Dầu Mỹ mất thế độc tôn tại Châu Á

Khi chi phí vận tải chiếm gần một nửa giá dầu WTI, lợi thế giá nguyên liệu có nguy cơ bị xóa sạch trước khi hàng cập cảng. Thị trường dầu mỏ đang chứng kiến sự dịch chuyển từ cạnh tranh giá bán sang cạnh tranh tổng chi phí giao hàng.

Theo dữ liệu từ Simpson, Spence & Young trên nền tảng LSEG, cước thuê siêu tàu chở dầu VLCC vận chuyển 2 triệu thùng dầu từ Vịnh Mexico đến Trung Quốc trong tháng 11/2026 đã chạm 80 triệu USD.

Con số này tương đương 40 USD/thùng, cao gấp 4,65 lần mức 8,60 USD/thùng trước khi xung đột Trung Đông bùng phát hồi tháng 2.

Chỉ riêng chi phí vận chuyển đã tăng thêm 31,40 USD/thùng. Với một chuyến tàu chở 2 triệu thùng, doanh nghiệp nhập khẩu phải gánh thêm khoảng 62,8 triệu USD so với trước chiến sự.

Áp lực này khiến dầu Mỹ đánh mất lợi thế tại thị trường châu Á. Ngay cả khi giá dầu WTI thấp hơn các loại dầu cạnh tranh, chênh lệch giá cũng khó bù đắp chi phí vận tải.

Các nhà máy lọc dầu Trung Quốc và nhiều quốc gia châu Á vì vậy phải cân nhắc nguồn cung từ Trung Đông, Mỹ Latinh hoặc những tuyến vận chuyển có tổng chi phí thấp hơn.

Tuy nhiên, thay đổi nhà cung cấp không đơn giản. Chất lượng dầu thô, công nghệ chế biến, điều khoản hợp đồng và rủi ro giao hàng đều ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả vận hành.

Với Việt Nam, biến động cước tàu đặt ra sức ép lên chuỗi cung ứng năng lượng. Các doanh nghiệp lọc dầu như BSR có thể chịu ảnh hưởng nếu chi phí dầu nhập khẩu tăng nhanh hơn giá bán sản phẩm đầu ra.

Ở chiều ngược lại, doanh nghiệp vận tải dầu khí như PVT có cơ hội hưởng lợi từ mặt bằng giá thuê tàu cao, nhưng mức cải thiện lợi nhuận còn phụ thuộc loại tàu, cơ cấu hợp đồng và chi phí nhiên liệu.

Các đầu mối kinh doanh xăng dầu như PLX, OIL cũng đối mặt áp lực vốn lưu động khi giá nhập khẩu và chi phí logistics tăng.

Cước tàu 80 triệu USD cho thấy rủi ro năng lượng không còn nằm riêng ở giá dầu. Khả năng tiếp cận nguồn cung với chi phí hợp lý đang trở thành yếu tố quyết định sức cạnh tranh của toàn bộ chuỗi dầu khí.