menu
Cuộc chiến Iran – Mỹ và khủng hoảng năng lượng: Eo biển Hormuz đẩy kinh tế Mỹ vào nguy cơ suy thoái
Huy Tú Official Pro
24HMoney đã kiểm duyệt 24HMONEY đã kiểm duyệt

Cuộc chiến Iran – Mỹ và khủng hoảng năng lượng: Eo biển Hormuz đẩy kinh tế Mỹ vào nguy cơ suy thoái

Chiến tranh Iran – Mỹ và tắc nghẽn tại eo biển Hormuz: Áp lực lên kinh tế Mỹ

Các cuộc không kích của liên quân Mỹ – Israel nhằm vào Iran đã làm gián đoạn nghiêm trọng hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz, tuyến vận chuyển chiếm hơn 1/5 nguồn cung dầu toàn cầu, khiến giá năng lượng và chi phí sinh hoạt tại Mỹ leo thang. Dù Tổng thống Donald Trump tuyên bố “mọi chuyện đã kết thúc trong giờ đầu tiên” vào ngày 11/3, thực tế nguồn cung dầu vẫn bị gián đoạn, và Iran cảnh báo giá dầu có thể lên tới 200 USD/thùng, trong khi giá dầu từng chạm 119 USD/thùng – mức cao nhất kể từ năm 2022.
Cuộc chiến Iran – Mỹ và khủng hoảng năng lượng: Eo biển Hormuz đẩy kinh tế Mỹ vào nguy cơ suy thoái

Tác động lên người tiêu dùng và giá cả

Bà Rachel Ziemba, nghiên cứu viên cao cấp kiêm nhiệm tại Trung tâm An ninh Mỹ Mới, nhận định mức độ ảnh hưởng lên người tiêu dùng Mỹ sẽ phụ thuộc vào thời gian kéo dài của xung đột và khả năng khôi phục vận tải biển tại Vùng Vịnh. Bà nhấn mạnh: nếu chiến tranh kết thúc nhanh và ổn định, giá cả có thể hạ nhiệt, nhưng nếu xung đột kéo dài với cường độ hiện tại, giá cả sẽ tăng mạnh và biến động khó lường, đặc biệt với các mặt hàng thiết yếu.

Ông Patrick DeHaan, phụ trách phân tích giá xăng dầu tại GasBuddy, cho biết giá xăng trung bình toàn quốc tại Mỹ đã tăng lên 3,59 USD/gallon (0,95 USD/lít), cao hơn 65 cent so với tháng 2, và nếu chiến tranh kéo dài, mỗi tuần giá xăng có thể tăng thêm 25–40 cent. Ông Robert Rogowsky, Giáo sư thỉnh giảng tại Trường Ngoại giao, Đại học Georgetown, bổ sung, nhóm người thu nhập thấp sẽ chịu tác động nặng nề nhất từ làn sóng lạm phát, trong khi giá hàng tiêu dùng nói chung cũng sẽ tăng theo.

Nguy cơ suy thoái kinh tế và lạm phát đình trệ

Theo ông Sam Ori, Đại học Chicago, trong quá khứ, khi chi phí dầu chiếm khoảng 4–5% GDP Mỹ và duy trì ở mức cao, nền kinh tế thường rơi vào suy thoái. Dù hiện nay Mỹ khó đạt ngưỡng này như thập niên 1970, ông cảnh báo nếu giá dầu thế giới duy trì quanh 140 USD/thùng trong phần lớn năm 2026, nguy cơ suy thoái là hoàn toàn có thể. Nếu eo biển Hormuz bị đóng cửa vô thời hạn, cú sốc kinh tế sẽ đến nhanh hơn, vì tuyến vận chuyển này cực kỳ quan trọng để duy trì nguồn cung năng lượng toàn cầu.

Ông Severin Borenstein, Giám đốc Viện Năng lượng, Trường Kinh doanh Haas, Đại học California, Berkeley, cảnh báo nguy cơ lạm phát đình trệ – tình trạng kinh tế trì trệ đi kèm lạm phát cao và thất nghiệp tăng – sẽ là thách thức lớn cho Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed). Ông nhấn mạnh Fed phải cân bằng giữa việc hạ lãi suất để thúc đẩy tăng trưởng và tăng lãi suất để kiểm soát lạm phát, hai giải pháp đối lập nhưng cùng tác động đến nền kinh tế. Bà Rachel Ziemba bổ sung, giá dầu cao kéo dài sẽ khiến Fed khó cắt giảm lãi suất, dẫn đến lãi suất thế chấp và các loại lãi suất dài hạn duy trì ở mức cao; ví dụ, lãi suất thế chấp đã tăng từ 5,99% lên 6,29% chỉ trong hai tuần đầu tháng 3/2026.

Áp lực lên chuỗi cung ứng và giá cả toàn cầu

Ông Peter Sand, nhà phân tích trưởng tại Xeneta, cho biết tình trạng tắc nghẽn tại eo biển Hormuz đã ảnh hưởng đến toàn bộ chuỗi logistics toàn cầu. Trong ngắn hạn, người tiêu dùng chưa cảm nhận rõ, nhưng nếu xung đột kéo dài một tháng, nhiều mặt hàng sẽ bị chậm giao và giá tăng. Biển Đỏ, vốn phần lớn bị đóng cửa vào năm 2025 do các cuộc tấn công của lực lượng Houthi, có thể vẫn đóng cửa trong năm 2026, khiến chi phí vận tải và giá cả hàng hóa duy trì ở mức cao.

Dầu mỏ từ Vùng Vịnh còn là nguyên liệu quan trọng cho nhựa, dược phẩm, phân bón, sản xuất chất bán dẫn, ô tô và các ngành công nghiệp khác. Bà Rachel Ziemba nhấn mạnh, tình trạng thiếu hụt heli từ Vùng Vịnh cũng có thể làm chậm quá trình sản xuất ô tô và các ngành công nghiệp liên quan, đồng thời ảnh hưởng trực tiếp đến mùa vụ nông nghiệp sắp tới do giá phân bón tăng.

Ông David Coffey, chuyên gia chuỗi cung ứng tại Catalant, cho rằng các doanh nghiệp Mỹ đang tăng cường đánh giá rủi ro chuỗi cung ứng, làm tăng chi phí vận hành và giá cả hàng hóa. Ông Robert Rogowsky bổ sung, cuộc chiến thúc đẩy các cường quốc tầm trung giảm phụ thuộc vào Mỹ, điều này sẽ tác động lâu dài đến điều khoản thương mại và nền kinh tế Mỹ.

Chi phí chiến tranh và gánh nặng ngân sách

Bà Heidi Peltier, nhà nghiên cứu cấp cao tại Dự án Chi phí Chiến tranh, Đại học Brown, nhấn mạnh các khoản chi tiêu chiến tranh lâu dài đang tạo gánh nặng ngân sách. Mỹ đã chi ít nhất 1.000 tỷ USD tiền lãi cho các cuộc chiến Iraq và Afghanistan, chưa tính nợ gốc chưa trả. Chi tiêu quân sự có xu hướng tạo ít việc làm hơn so với đầu tư giáo dục hay y tế, dẫn tới hiệu quả kinh tế thấp hơn, đồng thời hạn chế khả năng tái phân bổ ngân sách cho các lĩnh vực thiết yếu.

Nhìn chung, các chuyên gia đồng thuận rằng tương lai kinh tế Mỹ phụ thuộc vào việc eo biển Hormuz có được khai thông hay không. Nếu tuyến vận tải chiến lược này tiếp tục gián đoạn, áp lực giá dầu, lạm phát, chi phí sinh hoạt và nguy cơ suy thoái sẽ ngày càng nghiêm trọng, đặt ra thách thức lớn cho chính sách kinh tế vĩ mô của Mỹ.

 

Theo dõi 24HMoney trên GoogleNews
Mã chứng khoán liên quan bài viết
87.76 -1.14 (-1.28%)
prev
next

Từ khóa liên quan

Bấm vào mỗi từ khóa để xem bài cùng chủ đề

Theo dõi người đăng bài

Cảnh báo Nhà đầu tư lưu ý
Cảnh báo

Kết nối truyền thông
cùng 24HMONEY ?

Liên hệ tư vấn ngay

Bạn muốn trở thành
VIP/Pro ?

Đăng ký ngay