Cú siết từ Nasdaq và bài học cho Việt Nam

Theo TS. Nguyễn Trí Hiếu, việc loại bỏ những doanh nghiệp không còn đáp ứng tiêu chuẩn có thể giúp thị trường giảm nguy cơ xuất hiện các “công ty ma”, đồng thời đặt ra yêu cầu cao hơn với doanh nghiệp Việt Nam nếu muốn tiếp cận các sàn chứng khoán quốc tế

Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Mỹ (SEC) đã phê duyệt quy định cho phép Nasdaq đình chỉ giao dịch đối với doanh nghiệp có giá trị vốn hóa niêm yết dưới 5 triệu USD trong 30 ngày liên tiếp. Những cổ phiếu không đáp ứng tiêu chuẩn có thể được chuyển sang thị trường OTC, thay vì tiếp tục giao dịch trên sàn chính.

Theo TS. Nguyễn Trí Hiếu, mục tiêu của cơ chế này là hạn chế những doanh nghiệp có quy mô quá nhỏ, thanh khoản thấp hoặc hoạt động không thực chất. Việc thanh lọc giúp giảm chi phí quản lý, đồng thời hạn chế nguy cơ các doanh nghiệp chỉ tồn tại trên danh nghĩa lợi dụng sàn chứng khoán để huy động vốn.

Từ góc độ thị trường, quy định mới cũng đặt vấn đề về chất lượng hàng hóa. Một thị trường có quá nhiều cổ phiếu vốn hóa siêu nhỏ, thanh khoản thấp có thể làm gia tăng biến động và tạo môi trường cho hoạt động đầu cơ. Đây là vấn đề đáng chú ý với Việt Nam, nơi nhóm cổ phiếu penny từng thu hút dòng tiền mạnh trong nhiều giai đoạn.

TS. Hiếu cho rằng Việt Nam có thể tham khảo cách tiếp cận của Mỹ trong việc loại bỏ những doanh nghiệp không còn đáp ứng tiêu chuẩn tối thiểu. Tuy nhiên, tiêu chí áp dụng cần phù hợp với quy mô và mức độ phát triển của thị trường trong nước.

Câu chuyện càng đáng chú ý khi ngày càng nhiều doanh nghiệp Việt Nam quan tâm đến việc tiếp cận thị trường vốn quốc tế. Theo chuyên gia, doanh nghiệp muốn niêm yết tại các thị trường như Mỹ phải chuẩn bị kỹ về năng lực tài chính, kế hoạch kinh doanh, thanh khoản cổ phiếu và khả năng tuân thủ.

Đặc biệt, việc duy trì trạng thái niêm yết không chỉ phụ thuộc vào thời điểm IPO. Doanh nghiệp còn phải liên tục đáp ứng các tiêu chuẩn về quy mô, công bố thông tin và giao dịch sau khi lên sàn.

Ở chiều ngược lại, việc nâng chuẩn cũng có thể khiến một bộ phận doanh nghiệp nhỏ khó tiếp cận thị trường vốn. Nếu tiêu chí quá cao, thị trường có nguy cơ giảm tính đa dạng và khiến doanh nghiệp đang trong giai đoạn mở rộng khó có thêm kênh huy động vốn.

Với chứng khoán Việt Nam, bài học lớn hơn nằm ở chất lượng hơn số lượng. Khi quy mô thị trường ngày càng tăng và mục tiêu nâng hạng được đặt ra, yêu cầu về minh bạch, quản trị doanh nghiệp, thanh khoản và chất lượng hàng hóa cũng sẽ ngày càng cao.