên 24HMONEY?
Bấm vào đây để liên hệ 24HMoney ngay
Từ khóa hot
Bàn tán về thị trường