"Ghế nóng" Fed đổi chủ và phép thử độc lập trước Donald Trump

Chính thức tuyên thệ nhậm chức tại Nhà Trắng, tân Chủ tịch Fed Kevin Warsh tiếp quản ngân hàng trung ương quyền lực nhất thế giới ngay giữa tâm bão: Lạm phát trỗi dậy, nợ công kỷ lục và sức ép hạ lãi suất dồn dập từ chính người đã bổ nhiệm mình.

Trận cờ vây tiền tệ nổ ra khi Phố Wall liên tục lập đỉnh lịch sử nhưng thị trường trái phiếu vẫn phát đi tín hiệu cảnh báo cực kỳ đáng ngại.

"Ghế nóng" Fed đổi chủ và phép thử độc lập trước Donald Trump

Nợ công của Mỹ tăng gần gấp đôi chỉ sau một thập kỉ.

Ông Kevin Warsh chính thức tiếp quản ghế Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed), mở ra giai đoạn điều hành mới cho ngân hàng trung ương quyền lực nhất thế giới trong bối cảnh kinh tế Mỹ đang đứng trước nhiều sức ép chưa từng hạ nhiệt.

Ngay sau lễ tuyên thệ tại Nhà Trắng, ông Warsh khẳng định ưu tiên hàng đầu của Fed vẫn là kiểm soát lạm phát và duy trì ổn định việc làm. Tuy nhiên, bài toán thực tế mà tân Chủ tịch Fed phải xử lý được đánh giá khó hơn rất nhiều so với những tuyên bố mang tính nguyên tắc.

Áp lực đầu tiên đến từ lạm phát. Căng thẳng kéo dài tại Trung Đông tiếp tục đẩy giá dầu leo thang, kéo theo nguy cơ chi phí vận tải, logistics và hàng tiêu dùng cùng tăng mạnh. Chỉ số CPI tháng 4 của Mỹ đã lên 3,8% — mức cao nhất gần ba năm và vẫn cách xa mục tiêu 2% của Fed.

Lạm phát chưa hạ nhiệt khiến thị trường ngày càng tin rằng Mỹ sẽ phải duy trì mặt bằng lãi suất cao lâu hơn. Hệ quả bắt đầu lan sang thị trường nhà ở khi lãi suất vay mua nhà kỳ hạn 30 năm đã tăng lên 6,51%, cao nhất khoảng 9 tháng qua.

Trong khi đó, áp lực nợ công lại khiến Fed rơi vào thế tiến thoái lưỡng nan. Tổng nợ quốc gia Mỹ hiện đã tiến sát mốc 39.000 tỷ USD, gần gấp đôi so với một thập kỷ trước. Khi lãi suất duy trì ở vùng cao, chi phí trả lãi vay của chính phủ Mỹ cũng tăng theo, buộc Washington phải vay mới với mức lãi suất ngày càng đắt đỏ.

Điều này đặt ông Kevin Warsh trước lựa chọn khó: tiếp tục giữ lãi suất cao để ghìm lạm phát hay nới lỏng chính sách nhằm giảm gánh nặng nợ công và hỗ trợ tăng trưởng.

Sức ép còn đến trực tiếp từ Nhà Trắng. Dù nhiều lần nhấn mạnh Fed cần độc lập, Tổng thống Donald Trump vẫn liên tục phát tín hiệu muốn hạ lãi suất để kích thích kinh tế và cứu thị trường nhà ở.

Ngay sau lễ nhậm chức của ông Warsh, ông Trump tiếp tục công khai nhấn mạnh rằng “mọi vấn đề của thị trường nhà ở đều xoay quanh lãi suất”, qua đó cho thấy áp lực chính trị với Fed vẫn chưa hề giảm bớt.

Dưới thời cựu Chủ tịch Jerome Powell, ông Trump từng nhiều lần công khai chỉ trích Fed vì giữ lãi suất quá cao. Nay với Kevin Warsh — người được chính ông đề cử — giới đầu tư đang theo dõi liệu Fed có tiếp tục giữ lập trường cứng rắn hay sẽ dần mềm hơn trước sức ép từ Nhà Trắng.

Phố Wall bước đầu phản ứng tích cực với sự thay đổi nhân sự tại Fed. Chỉ số Dow Jones lập đỉnh mới, S&P 500 và Nasdaq đều tăng điểm trong phiên diễn ra lễ nhậm chức. Tuy nhiên, thị trường trái phiếu vẫn giữ tâm lý thận trọng khi lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ tiếp tục neo ở vùng cao.

Theo giới phân tích, điều đó cho thấy nhà đầu tư vẫn tin Fed chưa thể sớm xoay trục chính sách tiền tệ trong bối cảnh lạm phát còn dai dẳng và áp lực địa chính trị chưa có dấu hiệu hạ nhiệt.

Nhiệm kỳ của Kevin Warsh vì thế được dự báo sẽ không chỉ là cuộc chiến với lạm phát, mà còn là phép thử lớn về khả năng giữ độc lập của Fed trước sức ép chính trị và gánh nặng tài khóa ngày càng lớn của nước Mỹ.