#Chuyên gia

24HMONEY đã kiểm duyệt

Doanh nghiệp châu Âu ồ ạt rời Trung Quốc: Bước ngoặt lớn trong quan hệ kinh tế EU – Trung Quốc

Làn sóng doanh nghiệp châu Âu dịch chuyển khỏi Trung Quốc đang ngày càng rõ nét, trong bối cảnh Bắc Kinh siết chặt hệ thống kiểm soát xuất khẩu và căng thẳng Mỹ – Trung tiếp tục leo thang. Những thay đổi này đang tạo ra áp lực lớn lên chuỗi cung ứng toàn cầu và báo hiệu một giai đoạn mới đầy bất định trong quan hệ kinh tế giữa Trung Quốc và Liên minh châu Âu (EU).

Doanh nghiệp châu Âu đồng loạt hoạch định lại chuỗi cung ứng

Theo khảo sát mới nhất của European Chamber (Phòng Thương mại EU tại Trung Quốc), được thực hiện từ ngày 6–24/11 với sự tham gia của 131 doanh nghiệp, bao gồm nhiều tập đoàn lớn như BMW, Volkswagen, Nokia hay TotalEnergies China, xu hướng chuyển dịch đang diễn ra sâu rộng hơn dự kiến.

Chủ tịch European Chamber Jens Eskelund cảnh báo rằng những hạn chế xuất khẩu đang làm tăng mức độ rủi ro và thiếu chắc chắn trong môi trường kinh doanh tại Trung Quốc, thậm chí có thể khiến một số doanh nghiệp phải tạm dừng dây chuyền sản xuất. Ông nhận định: “Các biện pháp kiểm soát này đang làm trầm trọng thêm gánh nặng đối với hệ thống thương mại toàn cầu vốn đã chịu nhiều áp lực.”

Nỗi lo nguồn cung đất hiếm quay trở lại

Một trong những nguyên nhân khiến doanh nghiệp EU thận trọng là bài học đau xót từ quá khứ:

Hồi tháng 10, Trung Quốc phát tín hiệu siết chặt xuất khẩu đất hiếm – nhóm vật liệu quan trọng đối với sản xuất ô tô điện và các thiết bị công nghệ cao. Đây là động thái làm dấy lên lo ngại lớn tại châu Âu và Mỹ, đặc biệt khi đợt kiểm soát trước đó vào tháng 4 đã khiến một số nhà máy ô tô châu Âu phải tạm ngừng sản xuất vì thiếu đất hiếm và nam châm.

Giới phân tích đánh giá động thái siết xuất khẩu lần này mang hàm ý gây sức ép rõ rệt lên Washington, trong khi chuỗi cung ứng toàn cầu có nguy cơ trở thành “nạn nhân” của cuộc đối đầu địa chính trị ngày càng gay gắt giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới.

Ông Alfredo Montufar-Helu, Giám đốc điều hành khu vực của Ankura, nhận định kết quả khảo sát đã “phá vỡ sự lạc quan ngắn hạn” sau Hội nghị Thượng đỉnh Mỹ – Trung tại Busan, bởi những cam kết tạm dừng hạn chế xuất khẩu đến nay vẫn chưa được thực thi trên thực tế.

Nguy cơ chuỗi sản xuất toàn cầu bị chấn động

Khảo sát chỉ ra mức độ phụ thuộc đáng kể của doanh nghiệp châu Âu vào linh kiện và vật liệu Trung Quốc:

Điều này cho thấy chỉ cần Trung Quốc siết thêm một bước nhỏ, cả chuỗi cung ứng đa quốc gia có thể bị “rung chuyển”.

Nhiều doanh nghiệp cũng bày tỏ lo ngại sâu sắc về quy trình xét duyệt thiếu minh bạch:

Thời gian xử lý dài hơn quy định,

Hồ sơ yêu cầu phức tạp và thiếu rõ ràng,

Nguy cơ rò rỉ tài sản trí tuệ trong quá trình thẩm tra.

Một số trường hợp ẩn danh cho biết họ có thể:

Hoặc phải gánh thêm 250 triệu euro chi phí do gián đoạn chuỗi cung ứng.

Xu hướng “Giảm rủi ro” tăng tốc: Doanh nghiệp EU không chần chừ nữa

Dù mức độ ảnh hưởng khác nhau giữa các ngành, bức tranh tổng thể cho thấy xu hướng dịch chuyển chuỗi cung ứng đang tăng tốc:

Doanh nghiệp châu Âu đang tích cực tìm nguồn cung thay thế ngoài Trung Quốc.

EU cũng đang thúc đẩy chiến lược “de-risking” nhằm giảm phụ thuộc vào một thị trường duy nhất.

Căng thẳng Mỹ – Trung khiến việc chờ đợi hay kỳ vọng vào sự ổn định là điều quá rủi ro.

Các chuyên gia cảnh báo rằng nếu hai nền kinh tế lớn không đạt được thỏa thuận cụ thể trong thời gian tới, và Trung Quốc tiếp tục mở rộng các biện pháp kiểm soát đối với vật liệu và công nghệ trọng yếu, thì chuỗi cung ứng toàn cầu sẽ phải chuẩn bị cho một cú sốc mới – mạnh hơn và lan rộng hơn.