MỚI

Tính thuế TNCN 2026

#Kinh doanh

24HMONEY đã kiểm duyệt

Dấu chấm hết cho một "thương hiệu quốc dân"?

Từng là cái tên quen thuộc trong gian bếp của nhiều thế hệ, Đồ hộp Hạ Long nay đối diện phép thử khắc nghiệt về niềm tin. Những khuất tất quanh hoạt động sản xuất và việc giải trình liên quan đến thịt heo nhiễm bệnh đang đẩy doanh nghiệp này rời xa người tiêu dùng nhanh hơn bất kỳ chiến dịch truyền thông nào.

Suốt nhiều thập kỷ, những lon pate, cá hộp, thịt hộp mang nhãn Hạ Long hiện diện trong căn bếp của hàng triệu gia đình Việt – từ bữa ăn công nhân, sinh viên đến những mâm cơm tằn tiện của thời khó khăn. Sự quen thuộc lâu ngày tạo ra một dạng “tín nhiệm mặc định”: cứ là Đồ hộp Hạ Long thì có thể yên tâm. Một thương hiệu lâu đời, một trong những doanh nghiệp đồ hộp đầu tiên ở miền Bắc, được thời gian và thói quen tiêu dùng bảo chứng.

Chính vì thế, vụ việc hơn 120 tấn thịt heo nhiễm bệnh bị phát hiện liên quan đến Công ty CP Đồ hộp Hạ Long không chỉ là một sự cố an toàn thực phẩm. Nó là cú đánh trực diện vào niềm tin – tài sản vô hình nhưng quý giá bậc nhất của một doanh nghiệp thực phẩm. Người tiêu dùng không chỉ tự hỏi liệu mình có từng ăn phải thực phẩm bẩn hay không, mà đau hơn là câu hỏi: hóa ra bấy lâu nay, niềm tin ấy đã được đặt nhầm chỗ?

Điều khiến dư luận phẫn nộ không nằm ở những con số khô khốc hàng trăm tấn thịt heo nhiễm dịch tả châu Phi – căn bệnh bị cấm tuyệt đối đưa vào chuỗi thực phẩm. Điều khiến công chúng mất kiên nhẫn là cách sự việc được xử lý và giải trình. Thay vì một thái độ minh bạch, nhận trách nhiệm và đặt sức khỏe cộng đồng lên trên hết, người ta chứng kiến những lời giải thích vòng vo, thiếu nhất quán: khi thì “nguyên liệu chưa đưa vào sản xuất”, lúc lại “người vi phạm không phải nhân viên công ty”, rồi “sản phẩm bán ra thị trường đều an toàn”. Mỗi lần lên tiếng, sự thật không rõ thêm, chỉ có nỗi hoang mang ngày càng dày.

Trong lĩnh vực thực phẩm, trung thực không phải là một lựa chọn đạo đức, mà là điều kiện tồn tại. Người tiêu dùng không thể đứng trong nhà máy, không thể kiểm tra từng lô nguyên liệu, từng công đoạn sản xuất. Họ buộc phải tin. Và khi niềm tin ấy bị phản bội, cảm giác để lại không chỉ là lo lắng, mà là sự tổn thương – giống như phát hiện ra người thân đã lừa dối mình trong một thời gian dài.

Càng đáng nói hơn khi Đồ hộp Hạ Long không phải một doanh nghiệp non trẻ, thiếu kinh nghiệm hay quản trị yếu vì mới lớn. Đây là một thương hiệu có lịch sử, có bộ máy, có hệ thống kiểm soát chất lượng, thừa hiểu rằng thịt heo nhiễm bệnh là “lằn ranh đỏ” không được phép vượt qua. Vì vậy, rất khó để chấp nhận lập luận rằng đây chỉ là một “sơ suất” hay “lỗi của vài cá nhân”. Khi hàng tấn nguyên liệu bẩn có thể lọt vào kho, được bảo quản, thậm chí bị nghi ngờ đã qua chế biến, thì vấn đề không còn nằm ở một cá nhân, mà ở cả hệ thống quản trị và văn hóa doanh nghiệp.

Khủng hoảng lên tới đỉnh điểm khi tổng giám đốc công ty bị bắt để phục vụ điều tra. Với người tiêu dùng, đây không chỉ là một diễn biến pháp lý, mà là một dấu mốc tâm lý. Nó dập tắt những hy vọng mong manh rằng “có thể mọi chuyện không nghiêm trọng đến vậy”. Khi người đứng đầu doanh nghiệp bị khởi tố, câu hỏi “Ai còn dám tin?” không còn mang tính cảm xúc, mà trở thành phản xạ tự vệ rất tự nhiên.

Niềm tin, một khi đã mất, không thể mua lại bằng thông cáo báo chí hay vài lời xin lỗi chung chung. Điều người tiêu dùng chờ đợi không chỉ là kết luận điều tra, mà là thái độ: thái độ thừa nhận sai phạm, thừa nhận niềm tin đã bị tổn thương, và thừa nhận trách nhiệm đạo đức – chứ không chỉ trách nhiệm pháp lý. Nhưng những gì công chúng chứng kiến lại là sự chậm trễ, thiếu nhất quán, và cảm giác rằng doanh nghiệp đang lo “giảm thiệt hại cho mình” hơn là bảo vệ người tiêu dùng.

Trong bối cảnh xã hội ngày càng nhạy cảm với an toàn thực phẩm, cách hành xử ấy chẳng khác nào tự tay cắt đứt sợi dây cuối cùng gắn kết với khách hàng. Người tiêu dùng hôm nay có nhiều lựa chọn hơn, nhiều thông tin hơn và cũng ít khoan dung hơn. Một lon đồ hộp không chỉ là vài chục nghìn đồng; nó là sự an tâm cho bữa ăn, là niềm tin rằng doanh nghiệp đứng sau sản phẩm tôn trọng sức khỏe và sinh mạng con người.

Câu chuyện Đồ hộp Hạ Long vì thế không chỉ là câu chuyện của một doanh nghiệp, mà là lời cảnh tỉnh cho cả ngành thực phẩm. Lịch sử lâu đời không phải là giấy thông hành cho những sai phạm hiện tại. Thương hiệu càng lớn, trách nhiệm càng nặng. Khi một doanh nghiệp lâu năm phản bội niềm tin khách hàng, cái mất không chỉ là doanh thu hay giá cổ phiếu, mà là uy tín tích lũy qua nhiều thế hệ – thứ có thể không bao giờ lấy lại được.

Ai còn dám tin Đồ hộp Hạ Long? Câu hỏi ấy đến lúc này vẫn bỏ ngỏ. Có thể vẫn sẽ có người chờ kết luận cuối cùng, vẫn hy vọng đây chỉ là một “vết đen” có thể gột rửa. Nhưng chắc chắn cũng sẽ có rất nhiều người chọn cách quay lưng. Bởi với thực phẩm, chỉ cần phản bội niềm tin một lần là đã quá đủ. Trong căn bếp gia đình, không có chỗ cho sự may rủi.

Nếu không có một sự thay đổi tận gốc – từ quản trị, kiểm soát sản xuất đến cách đối diện với sự thật và với khách hàng – thì câu hỏi “Ai còn dám tin?” rất có thể sẽ trở thành dấu chấm hết cho một thương hiệu từng là niềm tự hào. Và đó sẽ là cái giá đắt nhất cho sự thiếu trung thực.