Đàm phán Mỹ - Iran đạt "bước tiến lớn"?

Việc Washington ưu tiên lựa chọn giải pháp ngoại giao thay vì phát động các cuộc không kích quy mô lớn đang giúp loại bỏ bóng ma chiến tranh toàn diện, tạo hiệu ứng khởi sắc cho thị trường tài chính và kéo giảm giá dầu.

Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết các cuộc đàm phán gián tiếp giữa Mỹ và Iran đang diễn ra "rất tốt", phát đi tín hiệu tích cực về khả năng đạt được một thỏa thuận nhằm hạ nhiệt căng thẳng tại Trung Đông sau nhiều tuần đối đầu quân sự.

Phát biểu trước khi lên chuyên cơ Không lực Một tới bang Bắc Dakota, ông Trump cho biết Washington và Tehran đã có "những cuộc gặp rất tốt" tại Doha, đồng thời bày tỏ kỳ vọng tiến trình phi hạt nhân hóa của Iran sẽ đạt được những bước tiến đáng kể.

Theo Tổng thống Mỹ, các đặc phái viên Steve Witkoff và Jared Kushner đang trực tiếp tham gia các cuộc tiếp xúc với phía Iran. Ông khẳng định Tehran đã "tiến một bước dài" trong đàm phán nhưng vẫn nhấn mạnh lập trường nhất quán rằng Iran không được phép sở hữu vũ khí hạt nhân.

Thông điệp mới đánh dấu sự thay đổi đáng chú ý trong cách tiếp cận của Washington. Chỉ ít ngày trước, truyền thông Mỹ cho biết ông Trump từng cân nhắc phương án nối lại các cuộc không kích quy mô lớn nhằm vào Iran sau khi tham vấn với Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth và Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Dan Caine. Tuy nhiên, Nhà Trắng cuối cùng lựa chọn tiếp tục theo đuổi giải pháp ngoại giao nhằm tránh nguy cơ xung đột lan rộng.

Đối với thị trường tài chính, triển vọng hạ nhiệt căng thẳng đã nhanh chóng phản ánh vào giá dầu. Dầu Brent hiện lùi về quanh 71,8 USD/thùng, giảm hơn 1,6%, trong khi dầu WTI giảm xuống khoảng 68,4 USD/thùng. Việc phần bù rủi ro địa chính trị suy giảm giúp giảm áp lực lạm phát năng lượng và cải thiện kỳ vọng đối với tăng trưởng kinh tế toàn cầu.

Nếu các cuộc đàm phán tiếp tục đạt tiến triển, nhóm doanh nghiệp tiêu thụ nhiều nhiên liệu như hàng không, vận tải, logistics, hóa chất và sản xuất công nghiệp có thể hưởng lợi nhờ chi phí đầu vào ổn định hơn. Ngược lại, các doanh nghiệp khai thác dầu khí có thể chịu sức ép khi giá dầu giảm làm ảnh hưởng đến doanh thu và biên lợi nhuận nếu xu hướng này kéo dài.

Ông Trump cũng cho biết không quá đặt nặng thời hạn ngày 18/8 cho việc hoàn tất thỏa thuận. Thay vì phát động chiến dịch quân sự quy mô lớn, Washington có thể chỉ tiến hành các đòn đáp trả giới hạn nếu Iran vi phạm cam kết. Theo ông, một cuộc xung đột kéo dài không chỉ gây thương vong lớn mà còn có nguy cơ làm gián đoạn hoạt động tại eo biển Hormuz – tuyến vận chuyển khoảng 20% lượng dầu giao dịch bằng đường biển trên thế giới.

Dù triển vọng đối thoại đang cải thiện, giới quan sát cho rằng tiến trình đàm phán vẫn còn nhiều thách thức khi các vấn đề liên quan đến chương trình hạt nhân, cơ chế giám sát và dỡ bỏ trừng phạt chưa đạt được đồng thuận cuối cùng.