GMD mất cơ hội đầu tư Cái Mép Hạ: Gemalink có đáng lo?

Công ty Cổ phần Gemadept (GMD) đang đối mặt với một thay đổi đáng chú ý khi dự án cảng và trung tâm logistics Cái Mép Hạ trị giá gần 205.000 tỷ đồng được chấp thuận cho một liên doanh do doanh nghiệp thuộc Vingroup đứng đầu. GMD không có tên trong danh sách nhà đầu tư, khiến cơ hội trực tiếp phát triển dự án thu hẹp. Tuy nhiên, tác động đến triển vọng lợi nhuận trong vài năm tới có thể không lớn như lo ngại ban đầu.

Ngày 30/10/2026, TP.HCM đã chấp thuận dự án có tổng diện tích khoảng 2.537 ha, bao gồm cảng container, trung tâm logistics và khu công nghiệp, đô thị, dịch vụ. Trong đó, riêng trung tâm logistics Cái Mép Hạ có diện tích hơn 906 ha, vốn đầu tư dự kiến 28.600 tỷ đồng.

Đây được xem là khu vực GMD từng quan tâm phát triển. Tuy nhiên, với việc dự án đã được giao cho liên doanh gồm 5 nhà đầu tư khác, khả năng GMD trở thành chủ đầu tư chính hiện khá thấp.

Dù vậy, cần phân biệt giữa việc mất cơ hội đầu tư mới và việc hoạt động kinh doanh hiện hữu bị ảnh hưởng. GMD vẫn có khả năng tham gia một số hạng mục dưới hình thức hợp tác, vận hành hoặc cung cấp dịch vụ logistics, nhưng hiện chưa có thỏa thuận cụ thể nào được xác nhận.

Điểm quan trọng hơn nằm ở thời điểm hình thành nguồn cung cảng mới.

Theo tiến độ dự kiến, ba bến cảng đầu tiên tại Cái Mép Hạ hạ lưu chỉ bắt đầu hoạt động từ tháng 7/2031. Phần còn lại dự kiến khai thác từ tháng 7/2036. Trong khi đó, giai đoạn 2 của cảng Gemalink dự kiến đi vào hoạt động từ quý 4/2027.

Khoảng cách thời gian này giúp Gemalink có cơ hội mở rộng hoạt động trước khi nguồn cung cảng mới xuất hiện. Vì vậy, cạnh tranh từ Cái Mép Hạ chưa phải yếu tố gây sức ép trực tiếp lên lợi nhuận GMD trong năm 2027.

Tuy nhiên, GMD vẫn có vấn đề cần cải thiện ngay trong hoạt động cốt lõi. Quý 3/2026, lợi nhuận sau thuế cốt lõi tăng 9% so với cùng kỳ nhưng giảm 35% so với quý trước, thấp hơn kỳ vọng do chi phí thuê ngoài tăng đột biến khiến biên lợi nhuận gộp thu hẹp.

Điều này cho thấy tăng trưởng sản lượng hoặc mở rộng công suất chưa đủ bảo đảm lợi nhuận cải thiện nếu doanh nghiệp không kiểm soát tốt chi phí vận hành.

Trong giai đoạn 2027–2028, động lực quan trọng của GMD vẫn là khả năng khai thác hiệu quả công suất hiện hữu và đưa Gemalink giai đoạn 2 vào hoạt động đúng tiến độ. Khi công suất mới được lấp đầy bằng sản lượng hàng hóa thực tế, doanh thu và lợi nhuận mới có cơ sở tăng trưởng bền vững.

Nhìn chung, GMD đang đánh mất một cơ hội mở rộng dài hạn hơn là đối mặt với sự suy yếu ngay lập tức của hoạt động kinh doanh. Rủi ro cạnh tranh tại Cái Mép Hạ cần được đánh giá về dài hạn, còn trong 1–2 quý tới, biến số đáng chú ý hơn là biên lợi nhuận và chi phí vận hành.

Với GMD, câu chuyện đầu tư nên được đánh giá từ hiệu quả khai thác cảng hiện hữu và tiềm năng mở rộng Gemalink, thay vì chỉ nhìn vào quy mô dự án Cái Mép Hạ.