#Tài chính

24HMONEY đã kiểm duyệt

Chuyện gì đang xảy ra với Indonesia khi đồng rupiah rơi xuống mức thấp nhất lịch sử?

Đồng rupiah của Indonesia – nền kinh tế lớn nhất ASEAN – vừa rơi xuống mức thấp kỷ lục so với đồng USD, làm dấy lên những lo ngại sâu sắc về tính ổn định của chính sách tiền tệ cũng như mức độ độc lập của Ngân hàng Trung ương Indonesia (BI).

Trong phiên giao dịch ngày 20/1, rupiah giảm xuống 16.978 rupiah/USD, mức thấp nhất trong lịch sử. Đà mất giá diễn ra trong bối cảnh thị trường tài chính toàn cầu biến động mạnh, song nguyên nhân trực tiếp lại xuất phát từ những yếu tố nội tại của Indonesia.

Lo ngại chính trị phủ bóng chính sách tiền tệ

Áp lực bán rupiah gia tăng sau khi Tổng thống Indonesia Prabowo Subianto đề cử Thứ trưởng Bộ Tài chính Thomas Djiwandono – cháu trai của ông – vào danh sách ứng viên cho vị trí Phó Thống đốc Ngân hàng Trung ương Indonesia. Động thái này ngay lập tức làm dấy lên lo ngại về nguy cơ suy giảm tính độc lập của cơ quan hoạch định chính sách tiền tệ.

Theo giới quan sát, thị trường ngoại hối phản ứng đặc biệt nhạy cảm với các tín hiệu liên quan đến nhân sự cấp cao của ngân hàng trung ương, nhất là trong bối cảnh nhiều nền kinh tế mới nổi đang chịu áp lực từ lãi suất USD duy trì ở mức cao.

“Mối đe dọa đối với tỷ giá rupiah là có thật, bởi thị trường không chỉ phản ứng với dữ liệu kinh tế mà còn với nhận thức về rủi ro chính sách,” ông Syafruddin Karimi, Giáo sư Kinh tế tại Đại học Andalas (Tây Sumatra), nhận định với Nikkei Asia.

Ông nhấn mạnh rằng những cá nhân được đề cử vào các vị trí then chốt của Ngân hàng Indonesia cần phải chứng minh rõ ràng sự độc lập với chính trị ngay từ giai đoạn tuyển chọn, thay vì chỉ cam kết sau khi nhậm chức.

Tranh cãi quanh ứng viên “người nhà”

Ngoài mối quan hệ gia đình với Tổng thống Prabowo, ông Thomas Djiwandono hiện còn là thủ quỹ của đảng Gerindra – đảng cầm quyền do chính Tổng thống lãnh đạo. Điều này càng khiến giới đầu tư lo ngại về khả năng xung đột lợi ích.

Tuy nhiên, các quan chức Indonesia đã nhanh chóng lên tiếng trấn an dư luận. Nghị sĩ Mukhamad Misbakhun, người giám sát quy trình đề cử tại Hạ viện, cho rằng việc ông Djiwandono có quan hệ gia đình với Tổng thống không nên bị coi là lý do để bác bỏ năng lực.

“Ông ấy có đầy đủ trình độ, kinh nghiệm và uy tín trong giới kinh doanh. Việc có quan hệ với Tổng thống không đồng nghĩa với việc thiếu năng lực,” ông Misbakhun khẳng định.

Cha của ông Djiwandono, ông Joseph Soedradjad Djiwandono, từng giữ chức Thống đốc Ngân hàng Indonesia trong giai đoạn 1993–1998, trong khi bản thân ông Thomas từng đảm nhiệm nhiều vị trí quan trọng trong lĩnh vực tài chính – ngân sách.

Bộ trưởng Tài chính Purbaya Yudhi Sadewa cũng cho rằng ông Djiwandono là ứng viên phù hợp, đồng thời nhấn mạnh rằng chính phủ không thể can thiệp vào chính sách tiền tệ, bất kể ai được bổ nhiệm vào ban lãnh đạo ngân hàng trung ương.

Thị trường vẫn chưa yên tâm

Dù vậy, không phải tất cả chuyên gia đều đồng tình. Một số ý kiến cho rằng kinh nghiệm của ông Djiwandono chủ yếu tập trung vào lĩnh vực tài khóa, chưa đủ sâu về điều hành tiền tệ – một yếu tố then chốt trong bối cảnh rupiah chịu áp lực lớn.

Giáo sư Rahma Gafni (Đại học Airlangga, Đông Java) nhận định rằng việc thiếu kinh nghiệm thực tiễn trong lĩnh vực tiền tệ có thể là điểm yếu nếu ông Djiwandono đảm nhiệm vị trí Phó Thống đốc Ngân hàng Trung ương.

Áp lực kép với rupiah

Thực tế, rupiah đã suy yếu trong thời gian dài do thâm hụt tài khoản vãng lai, dòng vốn ngoại rút khỏi các thị trường mới nổi và đồng USD mạnh lên. Tuy nhiên, những lo ngại về thể chế và nhân sự đang khiến áp lực mất giá trở nên trầm trọng hơn.

Diễn biến mới nhất cho thấy, với các nền kinh tế mới nổi như Indonesia, niềm tin thị trường đôi khi mong manh không kém các chỉ số kinh tế vĩ mô. Chỉ một tín hiệu về rủi ro chính sách cũng có thể đủ để đẩy đồng nội tệ xuống mức thấp chưa từng có trong lịch sử.