Giá dầu thổi bùng nỗi lo lạm phát

Giá dầu Brent vượt mốc 90 USD/thùng, cao nhất trong 6 tuần, khi căng thẳng Mỹ - Iran leo thang và hoạt động vận chuyển qua eo biển Hormuz tiếp tục gián đoạn. Đà tăng của dầu thô đang làm dấy lên lo ngại về nguy cơ lạm phát quay trở lại, kéo theo những tác động đáng kể đến chính sách tiền tệ và hoạt động sản xuất trên toàn cầu.

Đối với Việt Nam, giá năng lượng tăng có thể tạo áp lực lên chi phí đầu vào của nhiều ngành như vận tải, hàng không, thép, hóa chất và logistics, trong khi nhóm doanh nghiệp dầu khí được đánh giá có thể hưởng lợi nếu giá dầu duy trì ở vùng cao.

Ngày 20/7/2026, giá dầu tăng 3% khi Mỹ và Iran mở rộng các cuộc tấn công tại Trung Đông, gián đoạn dòng năng lượng qua eo biển Hormuz. Giá dầu Brent tăng 2,69 USD lên 90,79 USD/thùng, mức cao nhất kể từ 11/6, còn dầu WTI của Mỹ tăng 2,19 USD lên 84,68 USD/thùng. Trong tuần trước, Brent tăng 15,9% và WTI tăng 15,5%, mức tăng tuần lớn nhất kể từ đầu năm 2026. Đợt tăng giá lần này nghiêm trọng hơn vì hạ tầng dầu khí đang bị nhắm mục tiêu, không chỉ gián đoạn vận tải.

Lưu lượng dầu qua eo biển Hormuz tiếp tục ngưng trệ ở mức hiếm thấy. Dữ liệu LSEG cho thấy chỉ 4 tàu đi qua Hormuz trong ngày Chủ nhật vừa qua, giảm từ 8 tàu hôm trước. Kể từ thứ Sáu tuần trước, ít nhất 3 tàu chở sản phẩm dầu và 1 tàu chở dầu thô cỡ lớn đã vào eo biển để lấy hàng. Theo nhà phân tích Vandana Hari từ Vanda Insights, thị trường vẫn duy trì một phần bù rủi ro đáng kể, bởi hoạt động qua Hormuz đã gần như dừng hẳn mà chưa có dấu hiệu rõ ràng về thời điểm khơi thông.

Tuy nhiên, cầu dầu vẫn là yếu tố kìm giá. EIA ước tính tiêu thụ dầu toàn cầu sẽ giảm bình quân 1,2 triệu thùng/ngày trong năm 2026, trong đó 0,8 triệu thùng đến từ các nền kinh tế ngoài OECD, chủ yếu ở châu Á. Giá cao đang bào mòn nhu cầu dầu thô, tạo van xả tự nhiên nhưng với cái giá là tăng trưởng chậm lại.

Cú sốc dầu này đảo ngược thành quả chống lạm phát vừa đạt được. Tuần trước, CPI tháng 6 của Mỹ thấp hơn dự báo nhờ giá xăng giảm. Với dầu trở lại vùng 90 USD/thùng, cấu phần năng lượng của rổ CPI gần như chắc chắn tăng trong các tháng tới. Một chỉ báo sớm đã xuất hiện: giá hàng nhập khẩu của Mỹ tăng ngoài dự báo trong tháng 6.

Hợp đồng tương lai hiện định giá khoảng 29% khả năng Fed tăng lãi suất từ nay đến cuối năm, một đảo chiều kỳ vọng đáng kể. Bruce Kasman, Chuyên gia kinh tế trưởng JPMorgan, nói rằng dự báo cơ sở vẫn là Fed chuyển sang tăng lãi suất một cách từ tốn trong năm 2027, nhưng cán cân rủi ro đang dịch chuyển theo hướng tăng lãi suất sớm hơn. Ngân hàng Trung ương châu Âu đã nâng lãi suất 25 điểm cơ bản hồi tháng 6 và nâng dự báo lạm phát 2026 lên 3,0%.

Là nền kinh tế có độ mở lớn và phụ thuộc đáng kể vào năng lượng nhập khẩu, Việt Nam đối mặt tác động tiềm tàng. Giá xăng dầu trong nước tăng có thể lan sang chi phí vận tải, logistics, đánh bắt, vật liệu xây dựng. Tỷ giá cũng đáng quan tâm khi hóa đơn nhập khẩu năng lượng tăng làm giảm thặng dư thương mại, trong lúc kỳ vọng Fed nâng lãi suất củng cố đồng USD. Các ngành vận tải, hàng không, thủy sản, thép, xi măng sẽ chịu sức ép trước, trong khi một số doanh nghiệp dầu khí có thể hưởng lợi từ giá bán cao hơn.