Dự trữ vàng Mỹ vượt mốc nghìn tỷ USD: Cánh cửa mới cho tài khóa hay mồi lửa cho lạm phát?

Lần đầu tiên trong lịch sử, giá trị dự trữ vàng của Bộ Tài chính Hoa Kỳ đã vượt mốc 1 nghìn tỷ USD, được thúc đẩy bởi mức tăng 45% của giá vàng chỉ trong năm nay. Cột mốc này đang làm dấy lên cuộc tranh luận về thay đổi kế toán mang tính bước ngoặt: tái định giá kho dự trữ vàng quốc gia theo giá thị trường.

 

Khoảng cách giữa giá trị sổ sách và giá trị thị trường hiện ở mức khổng lồ. Trên bảng cân đối kế toán, số vàng này chỉ được ghi nhận ở mức khoảng 11 tỷ USD – tức thấp hơn 90 lần so với giá trị thực tế. Sự chênh lệch này là kết quả từ nhiều thập kỷ trước và đang đặt ra cho giới hoạch định chính sách vừa cơ hội vừa thách thức trong bối cảnh áp lực tài khóa ngày càng gia tăng.

 

 

Cơ chế tiền tệ “không truyền thống” của Mỹ

Khác với hầu hết các quốc gia nơi ngân hàng trung ương trực tiếp nắm giữ vàng, tại Mỹ, Bộ Tài chính mới là bên sở hữu vàng vật chất, trong khi Cục Dự trữ Liên bang (Fed) chỉ giữ các chứng chỉ vàng được neo theo mức giá định giá lỗi thời. Đổi lại, Fed cấp tín dụng bằng USD cho Bộ Tài chính.

Điều này mở ra khả năng đặc biệt: nếu tái định giá vàng theo giá thị trường, Bộ Tài chính có thể “ghi nhận” thêm khoảng 990 tỷ USD mà không cần phát hành một đồng trái phiếu mới nào.

Dù Bộ trưởng Tài chính Bessent ban đầu bác bỏ ý tưởng này, song bài toán số học lại vô cùng hấp dẫn. Đây cũng không phải tiền lệ chưa từng có – Đức, Ý và Nam Phi đều đã thực hiện tái định giá dự trữ vàng trong vài thập kỷ qua, như các chuyên gia của Fed từng lưu ý.

 

 

Tác động kỹ thuật và bảng cân đối

Nếu diễn ra, tác động kế toán sẽ lớn nhưng mang tính đối xứng. Tài sản của Bộ Tài chính sẽ tăng tương ứng với khoản tái định giá, trong khi nợ phải trả cũng tăng do phát hành chứng chỉ vàng cho Fed. Song song đó, tài sản của Fed tăng nhờ các chứng chỉ này, còn nợ phải trả phình ra dưới dạng tín dụng chuyển cho Bộ Tài chính.

Mark Cabana – cựu chuyên viên của Fed New York, nay thuộc Bank of America – mô tả đây giống như một gói nới lỏng định lượng (QE) “không qua thị trường mở”. Gần 990 tỷ USD sẽ chảy vào kho bạc mà Fed không cần mua trái phiếu hay mở rộng danh mục. Số tiền này có thể được dùng cho các mục tiêu chiến lược như lập quỹ đầu tư quốc gia, giảm nợ công, hoặc bù đắp thâm hụt ngân sách.

 

Hệ quả thị trường và chính sách

Dù vậy, rủi ro là không nhỏ. Việc giữ nguyên giá trị vàng trong nhiều thập kỷ qua chủ yếu nhằm bảo đảm ổn định bảng cân đối và giữ vững tính độc lập giữa tài khóa – tiền tệ. Một động thái tái định giá sẽ làm lung lay nền tảng này.

Cabana cảnh báo, bơm nguồn vốn lớn như vậy có thể kích thích kinh tế vĩ mô, thổi bùng lạm phát và khiến hệ thống ngân hàng dư thừa thanh khoản. Lượng tiền trong Tài khoản Tổng của Kho bạc (TGA) sẽ dần chảy sang dự trữ ngân hàng tại Fed hoặc các công cụ repo ngược qua đêm, đồng nghĩa với việc vừa nới lỏng tài khóa, vừa nới lỏng tiền tệ cùng lúc.

Hơn nữa, việc tái định giá có thể đẩy giá vàng lên cao hơn nữa, tạo vòng xoáy tự củng cố. Bitcoin và các tài sản thay thế cũng có thể được hưởng lợi khi thị trường kỳ vọng chính phủ Mỹ “tiền tệ hóa” bảng cân đối.

 

Chính trị và triển vọng

Theo Bank of America, xác suất hiện tại để Mỹ sớm áp dụng cơ chế này vẫn thấp do vướng mắc pháp lý và lo ngại phản ứng thị trường. Nhiều ý kiến chỉ trích cho rằng đây sẽ là bước đi làm xói mòn ranh giới then chốt giữa chính sách tài khóa và chính sách tiền tệ – vốn là nguyên tắc nền tảng của hệ thống ngân hàng trung ương độc lập.

Tuy nhiên, trong bối cảnh giá vàng áp sát 4.000 USD/ounce và áp lực tài khóa ngày càng chồng chất, cán cân chính trị có thể đang dịch chuyển. Câu hỏi không còn là liệu việc tái định giá vàng có khả thi về mặt kỹ thuật hay không, mà là liệu các nhà hoạch định chính sách có sẵn sàng chấp nhận một công cụ phi truyền thống để quản trị bảng cân đối hay không.

Mốc 1 nghìn tỷ USD có thể trở thành chất xúc tác biến một ý tưởng còn nằm trên lý thuyết thành hiện thực chính sách.

 

Cơ hội hiện tại: Bạc

Trong bối cảnh đó, Bạc - một sản phẩm kim loại quý cùng dòng với vàng hiện lên như 1 kênh đầu tư có tiềm năng tăng giá mạnh. So với vàng, vốn chủ yếu được xem là tài sản trú ẩn an toàn, bạc có tiềm năng tăng trưởng vượt trội nhờ tính ứng dụng đa dạng và nhu cầu công nghiệp ngày càng tăng.

 

 

Giá bạc đã xác nhận vượt mốc 45 USD/ounce troy, đánh dấu mức cao nhất kể từ tháng 9 năm 2011, với mức tăng ấn tượng 53% từ đầu năm đến nay. Hiệu suất này vượt trội so với mức tăng 31% của vàng, đưa bạc tiến gần đến mức đỉnh tâm lý quan trọng 50 USD/ounce.

 

 

Nhu cầu đầu tư cũng đồng thời gia tăng khi các nhà đầu tư tìm kiếm các lựa chọn thay thế hợp lý hơn so với vàng. Tỷ lệ vàng-bạc được cải thiện, hiện ở mức 87:1 so với 105:1 hồi tháng 4, cho thấy giá trị tương đối của bạc đã được củng cố đáng kể. Mức cao nhất trong bảy tháng của tỷ lệ này cho thấy tiềm năng vượt trội của bạc vẫn còn dư địa để phát triển.

 

------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Thị trường hàng hóa phái sinh là nơi giao dịch các hợp đồng dựa trên giá trị của các loại hàng hóa cơ bản như nông sản, năng lượng, kim loại, và nguyên liệu công nghiệp. Đây là công cụ giúp doanh nghiệp và nhà đầu tư quản lý rủi ro biến động giá, đồng thời tạo cơ hội sinh lời từ sự chênh lệch giá trong tương lai.

 

Với sự phát triển của công nghệ và hội nhập kinh tế, thị trường này ngày càng thu hút sự quan tâm nhờ tính thanh khoản cao và khả năng đa dạng hóa danh mục đầu tư. Liên hệ với tôi qua số Zalo ở phần tên tác giả để hợp tác và nhận các tư vấn tốt nhất về thị trường hàng hoá