#Hàng hóa

24HMONEY đã kiểm duyệt

Hàng rào an ninh năng lượng Việt Nam trước biến động Trung Đông

Lần đầu tiên trong lịch sử, những giải pháp mạnh tay như tạm ứng trực tiếp ngân sách vào Quỹ bình ổn và đưa loạt thuế phí về 0% được kích hoạt, tạo nên một "xung lực" đủ mạnh để bảo vệ nền kinh tế trước sức ép lạm phát từ bên ngoài.

Sau hơn một tháng xung đột tại Trung Đông, thị trường năng lượng toàn cầu liên tục biến động, nhưng Việt Nam vẫn duy trì được sự ổn định tương đối về giá và nguồn cung xăng dầu.

Ngay từ sớm, định hướng bảo đảm an ninh năng lượng đã được đặt ra như một trụ cột chiến lược. Khi khủng hoảng gia tăng trong quý I/2026, các chỉ đạo điều hành được đẩy nhanh, nhấn mạnh yêu cầu không để gián đoạn chuỗi cung ứng trong bất kỳ kịch bản nào.

Dưới sự điều hành của Chính phủ và Thủ tướng Phạm Minh Chính, hàng loạt giải pháp được triển khai đồng bộ, từ cơ chế thị trường đến công cụ tài khóa.

Một trong những điểm đáng chú ý là việc trao thêm quyền chủ động cho doanh nghiệp năng lượng trong mua bán và nhập khẩu dầu thô, đồng thời hoàn thiện cơ chế điều hành giá theo hướng linh hoạt hơn. Song song, cơ chế phối hợp liên ngành được thiết lập nhằm phản ứng nhanh trước các tình huống khẩn cấp.

Ở cấp độ thực thi, quỹ bình ổn giá xăng dầu được kích hoạt liên tục, với quy mô chi hàng nghìn tỷ đồng chỉ trong thời gian ngắn. Lần đầu tiên, ngân sách nhà nước được tạm ứng trực tiếp để tăng nguồn lực cho quỹ, giúp giảm áp lực tăng giá trong nước.

Cùng với đó, các công cụ thuế được điều chỉnh mạnh. Thuế nhập khẩu nhiều mặt hàng xăng dầu được giảm về 0%, thuế bảo vệ môi trường và thuế tiêu thụ đặc biệt cũng được hạ sâu. Việc miễn khai thuế giá trị gia tăng trong khi vẫn cho phép khấu trừ đầu vào đã hỗ trợ đáng kể cho doanh nghiệp, qua đó gián tiếp kìm đà tăng giá bán lẻ.

Bước ngoặt quan trọng nằm ở cơ chế điều hành giá. Từ đầu tháng 3, cơ quan quản lý được phép điều chỉnh giá ngay khi biến động vượt ngưỡng nhất định, thay vì chờ theo chu kỳ. Điều này giúp phản ứng nhanh hơn với thị trường, hạn chế tích tụ “cú sốc giá” trong thời gian ngắn.

Hiệu quả thể hiện rõ khi giá xăng E5 RON92 giảm mạnh chỉ trong vài ngày sau khi các biện pháp được triển khai, thấp hơn đáng kể so với kịch bản nếu không có sự can thiệp của quỹ bình ổn và chính sách thuế.

So với khu vực, mức tăng giá xăng dầu của Việt Nam được giữ ở nhóm trung bình thấp, cho thấy khả năng điều tiết tương đối hiệu quả trong bối cảnh biến động mạnh.

Các chuyên gia đánh giá việc kết hợp linh hoạt giữa điều hành giá, chính sách tài khóa và quản lý nguồn cung đã giúp Việt Nam duy trì cân bằng giữa ổn định thị trường và kiểm soát áp lực ngân sách.

Ngoài ra, các biện pháp điều tiết nguồn cung như đa dạng hóa nhập khẩu, tìm nguồn thay thế và tăng cường kiểm tra, giám sát cũng được triển khai nhằm ngăn chặn tình trạng đầu cơ, găm hàng.

Dù vậy, rủi ro vẫn hiện hữu khi thị trường quốc tế còn nhiều bất định. Trong thời gian tới, việc nâng cao năng lực dự trữ và tiếp tục theo dõi sát diễn biến toàn cầu được xem là yếu tố then chốt để giữ vững an ninh năng lượng và ổn định kinh tế vĩ mô.