Dầu 100 USD chưa phải đỉnh?

Giá dầu Brent đã vượt mốc 100 USD/thùng sau khi căng thẳng tại Trung Đông leo thang và dự trữ dầu của Mỹ giảm xuống mức thấp nhất hơn 40 năm. Tuy nhiên, thị trường hợp đồng tương lai vẫn phản ánh kỳ vọng giá dầu sẽ giảm trong trung hạn, khi giới đầu tư cho rằng rủi ro nguồn cung chỉ mang tính tạm thời.

Khoảng cách lớn giữa giá dầu giao ngay và giá hợp đồng cuối năm cho thấy thị trường chưa tin vào một chu kỳ tăng giá kéo dài. Trong khi đó, nhu cầu tiêu thụ toàn cầu vẫn là biến số quan trọng quyết định xu hướng của thị trường năng lượng.

Giá hợp đồng tương lai dầu Brent gần nhất tăng gần 40% trong tháng, vượt mốc 100 USD/thùng vào ngày 24/7. Tuy nhiên, hợp đồng giao vào tháng 12 chỉ tăng chưa đến 20%, lên khoảng 86 USD/thùng. Chênh lệch này phản ánh tâm lý thị trường: giá giao ngay cao do lo ngại ngắn hạn, nhưng giá kỳ hạn dài ổn định vì nhà đầu tư tin rằng xung đột sẽ hạ nhiệt. Theo Stuart Kaiser, Trưởng bộ phận chiến lược giao dịch cổ phiếu của Citi, thị trường mặc định rằng ít nhất một trong hai bên không muốn để xung đột vượt khỏi tầm kiểm soát.

Sau khi eo biển Hormuz mở lại, hơn 200 triệu thùng dầu từ Vịnh Ba Tư quay trở lại thị trường, nhưng không tìm được nhiều người mua. Các nhà xuất khẩu lớn như QatarEnergy và ADNOC phải giảm giá 6-9 USD/thùng để thu hút khách. Hơn 18 triệu thùng dầu vẫn chờ tiêu thụ trên các tàu, cao gấp 2,5 lần so với trước khi xung đột nổ ra. Lượng dầu nhập khẩu của Trung Quốc từ Iran giảm từ 1,5 triệu thùng/ngày xuống 630.000 thùng/ngày, phản ánh không chỉ tác động chiến sự mà còn những thay đổi cơ cấu trong nhu cầu năng lượng.

JPMorgan ước tính nhu cầu dầu toàn cầu hiện thấp hơn khoảng 4 triệu thùng/ngày so với trước chiến sự. Một nguyên nhân chính là công suất lọc dầu trên toàn cầu đã gần chạm giới hạn, khiến dầu thô dư thừa không thể nhanh chóng được chế biến. Trung Quốc có lợi thế nhờ lượng dự trữ khoảng 1,9 tỷ thùng (tương đương 117 ngày tiêu thụ), đang rút kho với tốc độ 2 triệu thùng/ngày. Nhu cầu thực tế chỉ giảm khoảng 1,2 triệu thùng/ngày, thấp hơn nhiều so với mức giảm gần 5 triệu thùng/ngày của lượng nhập khẩu.

Nhu cầu dầu có thể phục hồi khi Trung Quốc bắt đầu bổ sung lại kho dự trữ, yếu tố có thể đẩy giá dầu tăng đáng kể. Mỹ cũng sẽ phải tái tích trữ dầu khi Kho Dự trữ Dầu mỏ Chiến lược đã xuống mức thấp nhất kể từ năm 1983. Tuy nhiên, thời điểm phục hồi vẫn là câu hỏi chưa có lời giải. Goldman Sachs cho rằng điều này có thể diễn ra sớm, trong khi IEA dự báo nhu cầu sẽ giảm năm 2026. Các chuyên gia của Capital Economics nhận định nhu cầu chỉ phục hồi rõ rệ khi Mỹ và Iran đạt thỏa thuận đủ bền vững để tạo niềm tin rằng căng thẳng sẽ thực sự hạ nhiệt.

Mặc dù xung đột tiếp diễn, nhiều nhà đầu tư tiếp tục đặt kỳ vọng vào kết quả kinh doanh quý của doanh nghiệp, đặc biệt là các công ty hưởng lợi từ đầu tư vào trí tuệ nhân tạo. Theo JJ Kinahan, Giám đốc phụ trách mở rộng mảng nhà đầu tư cá nhân tại Cboe Global Markets, điều quan trọng nhất vẫn là lợi nhuận doanh nghiệp sẽ diễn biến ra sao. Giá dầu kỳ hạn dài ổn định giúp thị trường chứng khoán duy trì tâm lý tích cực, chứ không bị chi phối bởi diễn biến chiến sự ngắn hạn.