Đèo Cả và nước cờ xoay vốn lạ trong cuộc chơi PPP

Đèo Cả không chỉ ghi dấu với loạt dự án PPP quy mô lớn, mà còn tạo khác biệt bằng chiến lược huy động vốn độc đáo – một nước cờ được xem là tái định nghĩa cách doanh nghiệp tham gia vào “cuộc chơi” hạ tầng.

Dưới sự dẫn dắt của doanh nhân Hồ Minh Hoàng, Tập đoàn Đèo Cả đã ghi dấu ấn đậm nét trong tiến trình xã hội hóa đầu tư hạ tầng tại Việt Nam. Bắt đầu từ những công trình hầm xuyên núi tưởng chừng bất khả thi, doanh nghiệp này dần mở rộng sang các dự án cao tốc và vành đai đô thị, khẳng định vị thế tiên phong trong phương thức đối tác công – tư (PPP) với những mô hình tài chính và quản trị đầy sáng tạo.

Từ “vua đào hầm” đến cao tốc hàng chục ngàn tỷ

Đèo Cả nổi lên với biệt danh “vua đào hầm” khi hoàn thành hầm đường bộ Đèo Cả vào năm 2017, một dự án BOT quy mô lớn hoàn toàn bằng vốn trong nước. Tiếp nối thành công, doanh nghiệp tiếp tục hoàn thành hầm Cù Mông, hầm Hải Vân mở rộng với tổng vốn hơn 21.600 tỷ đồng, củng cố vị thế dẫn đầu trong 'cuộc chơi' PPP.

Tận dụng nội lực tích lũy, Đèo Cả nhanh chóng mở rộng sang lĩnh vực cao tốc:

Bắc Giang – Lạng Sơn: Dự án BOT dài gần 65 km, kết hợp nâng cấp 110 km Quốc lộ 1, tổng vốn hơn 12.000 tỷ đồng. Tuyến đường này trở thành trục huyết mạch kết nối Việt Nam với Trung Quốc.

Trung Lương – Mỹ Thuận: Đèo Cả đã tham gia tái khởi động dự án sau nhiều năm đình trệ, giải quyết các vướng mắc về vốn và điều hành. Tuyến dài 51,1 km với vốn hơn 12.600 tỷ đồng, rút ngắn hành trình từ TP.HCM đến đồng bằng sông Cửu Long.

Cam Lâm – Vĩnh Hảo: Dự án thuộc tuyến cao tốc Bắc – Nam, dài 78,5 km với tổng vốn gần 8.000 tỷ đồng. Đây là điểm sáng PPP khi cơ cấu vốn sáng tạo đã giúp tiết kiệm khoảng 1.000 tỷ đồng ngân sách.

Hiện nay, Đèo Cả đang tiếp tục dồn lực cho các dự án lớn như cao tốc Đồng Đăng – Trà Lĩnh với tổng vốn gần 23.000 tỷ đồng, khẳng định tham vọng trở thành người kiến tạo hạ tầng hàng đầu quốc gia.

Mô hình PPP++: Chiến lược xoay vốn đặc biệt

Để giải quyết áp lực vốn khổng lồ khi cùng lúc đảm nhận nhiều dự án, Đèo Cả đã xây dựng mô hình tài chính sáng tạo mang tên PPP++. Mô hình này được ví như một phiên bản nâng cấp của PPP truyền thống, dựa trên ba trụ cột:

P1++ (Vốn mồi): Vốn ngân sách nhà nước, chiếm trên 50%, có thể lên tới 70% ở một số dự án đặc thù.

P2++ (Vốn chủ sở hữu): Vốn từ các doanh nghiệp tư nhân và doanh nghiệp nhà nước.

P3++ (Vốn huy động): Vốn từ tín dụng ngân hàng, phát hành cổ phiếu, trái phiếu và các nguồn khác.

Chính cấu trúc này đã giúp nhiều dự án giảm áp lực ngân sách, như cao tốc Cam Lâm – Vĩnh Hảo đã tiết kiệm được 1.000 tỷ đồng vốn nhà nước.

Điểm đặc biệt trong mô hình PPP++ là việc kết hợp chặt chẽ giữa vai trò nhà thầu thi công và nhà đầu tư. Các doanh nghiệp xây lắp vừa trực tiếp thi công, vừa góp vốn vào dự án, biến lợi nhuận từ thi công thành vốn đầu tư. Cách làm này không chỉ tối ưu hiệu quả đầu tư mà còn gắn kết trách nhiệm của nhà thầu với chất lượng công trình, hạn chế tình trạng ‘làm xong rồi buông’.

Đèo Cả còn tạo lập một hệ sinh thái nhà đầu tư thông qua cơ chế phân cấp: nhà đầu tư kiên định tham gia dài hạn, nhà đầu tư bắc cầu góp vốn trong giai đoạn triển khai và nhà đầu tư tiềm năng tham gia với quy mô nhỏ hơn để thử sức. Điều này không chỉ đa dạng hóa nguồn lực mà còn giúp nhiều doanh nghiệp trong nước trưởng thành.

Chia sẻ rủi ro: Nền tảng pháp lý vững chắc

Một điểm nhấn khác trong chiến lược của Đèo Cả là việc tiên phong thúc đẩy cơ chế chia sẻ rủi ro doanh thu giữa Nhà nước và nhà đầu tư. Cơ chế này đã được đưa vào Luật PPP 2020, trở thành khung pháp lý quan trọng cho sự phát triển lâu dài của mô hình hợp tác công – tư.

Có thể nói, chiến lược xoay vốn của Đèo Cả không chỉ giúp doanh nghiệp duy trì khả năng tham gia vào các dự án hạ tầng lớn mà còn mở ra tư duy mới cho toàn bộ thị trường PPP Việt Nam. Bằng cách kết hợp linh hoạt, minh bạch và tạo lập một hệ sinh thái bền vững, Đèo Cả đã góp phần xây dựng một hệ thống hạ tầng quốc gia ngày càng vững mạnh.