Giảm giá điện và thuế xăng tạo dư địa kiểm soát lạm phát

Việc điều chỉnh thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng về 0% và giảm 2% giá bán lẻ điện dự kiến làm ngân sách nhà nước giảm thu gần 7,000 tỷ đồng. Tuy nhiên, chính sách này đóng vai trò quyết định trong việc hạ nhiệt chi phí sản xuất và kiểm soát lạm phát những tháng cuối năm 2026.

Tại họp báo Chính phủ thường kỳ tháng 10, Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Đức Chi cho biết Bộ Tài chính đã trình Chính phủ ban hành Nghị quyết số 45/2026. Theo đó, mức thuế suất thuế tiêu thụ đặc biệt đối với các loại xăng được đưa về 0%, có hiệu lực từ ngày 1/11/2026 đến hết ngày 31/3/2027. Song song đó, giá bán lẻ điện bình quân cũng giảm 2% kể từ ngày 01/11/2026.

Ông Nguyễn Đức Chi, Thứ trưởng Bộ Tài Chính.

Chia sẻ về tác động của các chính sách này đối với nguồn thu, Thứ trưởng Nguyễn Đức Chi cho biết: "Việc đưa thuế suất tiêu thụ đặc biệt đối với xăng về mức 0% trong thời gian từ tháng 11 đến hết tháng 3 dự kiến sẽ làm giảm thu ngân sách khoảng gần 7,000 tỷ đồng. Cùng với đó, từ ngày 1/11/2026, giá bán lẻ điện bình quân cũng sẽ giảm 2%, tạo điều kiện để giảm chi phí sinh hoạt, sản xuất của người dân và doanh nghiệp".

Bóc tách cấu trúc chỉ số giá tiêu dùng (CPI), điện sinh hoạt hiện được xếp trong nhóm hàng hóa và dịch vụ "Nhà ở, điện nước, chất đốt và vật liệu xây dựng", chiếm tỷ trọng 4.81%. Trong khi đó, xăng dầu thuộc nhóm giao thông, chiếm tỷ trọng 4.53%.

Phân tích chi tiết hệ quả của hai chính sách lên lạm phát, Thứ trưởng Nguyễn Đức Chi nhấn mạnh rằng giá điện và xăng dầu có vai trò quan trọng đối với diễn biến CPI do đây là những mặt hàng thiết yếu, có khả năng tác động trực tiếp lên chỉ số giá của nhóm tương ứng, gián tiếp ảnh hưởng đến chi phí sản xuất, vận chuyển, lưu thông, phân phối của nhiều loại hàng hóa và dịch vụ khác.

Việc giảm giá điện 2%, thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng giảm về 0%, theo số liệu thống kê ước tính, việc điều chỉnh này tác động đến CPI tháng 11/2026 so với tháng 10 giảm khoảng 0.5 điểm phần trăm. Và tác động đến CPI bình quân năm 2026 giảm khoảng 0.08 điểm phần trăm. Chỉ số tiêu dùng tháng 10/2026 tăng 0.2% so với tháng trước. Bình quân 10 tháng thì CPI tăng 4.57% so với cùng kỳ năm trước; lạm phát cơ bản tăng 4.24%.

Nhìn chung, việc điều chỉnh hạ nhiệt giá điện và giá xăng dầu sẽ trực tiếp làm giảm chi phí đầu vào cho hoạt động sản xuất kinh doanh, vận tải và dịch vụ của doanh nghiệp. Qua đó, chính sách hỗ trợ đời sống người dân, đảm bảo ổn định mặt bằng giá, đồng thời góp phần vào mục tiêu kiểm soát lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô và hỗ trợ tăng trưởng kinh tế - xã hội.