#Chuyên gia

24HMONEY đã kiểm duyệt

Đề xuất đánh thuế 0,1% với giao dịch vàng miếng: Tranh luận nóng tại Quốc hội về đầu cơ, minh bạch thị trường và lo ngại “thuế chồng thuế”

Tại phiên thảo luận chiều 19/11 về Dự án Luật Thuế thu nhập cá nhân (sửa đổi), đề xuất áp mức thuế suất 0,1% đối với hoạt động chuyển nhượng vàng miếng – tính trực tiếp trên giá trị mỗi lần giao dịch – đã trở thành tâm điểm chú ý của nhiều đại biểu Quốc hội.

Đây được xem là một trong những biện pháp nhằm tăng tính minh bạch, hạn chế đầu cơ và góp phần đưa thị trường vàng vận hành ổn định hơn. Tuy nhiên, vấn đề này cũng làm dấy lên nhiều ý kiến trái chiều, đặc biệt liên quan đến nỗi lo “thuế chồng thuế” và việc phân biệt người tích trữ vàng với người đầu cơ.

Nỗi lo “thuế chồng thuế” từ người tích lũy tài sản

Đại biểu Trần Kim Yến (TP.HCM) bày tỏ sự băn khoăn khi cho rằng vàng đối với phần lớn người dân là tài sản tích lũy từ khoản tiền tiết kiệm có được sau khi đã nộp thuế thu nhập. Nhiều hộ gia đình chắt chiu từng khoản nhỏ để mua vàng 5 phân, 1 chỉ làm của để dành cho các rủi ro trong cuộc sống như ma chay, chữa bệnh hay cưới hỏi.

Trong bối cảnh đó, việc khi bán vàng lại phải chịu thêm thuế khiến bà đặt câu hỏi: “Có phải thuế chồng thuế hay không?” Bà Yến đồng thời cho rằng mức thuế 0,1% không đủ mạnh để ngăn chặn đầu cơ vì số tiền thuế phải nộp quá nhỏ so với lợi nhuận những người đầu cơ thường kiếm được trong thời điểm biến động giá.

Nên nâng thuế suất để hạn chế đầu cơ?

Đại biểu Phạm Văn Hòa (Đồng Tháp) đồng tình rằng cần đánh thuế giao dịch vàng miếng để hạn chế tình trạng đầu cơ làm biến động thị trường. Tuy nhiên, ông nhận định mức 0,1% là quá thấp so với mục tiêu răn đe. Do đó, ông đề xuất cần cân nhắc mức thuế cao hơn để đủ sức điều tiết hoạt động đầu tư ngắn hạn trục lợi biến động giá vàng.

Đặc biệt, ông Hòa đề nghị không nên đánh thuế với những trường hợp mua vàng để tích trữ dài hạn, nhằm dự phòng rủi ro, không phục vụ mục đích kinh doanh. Việc phân biệt giữa tích lũy và đầu cơ là điều mà chính sách cần được quy định rõ ràng.

Minh bạch thị trường – yếu tố quan trọng hơn mức thuế

Ở góc nhìn khác, đại biểu Trịnh Xuân An (Đồng Nai) đánh giá đề xuất đánh thuế là phù hợp với đặc thù thị trường vàng Việt Nam. Ông cho rằng không thể viện lý do tiết kiệm để biện minh cho hành vi chen lấn, xếp hàng từ 3 giờ sáng để mua vàng miếng, hay chuyển sang mua vàng nhẫn ép vỉ khi không mua được vàng miếng.

Theo ông, ranh giới giữa đầu cơ và tiết kiệm hiện rất khó xác định, do đó việc đánh thuế là cần thiết. Tuy nhiên, ông đề xuất Quốc hội giao Chính phủ quy định rõ:

Ngưỡng giá trị giao dịch chịu thuế,

Thời điểm tính thuế,

Chỉ áp dụng đối với vàng miếng,

Không mở rộng sang vàng nhẫn hoặc các loại vàng trang sức khác.

Đồng thời, ông kiến nghị trao quyền điều chỉnh thuế suất này cho Ủy ban Thường vụ Quốc hội để đảm bảo linh hoạt, tránh lo ngại trùng thuế và không ảnh hưởng đến khoản tiết kiệm chính đáng của người dân.

Bộ Tài chính khẳng định: Không có chuyện “thuế chồng thuế”

Giải trình trước Quốc hội, Bộ trưởng Tài chính Nguyễn Văn Thắng nhấn mạnh việc áp thuế 0,1% là đánh trên giao dịch chuyển nhượng vàng miếng, hoàn toàn không trùng lặp với thuế thu nhập cá nhân người dân đã nộp trước đó. Đây là thuế đánh trên hoạt động giao dịch, tương tự như nhiều loại tài sản khác.

Ông Thắng cũng khẳng định sắc thuế mới là một trong những biện pháp quan trọng để bình ổn thị trường vàng – lĩnh vực vốn đang có dấu hiệu biến động mạnh và thiếu minh bạch trong thời gian qua.

Vì sao cần áp thuế đối với vàng miếng?

Theo các chuyên gia kinh tế, thuế là công cụ điều tiết thị trường hiệu quả và phổ biến ở nhiều quốc gia. Việt Nam từ trước đến nay chưa từng áp thuế với vàng miếng, tạo ra sự chênh lệch nhất định giữa kênh vàng so với các kênh đầu tư khác như bất động sản, chứng khoán vốn đều chịu nhiều loại thuế và phí.

Một số lợi ích được kỳ vọng khi áp thuế gồm:

Bối cảnh thị trường vàng: biến động mạnh, chênh lệch cao kỷ lục

Thị trường vàng đang là chủ đề nóng tại các kỳ họp Quốc hội gần đây. Giá vàng trong nước nhiều thời điểm vượt xa giá thế giới, có lúc chênh lệch tới hơn 20 triệu đồng/lượng. Điều này gây nhiều lo ngại về rủi ro đầu cơ, thao túng giá hoặc lợi dụng khan hiếm để tạo sóng thị trường.

Do đó, việc siết lại quản lý thị trường vàng – trong đó có giải pháp đánh thuế vàng miếng – được xem là bước đi cần thiết để ổn định tình hình.

Kết luận

Đề xuất đánh thuế 0,1% đối với giao dịch vàng miếng đang nhận được đa số ý kiến đồng tình nhưng cũng không ít lo ngại. Vấn đề trọng tâm không chỉ nằm ở mức thuế bao nhiêu, mà còn ở việc:

Xác định đúng đối tượng đầu cơ,

Bảo vệ người dân tích lũy chính đáng,

Đảm bảo minh bạch thị trường vàng,

Tránh trùng thuế và tránh gây xáo trộn không cần thiết.

Trong thời gian tới, các quy định chi tiết, đặc biệt về ngưỡng giao dịch và cách tổ chức thực hiện, sẽ đóng vai trò quyết định trong việc sắc thuế này có thực sự phát huy hiệu quả hay không.