Gạo Việt tăng lợi thế trên bàn cờ thế giới

Thị trường lương thực thế giới đang bước vào một chương mới đầy biến động khi giá gạo chuẩn châu Á liên tục phá đỉnh một năm qua. Trong bối cảnh các cường quốc xuất khẩu đối mặt với cuộc khủng hoảng kép từ thời tiết và chi phí sản xuất, năng lực cung ứng ổn định của Việt Nam đang trở thành "mỏ neo" chiến lược cho an ninh lương thực toàn cầu.

Sự suy giảm sản lượng lần đầu tiên sau một thập kỷ được dự báo bởi Bộ Nông nghiệp Mỹ đang mở ra một đường đua mới, nơi gạo Việt không còn phải chật vật cạnh tranh bằng giá rẻ mà bứt phá bằng phân khúc chất lượng cao.

Gạo Việt tăng lợi thế trên bàn cờ thế giới

Thị trường gạo thế giới đang bước vào đợt tăng giá mới khi hàng loạt quốc gia sản xuất chủ chốt đối mặt nguy cơ thiếu hụt nguồn cung vì thời tiết cực đoan và chi phí đầu vào leo thang.

Giá gạo trắng 5% tấm của Thái Lan hiện đã tăng lên 446 USD/tấn, mức cao nhất trong hơn một năm và là tuần tăng thứ ba liên tiếp.

Theo Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA), sản lượng gạo toàn cầu niên vụ 2026-2027 có thể giảm xuống còn khoảng 538 triệu tấn, đánh dấu lần suy giảm đầu tiên sau hơn một thập kỷ tăng liên tục.

USDA cảnh báo hạn hán, giá phân bón tăng mạnh và diện tích gieo trồng thu hẹp đang gây áp lực lớn lên nguồn cung lúa gạo toàn cầu.

Tại châu Á, chi phí nhiên liệu và vật tư nông nghiệp leo thang khiến nhiều nông dân cân nhắc cắt giảm diện tích sản xuất hoặc trì hoãn gieo trồng do lợi nhuận suy giảm.

Trong khi đó, Ấn Độ – quốc gia xuất khẩu gạo lớn nhất thế giới – cũng đối mặt rủi ro lớn khi cơ quan khí tượng cảnh báo lượng mưa mùa gió mùa năm nay có thể thấp hơn trung bình.

Nguy cơ El Nino quay trở lại càng làm dấy lên lo ngại về khả năng sụt giảm năng suất tại nhiều vùng trồng lúa trọng điểm.

Trên thị trường quốc tế, giá gạo kỳ hạn tại Chicago cũng đã leo lên mức cao nhất kể từ tháng 8 năm ngoái, phản ánh tâm lý tích trữ lương thực ngày càng rõ nét.

Các chuyên gia nhận định nếu thời tiết bất lợi kéo dài, giá gạo toàn cầu có thể tiếp tục tăng mạnh trong thời gian tới, đặc biệt khi nhiều quốc gia đang duy trì mức tồn kho thấp để tiết kiệm chi phí.

Diễn biến này mở ra cơ hội đáng kể cho các nước xuất khẩu lớn như Việt Nam.

Trong bối cảnh Thái Lan và Ấn Độ chịu áp lực nguồn cung, gạo Việt Nam có thêm lợi thế để mở rộng thị phần và nâng giá bán.

Không chỉ hưởng lợi từ mặt bằng giá tăng, doanh nghiệp Việt còn đứng trước cơ hội ký thêm nhiều hợp đồng dài hạn với các thị trường châu Á, châu Phi và Trung Đông – nơi nhu cầu bảo đảm an ninh lương thực vẫn rất lớn.

Đáng chú ý, lợi thế của gạo Việt hiện không còn nằm ở giá rẻ như trước. Các dòng gạo chất lượng cao như ST24, ST25 đang giúp thương hiệu gạo Việt nâng vị thế rõ rệt trên thị trường quốc tế.

Tuy nhiên, giới chuyên gia cũng cảnh báo cơ hội chỉ bền vững nếu Việt Nam kiểm soát tốt chi phí logistics, ổn định vùng nguyên liệu và tiếp tục nâng chất lượng sản phẩm.

Trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt, việc xây dựng thương hiệu và duy trì nguồn cung ổn định sẽ quyết định khả năng giữ lợi thế dài hạn của gạo Việt trên thị trường toàn cầu.