Iran cảnh báo "ăn miếng trả miếng"

Nếu xung đột mở rộng sang hạ tầng năng lượng tại Trung Đông, giá dầu, lạm phát và tâm lý thị trường tài chính toàn cầu có thể chịu tác động đáng kể, kéo theo ảnh hưởng tới nhiều nhóm doanh nghiệp niêm yết.

Căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông tiếp tục nóng lên sau hàng loạt tuyên bố cứng rắn từ cả Mỹ và Iran, làm dấy lên lo ngại về nguy cơ mở rộng xung đột tại khu vực có vai trò đặc biệt quan trọng đối với nguồn cung năng lượng toàn cầu.

Theo các thông tin được công bố ngày 1/8, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi khẳng định Tehran sẽ đáp trả "tương xứng và dứt khoát" nếu Mỹ hoặc Israel tiến hành các hành động quân sự nhằm vào nước này. Iran đồng thời nhấn mạnh chiến lược "ăn miếng trả miếng", bao gồm khả năng nhắm vào các cơ sở năng lượng trong khu vực nếu bị tấn công trước.

Trong khi đó, truyền thông Mỹ cho biết Tổng thống Donald Trump đã yêu cầu quân đội chuẩn bị các phương án quân sự mới nhằm gia tăng sức ép lên Iran. Một số nguồn tin cho rằng các kế hoạch có thể bao gồm các đợt không kích kéo dài nhằm vào cơ sở hạ tầng quân sự, tên lửa và năng lượng của Tehran.

Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) được cho là đã hoàn tất nhiều phương án tác chiến trong trường hợp xung đột tiếp tục leo thang. Song song với đó, Washington cũng khuyến cáo công dân cân nhắc rời khỏi một số quốc gia Trung Đông nếu tình hình an ninh xấu đi.

Rủi ro lớn nhất vẫn là thị trường năng lượng

Đối với thị trường tài chính, mối quan tâm lớn nhất không chỉ nằm ở diễn biến quân sự mà còn ở nguy cơ gián đoạn nguồn cung dầu mỏ.

Iran cảnh báo nếu các cơ sở năng lượng của nước này bị tấn công, Tehran có thể đáp trả nhằm vào các mỏ dầu của Saudi Arabia, UAE, Qatar hoặc các cơ sở năng lượng của Israel. Kịch bản này có thể khiến nguồn cung dầu toàn cầu tiếp tục chịu áp lực, nhất là khi nhiều tuyến vận tải tại Trung Đông vẫn tiềm ẩn rủi ro.

Giá dầu tăng thường kéo theo áp lực lạm phát, chi phí vận tải và nguyên liệu đầu vào của nhiều ngành sản xuất. Với Việt Nam, các doanh nghiệp hàng không, logistics, hóa chất, nhựa hay vận tải biển có thể chịu tác động từ chi phí nhiên liệu nếu giá dầu duy trì ở vùng cao trong thời gian dài.

Ngược lại, nhóm doanh nghiệp dầu khí thượng nguồn, dịch vụ khoan, khai thác và một số doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu có thể hưởng lợi khi giá dầu tăng, dù mức độ tác động còn phụ thuộc vào diễn biến thực tế của thị trường quốc tế.

Bên cạnh đó, tâm lý phòng thủ của nhà đầu tư toàn cầu cũng có thể gia tăng nếu xung đột lan rộng, qua đó hỗ trợ nhu cầu đối với các tài sản trú ẩn như vàng và trái phiếu Chính phủ.

Tuy nhiên, giới phân tích cũng lưu ý rằng thị trường từng nhiều lần phản ứng mạnh trước các thông tin địa chính trị nhưng sau đó nhanh chóng ổn định khi căng thẳng không leo thang thành xung đột quy mô lớn. Vì vậy, hướng đi của giá dầu và các tài sản tài chính trong thời gian tới vẫn sẽ phụ thuộc vào mức độ hiện thực hóa các kịch bản quân sự cũng như khả năng nối lại các kênh đàm phán ngoại giao.