Giá dầu có thể chạm 150 USD/thùng nếu căng thẳng tại Hormuz kéo dài

Chỉ trong chưa đầy hai tuần kể từ khi căng thẳng Mỹ – Israel và Iran leo thang, giá dầu WTI đã tăng từ 67 USD lên gần 120 USD/thùng, tương đương mức tăng gần 80%. Đây được xem là một trong những nhịp tăng mạnh nhất của thị trường dầu mỏ trong nhiều năm gần đây, phản ánh mức độ nhạy cảm của thị trường năng lượng trước các cú sốc địa chính trị.

Động lực chính của đợt tăng giá này đến từ nguy cơ gián đoạn nguồn cung khi căng thẳng tại Trung Đông lan rộng, đặc biệt là tại eo biển Hormuz – tuyến vận tải năng lượng quan trọng bậc nhất thế giới.

1. Hormuz – “yết hầu” của thương mại năng lượng toàn cầu

Căng thẳng tại Trung Đông đang gây gián đoạn nghiêm trọng hoạt động vận chuyển năng lượng qua eo biển Hormuz, nơi trung chuyển khoảng 20% nguồn cung dầu mỏ toàn cầu. Nếu tuyến vận tải này tiếp tục bị đóng cửa đối với tàu chở dầu, giá dầu có thể tăng vọt lên tới 150 USD/thùng trong vòng 2–3 tuần, theo cảnh báo của Bộ trưởng Năng lượng Qatar Saad al-Kaabi.

Sự gián đoạn tại Hormuz không chỉ khiến thị trường dầu mỏ biến động mạnh mà còn đặt chuỗi cung ứng năng lượng toàn cầu vào trạng thái rủi ro cao. Các nước sản xuất dầu lớn tại Trung Đông – vốn phụ thuộc gần như hoàn toàn vào tuyến vận tải này – đang đối mặt nguy cơ không thể xuất khẩu năng lượng ra thị trường quốc tế.

2. Chuỗi cung ứng năng lượng vùng Vịnh đứng trước nguy cơ tê liệt

Trong bối cảnh hoạt động vận chuyển bị tê liệt, Kuwait – một trong những thành viên sáng lập của OPEC – đã bắt đầu cắt giảm sản lượng tại một số mỏ dầu do thiếu không gian lưu trữ khi dầu không thể xuất khẩu.

Các nguồn tin trong ngành cho biết Kuwait đang xem xét giảm thêm sản lượng khai thác cũng như công suất lọc dầu, xuống mức chỉ phục vụ nhu cầu trong nước. Tuy nhiên, quy mô cắt giảm cụ thể vẫn chưa được công bố.

Theo Bộ trưởng Năng lượng Qatar, nếu eo biển Hormuz tiếp tục đóng cửa, các nhà xuất khẩu dầu khí lớn tại khu vực Vùng Vịnh có thể buộc phải tuyên bố bất khả kháng (force majeure) đối với các hợp đồng xuất khẩu trong vài ngày tới.

Qatar cũng đã chịu tác động trực tiếp từ căng thẳng khu vực. Công ty năng lượng quốc gia QatarEnergy đã tạm dừng sản xuất LNG tại tổ hợp Ras Laffan – cơ sở khí hóa lỏng lớn nhất thế giới – sau khi xảy ra một cuộc tấn công bằng máy bay không người lái.

Sau sự cố, QatarEnergy đã gửi thông báo bất khả kháng tới khách hàng, trong bối cảnh tàu chở năng lượng gần như không thể di chuyển qua eo biển Hormuz.

3. Lưu lượng tàu qua Hormuz giảm xuống mức gần như tê liệt

Theo Trung tâm Thông tin Hàng hải Liên hợp, lưu lượng tàu qua eo biển Hormuz đã giảm từ mức trung bình 138 tàu/ngày xuống chỉ còn 2 tàu trong vòng 24 giờ, và cả hai đều không phải tàu chở dầu.

Hiện có hàng chục tàu chở dầu bị mắc kẹt gần khu vực Hormuz, trong đó một số tàu thậm chí trở thành mục tiêu tấn công.

Cùng lúc, các công ty bảo hiểm đã rút bảo hiểm chiến tranh đối với tàu vận tải trong khu vực, khiến hoạt động thương mại năng lượng tại khu vực sản xuất dầu lớn nhất thế giới gần như tê liệt.

Mặc dù chính phủ Mỹ tuyên bố sẽ can thiệp để cung cấp bảo hiểm cho tàu vận tải, biện pháp này đến nay vẫn chưa tạo ra tác động rõ rệt.

4. Trung Quốc siết xuất khẩu nhiên liệu, thị trường châu Á đối mặt nguy cơ thắt chặt nguồn cung

Trong bối cảnh thị trường năng lượng toàn cầu trở nên căng thẳng, Trung Quốc đã yêu cầu các công ty năng lượng tạm dừng ký kết các hợp đồng xuất khẩu nhiên liệu mới và tìm cách hủy một số lô hàng đã được sắp xếp trước đó. Quyết định này không áp dụng đối với nhiên liệu hàng không phục vụ các chuyến bay quốc tế và nhiên liệu bunkering cho tàu biển.

Theo Bloomberg, chỉ đạo được triển khai ngay lập tức, cho thấy Bắc Kinh đang thận trọng trước rủi ro thiếu hụt nguồn cung nhiên liệu trong nước, dù nước này đã tích trữ lượng dầu đáng kể trong năm trước với tốc độ gần 1 triệu thùng/ngày.

Là một trong ba quốc gia xuất khẩu nhiên liệu lớn nhất châu Á, cùng với Hàn Quốc và Singapore, việc Trung Quốc tạm dừng các hợp đồng xuất khẩu mới có thể làm thay đổi cán cân cung – cầu nhiên liệu trong khu vực.

Trước đó, vào tháng 12, chính phủ Trung Quốc đã cấp hạn ngạch xuất khẩu bao gồm xăng, dầu diesel và nhiên liệu máy bay, cùng với 8 triệu tấn nhiên liệu hàng hải ít lưu huỳnh. Hơn 70% hạn ngạch được phân bổ cho hai tập đoàn năng lượng nhà nước lớn là Sinopec và CNPC, với tổng hạn ngạch xuất khẩu xăng, diesel và nhiên liệu máy bay đạt 13,76 triệu tấn.

Dữ liệu thị trường cho thấy từ đầu tháng đến nay, các nhà máy lọc dầu Trung Quốc đã xuất khẩu khoảng 70.000 tấn nhiên liệu máy bay, 35.000 tấn dầu diesel và 35.000 tấn xăng, cho thấy vai trò quan trọng của Trung Quốc trong nguồn cung nhiên liệu của khu vực.

5. Nguy cơ lan rộng sang kinh tế toàn cầu

Theo Bộ trưởng Năng lượng Qatar, nếu xung đột kéo dài thêm vài tuần, tăng trưởng kinh tế toàn cầu có thể chịu tác động tiêu cực do giá năng lượng tăng mạnh và nguồn cung bị gián đoạn.

Ngay cả khi căng thẳng được hạ nhiệt ngay lập tức, việc khôi phục chu kỳ vận chuyển và giao hàng năng lượng bình thường cũng có thể mất từ vài tuần đến vài tháng.

Trong bối cảnh đó, eo biển Hormuz – vốn được xem là “yết hầu” của thị trường năng lượng – đang trở thành tâm điểm rủi ro mới của kinh tế toàn cầu. Nếu tuyến vận tải này tiếp tục bị tê liệt, thị trường dầu mỏ thế giới có thể bước vào một giai đoạn biến động mạnh chưa từng thấy kể từ các cú sốc năng lượng trước đây, kéo theo áp lực lạm phát và rủi ro suy giảm tăng trưởng trên diện rộng. 🌍📈

6. Giá năng lượng tăng cao đặt ra thách thức cho tăng trưởng toàn cầu

Việc gián đoạn vận tải tại eo biển Hormuz đang đặt thị trường năng lượng toàn cầu trước một trong những rủi ro nguồn cung lớn nhất trong nhiều năm trở lại đây. Với vai trò là tuyến vận tải trung chuyển khoảng 1/5 lượng dầu mỏ giao dịch trên thế giới, bất kỳ sự tắc nghẽn nào tại khu vực này đều có thể nhanh chóng lan rộng thành cú sốc đối với thị trường năng lượng.

Trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị leo thang, nhiều chuyên gia cảnh báo giá dầu có thể tiếp tục duy trì ở mức cao, thậm chí bước vào một chu kỳ biến động mạnh nếu nguồn cung từ Trung Đông bị gián đoạn kéo dài. Điều này không chỉ làm gia tăng chi phí năng lượng mà còn có nguy cơ đẩy lạm phát toàn cầu tăng trở lại, tạo áp lực lớn lên tăng trưởng kinh tế tại nhiều quốc gia.

Ngay cả khi xung đột được kiểm soát trong ngắn hạn, việc khôi phục hoàn toàn chuỗi vận chuyển và giao nhận năng lượng qua khu vực Trung Đông vẫn có thể mất từ vài tuần đến vài tháng. Điều đó đồng nghĩa với việc thị trường dầu mỏ thế giới có thể sẽ còn tiếp tục đối mặt với những biến động khó lường trong thời gian tới.