Cuộc "đại di tản" khỏi USD và Yên?

Sau một năm chao đảo bởi lạm phát, địa chính trị và chính sách tiền tệ đảo chiều, những đồng tiền từng được xem là “hầm trú ẩn” đang bị đặt lên bàn cân lại. Franc Thụy Sĩ, USD và yên Nhật liệu còn giữ được vị thế phòng thủ truyền thống, hay thị trường đã bắt đầu tái định giá khái niệm an toàn trong một trật tự tài chính nhiều biến số?

Khi nhắc đến “hầm trú ẩn” tiền tệ, giới đầu tư thường nghĩ ngay đến USD, franc Thụy Sĩ và yên Nhật – những đồng tiền được xem là giữ giá trị mỗi khi thế giới chao đảo vì khủng hoảng địa chính trị hay biến động kinh tế.

Thế nhưng sau một năm đầy sóng gió, chính các biểu tượng an toàn ấy lại trở nên mong manh hơn bao giờ hết.

"Huyền thoại" USD lung lay

Chỉ số Dollar Index

Năm 2025, Tổng thống Donald Trump tái định hình thương mại toàn cầu bằng các đòn thuế quan dồn dập, kích hoạt làn sóng bán tháo tài sản Mỹ, trong đó có đồng USD – đồng tiền dự trữ số một thế giới.

Chính sách thương mại thay đổi chóng mặt, lo ngại về quỹ đạo nợ công thiếu bền vững và áp lực công khai lên Chủ tịch Fed đã bào mòn niềm tin thị trường.

Chỉ số Dollar Index giảm hơn 9% trong năm 2025 và tiếp tục suy yếu sang 2026, có thời điểm rơi xuống đáy gần 4 năm. Quan điểm cho rằng USD luôn tăng giá khi thị trường né rủi ro cũng bị thách thức, khi tương quan giữa đồng bạc xanh và chứng khoán gần như bằng 0 trong lịch sử.

Nhiều chuyên gia cảnh báo USD có thể đang lặp lại mô hình sau các “cơn sốt” tài sản trước đây – đạt đỉnh rồi bước vào chu kỳ suy giảm kéo dài.

Yên Nhật: hầm trú ẩn chao đảo

USD/JPY

Đồng yên trải qua một năm biến động dữ dội. Từ vùng 150–156 yên/USD, đồng tiền này liên tục trồi sụt theo tín hiệu lãi suất, thay đổi chính trị và đồn đoán can thiệp.

Lập trường tài khóa mở rộng của tân Thủ tướng Sanae Takaichi từng kích hoạt làn sóng bán tháo, đẩy yên tiến sát mốc 160 – ngưỡng nhạy cảm có thể buộc nhà chức trách phải hành động.

Dù vậy, giới phân tích cho rằng nếu vượt quá 160, khả năng can thiệp từ Nhật Bản hoặc Mỹ sẽ tăng cao, khiến thị trường rơi vào thế giằng co căng thẳng.

Franc Thụy Sĩ: mạnh nhưng không dễ thở

Trái ngược USD và yên, franc Thụy Sĩ nổi lên như điểm tựa ổn định. Năm 2025, đồng tiền này tăng gần 13% so với USD và lên mức cao nhất 11 năm so với cả USD lẫn euro.

Tuy nhiên, sức mạnh ấy lại là con dao hai lưỡi. Với nền kinh tế phụ thuộc xuất khẩu và lạm phát chỉ 0,1%, đồng franc quá mạnh có nguy cơ gia tăng áp lực giảm phát. Trong khi lãi suất đã về 0%, Ngân hàng Quốc gia Thụy Sĩ gần như không còn nhiều dư địa chính sách và phải cân nhắc khả năng can thiệp – dù động thái này từng vấp phải chỉ trích từ phía Mỹ.

Một số tổ chức dự báo franc có thể hạ nhiệt nhẹ vào cuối năm, song trong dài hạn, đồng tiền này vẫn được đánh giá là nơi lưu giữ giá trị vững vàng nhất trong nhóm G10.

Sau một năm biến động, khái niệm “trú ẩn an toàn” không còn tuyệt đối. USD và yên đang mất dần hào quang truyền thống, trong khi franc Thụy Sĩ củng cố vị thế – nhưng đi kèm những thách thức riêng.

Trong thế giới tài chính đầy bất định, ngay cả hầm trú ẩn cũng có thể rung lắc.