"Cuộc đua giường bệnh" nóng lên

Thị trường y tế tư nhân đang bước vào cuộc đua mở rộng với hàng loạt hệ thống tăng số cơ sở, giường bệnh và năng lực chuyên môn. Tuy nhiên, doanh thu tăng chưa đồng nghĩa lợi nhuận cải thiện ngay khi khấu hao, lãi vay, nhân sự và chi phí vận hành cùng tăng.

Quy mô thị trường mở rộng tạo dư địa tăng trưởng dài hạn, nhưng giai đoạn đầu của mỗi dự án bệnh viện thường là phép thử lớn về công suất khai thác và khả năng kiểm soát chi phí.

Việt Nam có hơn 102 triệu dân năm 2025, trong khi chi tiêu y tế bình quân đầu người đạt khoảng 270 USD, dự kiến lên 328 USD vào năm 2028. Đây là nền tảng khiến các hệ thống bệnh viện tư đẩy mạnh đầu tư cơ sở mới, mở rộng công suất và tăng độ phủ.

Trên sàn hiện có hai doanh nghiệp bệnh viện niêm yết là TNH và TTD, nhưng cuộc đua thực tế rộng hơn nhiều với sự tham gia của các chuỗi bệnh viện lớn. TNH hiện sở hữu 4 cơ sở với tổng công suất gần 900 giường, đồng thời tiếp tục xây dựng Bệnh viện TNH Lạng Sơn quy mô 300 giường. Doanh nghiệp đặt mục tiêu mở thêm cơ sở tại các thành phố lớn đến năm 2030.

Vấn đề nằm ở độ trễ lợi nhuận. TNH từng đạt doanh thu 531 tỷ đồng và lợi nhuận sau thuế 139 tỷ đồng năm 2023. Nhưng khi đưa cơ sở Việt Yên vào vận hành, doanh thu năm 2024 giảm còn 440 tỷ đồng và lợi nhuận giảm xuống 45 tỷ đồng. Năm 2025, doanh nghiệp lỗ sau thuế 93 tỷ đồng; nửa đầu 2026 tiếp tục lỗ 63 tỷ đồng, trong đó lãi vay, khấu hao và chi phí nhân sự tạo sức ép đáng kể.

TTD cho thấy một trạng thái khác. Doanh thu và lợi nhuận phục hồi sau đại dịch, đạt kỷ lục năm 2024 với doanh thu 835 tỷ đồng và lợi nhuận sau thuế 95 tỷ đồng. Tuy nhiên, 6 tháng đầu 2026 lợi nhuận giảm 24%, còn hơn 34 tỷ đồng, do giá vốn và chi phí hoạt động tăng.

Ở quy mô lớn hơn, Vinmec có 17 bệnh viện và phòng khám, tổng công suất 1.505 giường, phục vụ 1,2 triệu lượt bệnh nhân trong năm 2025. Doanh thu thuần hoạt động y tế và dịch vụ liên quan năm 2024 đạt 5.554 tỷ đồng, nhưng vẫn ghi nhận lỗ trước thuế hơn 630 tỷ đồng.

Trong khi đó, Hoàn Mỹ có 16 bệnh viện và phòng khám, khoảng 2.900 giường. Năm 2025, chuỗi này đạt lợi nhuận sau thuế hơn 679 tỷ đồng, tăng 23%. Sự khác biệt cho thấy cùng hưởng lợi từ nhu cầu chăm sóc sức khỏe, hiệu quả tài chính còn phụ thuộc vào tuổi đời cơ sở, công suất sử dụng giường, cơ cấu bệnh nhân và khả năng hấp thụ chi phí cố định.

Với ngành bệnh viện, doanh thu thường đi trước lợi nhuận khi doanh nghiệp phải bỏ vốn lớn cho mặt bằng, thiết bị, nhân sự và vận hành trước khi đạt công suất tối ưu. Vì vậy, cuộc đua hiện nay không chỉ nằm ở mở được bao nhiêu cơ sở, mà còn ở tốc độ biến công suất mới thành dòng tiền và lợi nhuận.