Fed bước vào kỷ nguyên mới?

Ý định bóp nghẹt các công cụ truyền thông lâu đời của tân Chủ tịch đang châm ngòi cho một cuộc thánh chiến tư duy, đe dọa phá vỡ cấu trúc vận hành của Phố Wall.

Chỉ vài tuần sau khi tiếp quản vị trí Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed), Kevin Warsh đã đối mặt với phép thử lớn đầu tiên: ông sẽ định hình Fed theo hướng nào?

Trong cuộc họp chính sách sắp diễn ra, giới đầu tư gần như không kỳ vọng Fed điều chỉnh lãi suất. Lạm phát vẫn chịu áp lực từ đà tăng của giá năng lượng liên quan tới căng thẳng Trung Đông, khiến khả năng nới lỏng chính sách tiền tệ chưa thực sự rõ ràng.

Bởi vậy, tâm điểm không nằm ở lãi suất mà ở cách vị tân chủ tịch sẽ dẫn dắt Fed trong những năm tới.

Muốn Fed bớt "ồn ào"

Nếu có một quan điểm xuyên suốt trong nhiều năm của Kevin Warsh, đó là Fed đang nói quá nhiều.

Theo ông, ngân hàng trung ương Mỹ nên tập trung nhiều hơn vào phân tích và hoạch định chính sách thay vì liên tục phát tín hiệu, công bố dự báo và giải thích từng bước đi với thị trường.

Warsh không xa lạ với Fed. Ông từng giữ vai trò Thống đốc Fed trong giai đoạn khủng hoảng tài chính toàn cầu 2008-2009, thời kỳ cơ quan này bắt đầu chuyển mạnh sang mô hình minh bạch hóa thông tin dưới thời Ben Bernanke.

Từ một tổ chức vốn nổi tiếng kín tiếng, Fed dần công khai dự báo kinh tế, tổ chức họp báo thường kỳ và phát đi định hướng lãi suất trong tương lai. Tuy nhiên, theo Warsh, quá trình này đã đi quá xa.

Ông cho rằng các bản dự báo định kỳ khiến thị trường quá chú ý vào từng con số, đồng thời tạo áp lực khiến nhà hoạch định chính sách khó thay đổi quan điểm khi điều kiện kinh tế biến động.

Đặc biệt, Warsh nhiều lần chỉ trích biểu đồ dự báo lãi suất "dot plot" vì cho rằng công cụ này vô tình tạo ra những cam kết ngầm không cần thiết.

Cải tổ không dễ dàng

Dù muốn thay đổi, Warsh đang đối mặt với một hệ thống đã được xây dựng suốt nhiều thập kỷ.

Hiện nay, sau mỗi cuộc họp chính sách, Fed đều công bố thông cáo, tổ chức họp báo, phát hành dự báo kinh tế và cho phép các quan chức thường xuyên phát biểu trước công chúng. Đây được xem là nền tảng giúp thị trường dự đoán hướng đi của chính sách tiền tệ.

Theo quan điểm của cựu Chủ tịch Ben Bernanke, kỳ vọng về lãi suất tương lai mới là yếu tố tác động mạnh nhất tới nền kinh tế. Vì vậy, truyền thông không chỉ là hoạt động hỗ trợ mà còn là một phần của chính sách tiền tệ.

Warsh lại có góc nhìn khác. Ông muốn Fed quay về mô hình thận trọng hơn, nơi các cuộc tranh luận chủ yếu diễn ra nội bộ thay vì liên tục được đưa ra trước công chúng.

Thị trường vẫn cần một "mỏ neo"

Không ít chuyên gia cảnh báo việc giảm bớt thông tin có thể khiến thị trường biến động mạnh hơn.

Các dự báo hiện nay được xem là "mỏ neo" giúp nhà đầu tư hình dung lộ trình chính sách của Fed. Nếu những công cụ như dot plot bị loại bỏ, chi phí vay vốn có thể tăng do thị trường thiếu điểm tham chiếu.

Một số cựu quan chức Fed cũng cho rằng họp báo thường xuyên giúp nâng cao tính minh bạch và trách nhiệm giải trình của ngân hàng trung ương trước công chúng.

Dù vậy, những động thái ban đầu cho thấy Warsh đang tiếp cận vấn đề theo hướng thận trọng. Ông chưa thực hiện cuộc cải tổ nhân sự lớn nào và vẫn giữ lại nhiều nhân sự chủ chốt từ nhiệm kỳ trước.

Giới quan sát cho rằng thời gian đầu nhiệm kỳ luôn là giai đoạn quyền lực của Chủ tịch Fed ở mức cao nhất. Nếu thực sự muốn thay đổi cách Fed giao tiếp với thị trường, Warsh sẽ phải sớm phát đi những tín hiệu cụ thể.

Một trong những chi tiết được theo dõi sát sao nhất sau cuộc họp lần này là liệu ông có tiếp tục tham gia xây dựng biểu đồ dự báo lãi suất hay không. Chỉ riêng việc từ chối đưa ra dự báo cá nhân cũng có thể trở thành tín hiệu đầu tiên cho thấy hành trình cải tổ của Warsh đã bắt đầu.

Tuy nhiên, việc thay đổi văn hóa hoạt động của Fed không thể diễn ra trong ngày một ngày hai. Thay đổi cách phát biểu có thể thực hiện nhanh chóng, nhưng để toàn bộ bộ máy hoạch định chính sách cùng đi theo một hướng mới sẽ là câu chuyện kéo dài nhiều năm.