Chứng khoán Việt Nam: Ngưỡng cửa lịch sử và những "nút thắt" cuối cùng

Mặc dù TTCK Việt Nam đã đáp ứng các tiêu chí nâng hạng từ cận biên lên mới nổi của FTSE Russell, nhưng các chuyên gia cho rằng cần phải song song cải thiện thị trường trái phiếu. Việc này không chỉ giúp thu hút dòng vốn quốc tế bền vững mà còn nâng cao uy tín quốc gia, giảm chi phí vốn cho doanh nghiệp.

Việt Nam đã hội đủ tiêu chí để FTSE Russell đưa vào danh sách xem xét nâng hạng từ thị trường cận biên lên mới nổi trong kỳ đánh giá tháng 9/2025. Hệ thống KRX đi vào vận hành, cơ chế non-prefunding và yêu cầu minh bạch thông tin được áp dụng đồng bộ, cùng các cải cách pháp lý then chốt đang đưa TTCK Việt Nam tiến sát chuẩn mực quốc tế, mở ra cơ hội lớn đón dòng vốn ngoại.

Thị trường chứng khoán Việt Nam đang đứng trước cơ hội lịch sử để được FTSE Russell nâng hạng từ thị trường cận biên lên mới nổi vào tháng 9/2025. Những nỗ lực cải cách mạnh mẽ về pháp lý và công nghệ đã giúp thị trường tiệm cận các chuẩn mực quốc tế, tạo đà thu hút dòng vốn ngoại. Tuy nhiên, hành trình "đổi ngôi" này vẫn còn những rào cản lớn, đặc biệt là ở thị trường trái phiếu.

Mảnh ghép cuối cùng: Vượt qua rào cản để nâng hạng

Theo Mirae Asset, sự ra đời của Thông tư 68/2024 và cơ chế giao dịch non-prefunding (NPF) là bước ngoặt quyết định. Với NPF, nhà đầu tư nước ngoài (NĐTNN) có thể giao dịch linh hoạt hơn, khắc phục hạn chế lớn khiến Việt Nam từng bị "treo hạng" hồi tháng 3/2025. Kể từ khi hệ thống KRX vận hành vào tháng 5/2025, thị trường đã ghi nhận hơn 90.000 giao dịch NPF với tổng giá trị hơn 20.000 tỷ đồng, cho thấy hiệu quả và sự chấp nhận rộng rãi của cơ chế mới.

Song song với đó, Thông tư 03/2025 của Ngân hàng Nhà nước đã quy định rõ mô hình tài khoản gián tiếp, loại bỏ rào cản pháp lý. Hơn nữa, việc công bố thông tin song ngữ (Việt - Anh) của các doanh nghiệp VN30 cũng là một điểm cộng lớn, giúp nâng cao tính minh bạch và tạo thuận lợi cho dòng vốn ngoại. Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN) cũng đã thành lập nhóm đối thoại với các tổ chức đầu tư quốc tế, cho thấy sự chủ động và cam kết trong việc tháo gỡ khó khăn.

Thách thức mới: Bài toán thị trường trái phiếu

Mặc dù thị trường cổ phiếu đã "chín muồi", các chuyên gia cho rằng Việt Nam cần cải thiện song song thị trường trái phiếu để thu hút vốn ngoại một cách toàn diện. Ông Dominic Scriven (Chủ tịch Dragon Capital) chỉ ra rằng trong 15 năm, quỹ của ông chỉ thu hút được 2 nhà đầu tư ngoại vào trái phiếu Việt Nam, bất chấp lợi suất hấp dẫn. Nguyên nhân chính là Việt Nam chưa đạt chuẩn "investment grade" (hạng đầu tư).

Hiện tại, Việt Nam chỉ được S&P và Fitch xếp hạng BB+, Moody's xếp hạng Ba2, vẫn thấp hơn chuẩn đầu tư (BBB- trở lên). Ông Nguyễn Quang Thuân (Chủ tịch FiinGroup) nhấn mạnh, sự chậm trễ này khiến doanh nghiệp Việt mất lợi thế cạnh tranh, khó huy động vốn với chi phí thấp như các doanh nghiệp khu vực khác.

Để giải quyết, các chuyên gia đề xuất nâng cao sức mạnh thể chế, cải thiện cán cân ngoại hối và chuẩn hóa các tiêu chuẩn quản trị doanh nghiệp. UBCKNN cũng đang tích cực nghiên cứu cơ chế bảo lãnh trái phiếu và chuẩn hóa quy trình phát hành để tạo niềm tin cho nhà đầu tư quốc tế.

Tóm lại, TTCK Việt Nam đang đứng trước ngưỡng cửa lịch sử. Việc nâng hạng thành công sẽ mở ra cơ hội vàng, nhưng để dòng vốn ngoại đổ về bền vững, không chỉ thị trường cổ phiếu mà cả thị trường trái phiếu cũng cần được cải thiện. Đây là bài toán tổng thể, đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan quản lý và sự minh bạch từ chính các doanh nghiệp.