Dòng tiền nâng hạng gọi tên ai?

Chứng khoán Việt Nam đang tiến gần cột mốc nâng hạng lên thị trường mới nổi. Theo ước tính của MBS, khoảng 150 triệu USD có thể được các quỹ ETF giải ngân trong đợt cơ cấu đầu tiên vào tháng 9/2026, mở đầu cho lộ trình dòng vốn thụ động khoảng 1,5 tỷ USD trong một năm.

Dòng tiền ngoại được dự báo tập trung mạnh vào nhóm vốn hóa lớn, trong đó VIC, VHM, SHB, MSN, SSI, FPT và HPG nằm trong nhóm được kỳ vọng hưởng tỷ trọng đáng kể.

Theo lộ trình được đề cập, FTSE Russell dự kiến công bố danh sách cổ phiếu Việt Nam thuộc bộ chỉ số dành cho thị trường mới nổi vào ngày 21/8/2026. Nếu diễn ra theo kế hoạch, Việt Nam sẽ chính thức rời nhóm thị trường cận biên và bắt đầu quá trình chuyển sang nhóm mới nổi.

Theo MBS, tổng dòng vốn chủ động và thụ động có thể phân bổ vào Việt Nam sau nâng hạng lên tới khoảng 6 tỷ USD. Riêng các ETF mô phỏng chỉ số FTSE có thể mang lại khoảng 1,5 tỷ USD trong năm đầu tiên. Dòng vốn này dự kiến được giải ngân theo 4 giai đoạn từ tháng 9/2026 đến tháng 9/2027.

Đợt đầu tiên, có hiệu lực từ ngày 21/9, tương ứng khoảng 10%, tức gần 150 triệu USD. Tỷ trọng có thể tăng lên 20% vào tháng 3/2027, sau đó là hai đợt 35% vào tháng 6 và tháng 9/2027.

Đáng chú ý, dòng tiền nhiều khả năng không phân bổ đồng đều. Nhóm vốn hóa lớn, thanh khoản cao và tỷ lệ cổ phiếu tự do chuyển nhượng phù hợp sẽ được ưu tiên.

Theo các tính toán được dẫn lại, VIC có thể thu hút khoảng 46,4 triệu USD trong đợt đầu, tiếp đến VHM khoảng 16 triệu USD. SHB và MSN cùng ở mức khoảng 9,2 triệu USD. SSI được ước tính khoảng 7,5 triệu USD, trong khi FPT và HPG mỗi mã khoảng 5,7 triệu USD.

Nếu các tỷ trọng này được duy trì trong toàn bộ lộ trình, VIC có thể thu hút khoảng 464 triệu USD, VHM khoảng 160 triệu USD.

Tác động không chỉ nằm ở lực cầu trực tiếp từ ETF. Việc nâng hạng còn có thể cải thiện mức độ quan tâm của các tổ chức quốc tế, thanh khoản thị trường và khả năng huy động vốn của doanh nghiệp niêm yết.

Tuy nhiên, dòng tiền thực tế vẫn phụ thuộc vào danh mục chính thức, vốn hóa, free-float và các điều kiện kỹ thuật tại từng kỳ cơ cấu. Bên cạnh đó, kỳ vọng nâng hạng đã được phản ánh một phần vào giá cổ phiếu từ trước.

Vì vậy, 150 triệu USD có thể là dòng tiền mở màn, nhưng câu chuyện lớn hơn nằm ở khả năng Việt Nam biến cú hích nâng hạng thành dòng vốn dài hạn. Khi đó, chất lượng hạ tầng giao dịch, cơ chế thanh toán và khả năng tiếp cận thị trường của nhà đầu tư nước ngoài sẽ quyết định sức hút thực sự.