MỚI

Tính thuế TNCN 2026

#Chứng khoán

24HMONEY đã kiểm duyệt

IPO: Khi kiên nhẫn là chiến lược

Sau giai đoạn trầm lắng kéo dài kể từ 2018, thị trường IPO Việt Nam bắt đầu hồi sinh, thu hút sự chú ý mạnh mẽ. Song, sự sôi động đi kèm với tâm lý thận trọng: nhiều cổ phiếu IPO khởi đầu chậm, thậm chí chịu áp lực điều chỉnh. Nếu chỉ nhìn vào biến động ngắn hạn, nhà đầu tư dễ bỏ lỡ giá trị dài hạn và vai trò chiến lược của kênh huy động vốn này.

 Đầu tư cổ phiếu IPO cần sự kiên nhẫn. 

Thực tiễn của thị trường vốn, từ Việt Nam đến toàn cầu, đã chứng minh: IPO hiếm khi là "tấm vé thắng nhanh". Ngược lại, đây là điểm khởi đầu cho một quá trình định giá kéo dài, nơi giá trị thực của doanh nghiệp chỉ được phản ánh khi mô hình kinh doanh, năng lực quản trị và kết quả tài chính được kiểm chứng nghiêm ngặt qua thời gian.

Bài học kinh điển từ thị trường toàn cầu

Ngay cả trên các thị trường phát triển với mức độ minh bạch cao, IPO cũng không đồng nghĩa với thành công tức thì. Trường hợp của Meta Platforms (Facebook) là ví dụ điển hình: Sau khi IPO năm 2012, cổ phiếu từng trải qua giai đoạn bị thị trường nghi ngờ gay gắt về khả năng kiếm tiền từ di động. Chỉ đến khi chiến lược chuyển dịch sang quảng cáo di động được chứng minh, giá trị doanh nghiệp mới dần được nhìn nhận lại.

Tương tự, các cổ phiếu mới niêm yết như Robinhood Markets cho thấy một thực tế quen thuộc: trong ngắn hạn, giá cổ phiếu chịu tác động lớn từ chu kỳ vĩ mô và tâm lý thị trường, thay vì phản ánh đầy đủ giá trị nội tại. Điểm chung cốt lõi là thị trường luôn cần thời gian để "tiêu hóa" thông tin và đánh giá lại mức độ bền vững của tăng trưởng.

VCB và TCB: Câu trả lời của thị trường Việt Nam

Thị trường chứng khoán Việt Nam cũng đầy rẫy các ví dụ cho thấy thời gian là yếu tố quyết định.

VCB (Vietcombank): Niêm yết năm 2009 trong bối cảnh thị trường suy thoái sâu sau khủng hoảng tài chính. Cổ phiếu này ban đầu không tránh khỏi diễn biến kém tích cực. Tuy nhiên, nhờ nền tảng tài chính vững chắc và hiệu quả hoạt động ổn định, VCB dần được định giá lại và trở thành một trong những cổ phiếu có hiệu suất dài hạn nổi bật nhất thị trường.

TCB (Techcombank): Niêm yết năm 2018 trong bối cảnh thị trường biến động, cổ phiếu giảm mạnh ngay phiên đầu tiên. Nhưng nhờ chiến lược phát triển rõ ràng, giá trị doanh nghiệp đã từng bước được phản ánh trở lại trong vốn hóa những năm sau đó.

Những trường hợp này khẳng định: với các doanh nghiệp có nền tảng tốt, IPO chỉ là điểm khởi đầu của một quá trình định giá dài hơi.

Áp lực ngắn hạn: Phép thử của nhà đầu tư

Cổ phiếu IPO thường chịu áp lực trong ngắn hạn do nhiều yếu tố cấu trúc:

Yếu tố thời điểm: IPO diễn ra trong giai đoạn thị trường biến động hoặc dòng tiền phòng thủ khó tạo đột biến.

Cung – Cầu: Áp lực bán từ nhà đầu tư kỳ vọng ngắn hạn kết hợp với việc lực cầu cần thời gian để hình thành do thiếu dữ liệu lịch sử.

Tâm lý: Kỳ vọng cao không được đáp ứng ngay lập tức dẫn đến phản ứng chốt lời/cắt lỗ, khuếch đại biến động giai đoạn đầu.

Những yếu tố mang tính chu kỳ này không phản ánh đầy đủ giá trị nội tại, đặc biệt với các công ty đang trong giai đoạn đầu tư mạnh mẽ cho tăng trưởng dài hạn.

Có nhiều yếu tố mang tính cấu trúc khiến cổ phiếu IPO khó tạo đột biến ngay sau niêm yết. 

Làn sóng IPO 40 tỷ USD và tầm nhìn dài hạn

Năm 2025 đang đánh dấu sự trở lại sôi động của hoạt động IPO với sự xuất hiện của nhiều doanh nghiệp lớn. Thậm chí, Dragon Capital dự báo giai đoạn 2026–2028, Việt Nam có thể chứng kiến các đợt IPO với tổng giá trị hơn 40 tỷ USD.

Làn sóng này phản ánh một chu kỳ huy động vốn mới, gắn với nhu cầu mở rộng kinh doanh và nâng cao chuẩn mực quản trị. Trong bức tranh đó, điều quan trọng với nhà đầu tư không nằm ở việc cổ phiếu IPO tăng hay giảm trong những phiên đầu, mà ở khả năng doanh nghiệp tạo ra giá trị bền vững trong nhiều năm tiếp theo.

Kinh nghiệm quốc tế và trong nước đều cho thấy, IPO không phải là kênh đầu tư dành cho sự vội vàng. Đây là cuộc chơi đòi hỏi khả năng đánh giá toàn diện và chấp nhận độ trễ trong định giá. Với những doanh nghiệp có nền tảng tốt, giai đoạn biến động ban đầu có thể là phần tất yếu của hành trình tạo giá trị. Sự kiên nhẫn không chỉ là lựa chọn, mà sẽ trở thành lợi thế đầu tư thực sự trên thị trường vốn.