Fed trước sóng gió chính trị: Niềm tin thị trường Mỹ lung lay?
Một cuộc điều tra của Bộ Tư pháp Mỹ nhằm vào Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed), cùng phản ứng cứng rắn hiếm thấy của Chủ tịch Jerome Powell, đang đẩy căng thẳng kéo dài giữa chính quyền Tổng thống Donald Trump và ngân hàng trung ương quyền lực nhất thế giới lên một nấc thang mới. Diễn biến này làm dấy lên lo ngại sâu sắc trong giới đầu tư toàn cầu về tính độc lập của Fed và những hệ lụy đối với thị trường tài chính.
Căng thẳng leo thang chưa từng có
Trong tuyên bố đanh thép ngày 11/1, Chủ tịch Fed Jerome Powell xác nhận ông đang là đối tượng của một cuộc điều tra hình sự liên quan đến dự án cải tạo trụ sở Fed tại Washington D.C. Ông Powell cho rằng các cáo buộc này chỉ là cái cớ nhằm gây sức ép chính trị, buộc Fed phải đẩy nhanh tiến trình cắt giảm lãi suất theo mong muốn của Nhà Trắng.
Phát biểu trên đài NBC, Tổng thống Donald Trump khẳng định không hay biết về cuộc điều tra của Bộ Tư pháp. Tuy nhiên, ông tiếp tục công khai chỉ trích Chủ tịch Fed – điều đã trở nên thường xuyên hơn trong bối cảnh Fed kiên trì với lập trường thận trọng, không hạ lãi suất nhanh như kỳ vọng của chính quyền.
Giới quan sát cho rằng việc một Chủ tịch Fed công khai phản ứng trực diện trước các động thái pháp lý là điều hiếm thấy, phản ánh mức độ nghiêm trọng của cuộc đối đầu hiện nay. Nhiệm kỳ của ông Powell sẽ kết thúc vào tháng 5 tới, trong khi Tổng thống Trump đã tuyên bố người kế nhiệm sẽ là một nhân vật ủng hộ mạnh mẽ việc hạ lãi suất.
Những lo ngại về sự độc lập của Fed nhanh chóng lan sang thị trường tài chính. Trong phiên giao dịch tại châu Á ngày 12/1, đồng USD giảm nhẹ so với hầu hết các đồng tiền chủ chốt. Giá vàng vọt lên mức cao kỷ lục, trong khi hợp đồng tương lai chứng khoán Mỹ đi xuống.
Thị trường cũng bắt đầu điều chỉnh kỳ vọng, đặt niềm tin lớn hơn vào khả năng Fed sẽ sớm cắt giảm lãi suất ngắn hạn.
Theo ông Damien Boey, quản lý danh mục đầu tư tại Wilson Asset Management, Chủ tịch Powell lần này đã thay đổi cách tiếp cận so với trước đây. Thay vì giữ im lặng trước các sức ép chính trị, ông Powell chọn đối diện trực tiếp với vấn đề cốt lõi: Fed không điều hành chính sách tiền tệ theo ý chí của Tổng thống.
Nguy cơ xói mòn “đặc quyền” của nước Mỹ
Giới đầu tư từ lâu coi tính độc lập của Fed là trụ cột then chốt bảo đảm sự ổn định dài hạn của nền kinh tế Mỹ. Niềm tin vào các thể chế Mỹ cũng là một phần “đặc quyền” giúp Washington thu hút hàng nghìn tỷ USD dòng vốn toàn cầu.
Ông Karl Schamotta, chiến lược gia trưởng tại Corpay, cảnh báo rằng việc gây sức ép lên Fed thông qua các đe dọa pháp lý nhắm vào cá nhân lãnh đạo có thể dẫn đến những hậu quả ngoài ý muốn. Theo ông, điều này có nguy cơ đẩy kỳ vọng lạm phát tăng cao, làm suy yếu vai trò trú ẩn an toàn của đồng USD và kích hoạt đà tăng của lợi suất trái phiếu dài hạn, qua đó làm tăng chi phí vay mượn trên toàn bộ nền kinh tế Mỹ.
Sự phai nhạt của một “Fed kỹ trị”
Ông Richard Yetsenga, chuyên gia kinh tế trưởng của ANZ, nhận định rằng cả ba công cụ chính sách chủ chốt của Fed – lãi suất, bảng cân đối kế toán và quy định ngân hàng – đều có thể trở nên biến động hơn trong bối cảnh hiện nay. Hình ảnh một “Fed kỹ trị”, độc lập và thuần túy dựa trên dữ liệu kinh tế, mà thị trường đã tin tưởng suốt nhiều thập kỷ đang dần phai nhạt.
Trong khi đó, ông Christopher Hodge, chuyên gia kinh tế trưởng về Mỹ tại Natixis, cho rằng thị trường có thể đã bỏ qua quá nhiều “nhiễu loạn” xoay quanh Fed thời gian qua. Tuy nhiên, ông cảnh báo sự bình tĩnh này sẽ không kéo dài mãi.
Ở góc nhìn thận trọng hơn, ông Andrew Lilley, chiến lược gia lãi suất trưởng tại Barrenjoey, cho rằng dù giới đầu tư không hài lòng, nhưng việc Tổng thống Trump liên tục công kích Fed cho thấy ông không còn nhiều công cụ hiệu quả để gây sức ép. Theo ông, lãi suất chủ chốt vẫn sẽ phản ánh quan điểm của đa số thành viên Ủy ban Thị trường Mở Liên bang (FOMC).
Dẫu vậy, những nghi ngờ về quyền tự quyết của Fed đã bắt đầu bám rễ trong tâm lý nhà đầu tư. Giới phân tích nhận định, từ nay, vấn đề độc lập của Fed có thể sẽ trở thành phép thử lớn sau mỗi cuộc họp chính sách, với tác động không chỉ giới hạn trong nước Mỹ mà còn lan rộng ra toàn bộ hệ thống tài chính toàn cầu.
Bạn muốn trở thành VIP/PRO trên 24HMONEY?
Bấm vào đây để liên hệ 24HMoney ngay

Bàn tán về thị trường