Dò sóng nâng hạng ra sao?

Việc FTSE Russell xác nhận giữ nguyên lộ trình nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam từ nhóm cận biên lên thị trường mới nổi thứ cấp vào tháng 9/2026 đang trở thành tâm điểm thu hút sự chú ý của giới đầu tư toàn cầu.

Sự kiện này không chỉ đơn thuần là một danh hiệu mới mà còn được kỳ vọng sẽ tạo ra một cú hích thay đổi hoàn toàn cấu trúc dòng tiền tại Việt Nam. Theo đánh giá từ SSI Research, hiệu ứng nâng hạng sẽ giúp Việt Nam thu hút hàng tỷ USD dòng vốn tích lũy, tạo ra sự ổn định và chiều sâu cho thị trường trong dài hạn thay vì chỉ là những đợt sóng thanh khoản ngắn hạn.

Cấu trúc giải ngân của dòng vốn ngoại được dự báo sẽ diễn ra theo lộ trình 4 giai đoạn vô cùng chặt chẽ, bắt đầu từ tháng 9/2026 đến tháng 9/2027. Theo phân tích của BSC, việc chia nhỏ tỷ trọng phân bổ từ 10% trong giai đoạn đầu và tăng dần lên mức 35% ở các giai đoạn cuối là bước đi thận trọng giúp thị trường thích nghi. Cách tiếp cận này cho phép các nhà đầu tư tổ chức kiểm chứng năng lực vận hành của hệ thống mới, đặc biệt là cơ chế giao dịch không yêu cầu ký quỹ trước. Ông Thomas Nguyễn, Giám đốc Thị trường nước ngoài của SSI, nhấn mạnh rằng các tổ chức tài chính lớn đã sẵn sàng hạ tầng để giao dịch trực tiếp. Ước tính sẽ có khoảng 1,5 tỷ USD từ các quỹ thụ động và từ 2 đến 5 tỷ USD từ các quỹ chủ động đổ vào thị trường khi lộ trình này hoàn tất.

Xét về các nhóm ngành hưởng lợi, rổ chỉ số VN30 được xem là "phễu" đón vốn chính nhờ đáp ứng tốt các tiêu chí về vốn hóa và thanh khoản của quốc tế. Nhóm cổ phiếu họ Vingroup, tiêu biểu là VIC, VHM và VRE, được dự báo sẽ dẫn đầu đà thu hút vốn nhờ quy mô vốn hóa khổng lồ và sức ảnh hưởng lớn lên chỉ số VN-Index. Bên cạnh đó, nhóm ngân hàng quốc doanh với VCB và BID cũng là những ứng viên sáng giá nhờ khối lượng cổ phiếu lưu hành lớn và sự tin tưởng từ các tổ chức nước ngoài. Các doanh nghiệp đầu ngành như MSN (tiêu dùng), FPT (công nghệ) hay SSI (chứng khoán) cũng nằm trong danh sách sàng lọc sơ bộ của FTSE Russell nhờ nền tảng kinh doanh bền vững và tỷ lệ tự do chuyển nhượng cao.

Tuy nhiên, con đường tiến tới thị trường mới nổi vẫn song hành cùng không ít thách thức về mặt kỹ thuật và tính ổn định. Ông Dominic Scriven, Chủ tịch Dragon Capital, lưu ý rằng dù các nhóm cổ phiếu lớn đã hội tụ đủ yếu tố thu hút, nhưng danh sách chính thức sẽ còn thay đổi dựa trên sự biến động của thị trường và các kỳ đánh giá định kỳ. Một vấn đề quan trọng khác là sự giao thoa giữa dòng vốn mới chảy vào và dòng vốn cũ rút ra khi Việt Nam rời khỏi nhóm thị trường cận biên, điều này có thể gây ra những rung lắc nhất định trong giai đoạn chuyển giao. Sau cùng, yếu tố then chốt để giữ chân dòng vốn ngoại ở lại lâu dài không chỉ nằm ở danh hiệu "mới nổi" mà phụ thuộc mật thiết vào khả năng duy trì đà tăng trưởng nội tại và minh bạch hóa quản trị của chính các doanh nghiệp Việt Nam.