Cơn sốt “vàng bình dân” vỡ trận: Nhà đầu tư Trung Quốc mắc kẹt với những thỏi đồng đắt gấp 3 lần giá trị thực

Trong bối cảnh giá vàng và bạc tăng mạnh chưa từng có, nhiều nhà đầu tư nhỏ lẻ tại Trung Quốc đã đổ xô tìm kiếm các lựa chọn thay thế với chi phí thấp hơn. Tuy nhiên, một sản phẩm được quảng bá như “vàng bình dân” – các thỏi đồng đánh bóng dạng đầu tư – đã nhanh chóng trở thành bài học đắt giá khi giá trị thực tế sụt giảm mạnh chỉ sau vài tuần.

Từ “cơ hội đầu tư” thành đống phế liệu chỉ sau một tháng

Trong dịp Tết Nguyên đán vừa qua, Katty Mao, một cư dân tại Thâm Quyến (Quảng Đông), đã mua vào 500 thỏi đồng loại 1kg với giá khoảng 160 nhân dân tệ mỗi thỏi (tương đương 23 USD). Khi đó, đà tăng mạnh của vàng và bạc đã tạo ra tâm lý sợ bỏ lỡ cơ hội (FOMO), khiến các kim loại hữu hình khác như đồng cũng được kỳ vọng sẽ trở thành tài sản đầu tư hấp dẫn.

“Tôi biết đó là một canh bạc, nhưng cảm giác sợ bỏ lỡ cơ hội còn lớn hơn nỗi lo rủi ro”, Mao chia sẻ.

Tuy nhiên, chỉ sau chưa đầy một tháng, cô gần như không thể tìm được người mua. Nhiều người thậm chí khuyên Mao mang số đồng này đi bán cho các cơ sở thu mua phế liệu, nơi giá trị chỉ còn tương đương kim loại thô.

Giá bán bị “thổi phồng” cao hơn 200% so với giá thị trường

Cơn sốt bắt đầu từ giữa tháng 1 tại Shuibei – khu chợ trang sức và kim loại quý lớn nhất Trung Quốc. Các quầy hàng tại đây bày bán những thỏi đồng 1kg được đánh bóng, khắc chữ Hán và thiết kế tương tự thỏi vàng hoặc bạc truyền thống, dù không có bất kỳ chứng nhận giá trị đầu tư nào.

Giá bán các thỏi đồng này dao động từ 180 đến hơn 320 nhân dân tệ/kg, cao hơn tới 200% so với giá đồng giao ngay, vốn chỉ khoảng 14.500 USD mỗi tấn vào cuối năm 2025.

Nhờ hình thức bắt mắt và tâm lý tìm kiếm tài sản thay thế vàng, sản phẩm này nhanh chóng thu hút sự quan tâm của nhà đầu tư nhỏ lẻ. Tuy nhiên, giá trị thực tế của đồng không thể theo kịp mức giá bị đẩy lên phi lý.

Tâm lý FOMO và sự nhầm lẫn giữa kim loại công nghiệp và kim loại quý

Năm 2025 chứng kiến sự bùng nổ mạnh mẽ của thị trường kim loại quý:

Giá vàng tăng 65%

Giá bạc tăng tới 144%

Giá đồng cũng tăng hơn 40%, chủ yếu nhờ nhu cầu từ hạ tầng điện và các trung tâm dữ liệu phục vụ trí tuệ nhân tạo

Sự tăng trưởng này khiến nhiều nhà đầu tư tin rằng đồng có thể trở thành “ngôi sao tiếp theo”.

Theo Xu Tianchen, chuyên gia kinh tế cấp cao tại Economist Intelligence Unit, các thỏi đồng “đầu tư” đã khai thác đúng tâm lý của nhà đầu tư cá nhân – những người ưa chuộng tài sản hữu hình nhưng không đủ khả năng mua vàng hoặc bạc đang ở mức giá quá cao.

Tuy nhiên, ông cảnh báo rằng đồng là kim loại công nghiệp, không phải kim loại quý, nên tính thanh khoản thấp hơn đáng kể. Để có lợi nhuận từ các thỏi đồng này, giá đồng cần tăng ít nhất gấp đôi – một kịch bản rất khó xảy ra trong ngắn hạn.

Giá trị lao dốc, nhà đầu tư chịu thua lỗ nặng

Tính đến ngày 24/2, giá đồng phế liệu tại Trung Quốc chỉ khoảng 88.000 nhân dân tệ mỗi tấn, tương đương mức lỗ khoảng 45% đối với những người mua ở vùng giá cao, thậm chí còn lớn hơn đối với các trường hợp mua ở mức giá bị “thổi phồng”.

Trong khi đó, khả năng thanh khoản gần như không tồn tại. Nhiều cửa hàng kim loại quý từ chối thu mua đồng, hoặc chỉ chấp nhận với số lượng lớn và mức giá rất thấp.

Một chủ cửa hàng tại Shuibei cho biết đồng không nằm trong danh mục kim loại họ thu mua, trong khi ngay cả bạc cũng chỉ được chấp nhận khi đạt khối lượng tối thiểu nhất định.

Cơ quan quản lý vào cuộc, cơn sốt nhanh chóng hạ nhiệt

Trước sự lan rộng của hiện tượng đầu cơ, ban quản lý chợ Shuibei đã ban hành lệnh cấm bán các thỏi đồng dạng đầu tư từ khoảng ngày 20/1 nhằm đảm bảo môi trường kinh doanh minh bạch và lành mạnh.

Dù vậy, hoạt động mua bán vẫn tiếp diễn ở quy mô nhỏ thông qua mạng xã hội và các kênh không chính thức.

Đối với nhiều nhà đầu tư, lựa chọn duy nhất lúc này là bán lại với giá phế liệu, chấp nhận khoản thua lỗ đáng kể.

Triển vọng dài hạn của đồng vẫn tích cực, nhưng không dành cho đầu cơ ngắn hạn

Các ngân hàng đầu tư quốc tế vẫn duy trì quan điểm tích cực về triển vọng dài hạn của đồng, nhờ nhu cầu mạnh mẽ từ quá trình điện khí hóa và trí tuệ nhân tạo.

Deutsche Bank dự báo giá đồng có thể đạt 13.000 USD/tấn trong quý II

Citi kỳ vọng giá đạt 14.000 USD/tấn trong vòng 3 tháng

Hiện giá đồng tại London đang giao dịch quanh mức 13.000 USD/tấn.

Tuy nhiên, những dự báo này chủ yếu áp dụng cho thị trường hàng hóa tiêu chuẩn, không phải các sản phẩm đồng “đầu tư” bán lẻ với mức giá bị đội lên quá cao.

 

Bài học đắt giá từ cơn sốt đầu cơ

Câu chuyện của Katty Mao phản ánh rõ ràng rủi ro khi đầu tư theo tâm lý đám đông và thiếu hiểu biết về bản chất tài sản. Các thỏi đồng được quảng bá như một lựa chọn thay thế vàng đã nhanh chóng mất giá trị và trở thành tài sản kém thanh khoản.

Cơn sốt “vàng bình dân” tại Trung Quốc là lời cảnh báo rằng không phải mọi kim loại hữu hình đều là tài sản đầu tư hiệu quả. Giá trị thực sự không nằm ở hình thức hay câu chuyện tiếp thị, mà ở tính thanh khoản, nhu cầu thị trường và nền tảng kinh tế cơ bản của tài sản đó.