Chứng khoán Việt vẫn chờ "điểm cộng" từ MSCI

Báo cáo Đánh giá Khả năng Tiếp cận Thị trường Toàn cầu năm 2026 vừa được MSCI công bố rạng sáng ngày 19/6 mang lại một gáo nước lạnh cho kỳ vọng thăng hạng của chứng khoán Việt Nam. Dù liên tục tung ra các quân bài cải cách kỹ thuật nặng ký trong 12 tháng qua, "bảng điểm" của thị trường nội địa vẫn không có thêm bất kỳ dấu cộng nào, giữ nguyên 8 trên tổng số 18 điểm trừ cốt lõi.

Sự thận trọng mang tính đặc trưng của định chế tài chính toàn cầu này chỉ ra một thực tế phũ phàng: Việc ban hành chính sách mới chỉ là điều kiện cần, và MSCI cần thời gian để kiểm chứng xem các giải pháp như non-prefunding hay mô hình CCP có thực sự làm thay đổi trải nghiệm thực tế của dòng vốn ngoại.

Chứng khoán Việt vẫn chờ "điểm cộng" từ MSCI

Chứng khoán Việt Nam vẫn chưa nhận thêm "điểm cộng" nào từ MSCI

Trong Báo cáo Đánh giá Khả năng Tiếp cận Thị trường Toàn cầu 2026 công bố rạng sáng 19/6, MSCI tiếp tục ghi nhận nỗ lực cải cách của Việt Nam nhưng chưa thay đổi đánh giá tổng thể.

Toàn bộ 18 tiêu chí tiếp cận thị trường giữ nguyên so với năm trước, trong đó vẫn còn 8 tiêu chí ở mức cần cải thiện. Điều này đồng nghĩa chứng khoán Việt Nam chưa nhận thêm bất kỳ "điểm cộng" mới nào trên lộ trình hướng tới nâng hạng.

Trong năm qua, thị trường đã có nhiều bước tiến đáng chú ý. Việt Nam triển khai mô hình giao dịch qua nhà môi giới toàn cầu (global broker), thành lập công ty đối tác bù trừ trung tâm (CCP) dự kiến vận hành từ đầu năm 2027, đồng thời tiếp tục thúc đẩy lộ trình công bố thông tin bằng tiếng Anh.

Bên cạnh đó, các quy định mới cũng ngăn doanh nghiệp tự đặt giới hạn sở hữu nước ngoài thấp hơn mức pháp luật cho phép và yêu cầu công bố tỷ lệ sở hữu nước ngoài tối đa trước tháng 9/2026.

Tuy nhiên, theo MSCI, các cải cách vẫn cần thêm thời gian để chứng minh hiệu quả thực tế.

Những nút thắt chưa được tháo gỡ

Một trong những điểm nghẽn lớn nhất tiếp tục là giới hạn sở hữu nước ngoài.

MSCI cho biết nhiều doanh nghiệp thuộc các lĩnh vực có điều kiện vẫn áp dụng giới hạn sở hữu từ 0-75%, ảnh hưởng đáng kể đến khả năng tiếp cận của dòng vốn ngoại.

Tình trạng "room ngoại" chật hẹp cũng tiếp tục là rào cản. Không ít cổ phiếu hấp dẫn đã kín room từ lâu, khiến nhà đầu tư nước ngoài khó gia tăng tỷ trọng.

Ở khía cạnh minh bạch thông tin, tổ chức này đánh giá nhà đầu tư ngoại vẫn chưa được tiếp cận thông tin bình đẳng khi nhiều doanh nghiệp chưa công bố đầy đủ bằng tiếng Anh hoặc công bố chưa đủ chi tiết.

Thị trường ngoại hối cũng là một điểm trừ kéo dài. Việt Nam chưa có thị trường ngoại tệ offshore, trong khi nhiều giao dịch vẫn phải gắn với hoạt động chứng khoán, làm giảm tính linh hoạt của dòng vốn quốc tế.

Ngoài ra, quy trình mở tài khoản, đăng ký nhà đầu tư, cơ chế thanh toán và tỷ lệ cổ phiếu tự do chuyển nhượng tại nhiều doanh nghiệp vẫn là những vấn đề MSCI tiếp tục lưu ý.

Khoảng cách giữa cam kết và thực thi

Theo MSCI, không phải thị trường nào có cải cách cũng lập tức được nâng điểm.

Yếu tố quyết định nằm ở khả năng vận hành thực tế, tính ổn định và mức độ cải thiện trải nghiệm của nhà đầu tư quốc tế.

Nói cách khác, việc ban hành chính sách mới chỉ là bước khởi đầu. Điều quan trọng hơn là các quy định phải đi vào cuộc sống, tạo ra thay đổi rõ ràng và có thể đo lường được.

Đó cũng là lý do Việt Nam dù được ghi nhận nỗ lực mạnh mẽ nhưng chưa được cộng thêm điểm trong kỳ đánh giá năm nay.

Đích đến đã gần hơn

Dù chưa có thay đổi về xếp hạng, nhiều chuyên gia cho rằng triển vọng nâng hạng của chứng khoán Việt Nam vẫn đang tích cực hơn so với các năm trước.

Việc triển khai CCP, mở rộng khả năng tiếp cận của nhà đầu tư nước ngoài và đẩy nhanh lộ trình công bố thông tin bằng tiếng Anh được xem là những bước đi mang tính nền tảng.

Tuy nhiên, bài toán cốt lõi vẫn nằm ở hai yếu tố: mức độ mở cửa cho vốn ngoại và chất lượng hạ tầng thị trường.

Khi những điểm nghẽn này được xử lý triệt để, "dấu cộng" từ MSCI có thể chỉ còn là vấn đề thời gian.