Chiến lược dự trữ hàng hóa của Trung Quốc: Lá chắn trước biến động thương mại và lãi suất?

Trong bối cảnh bất ổn toàn cầu leo thang, từ căng thẳng thương mại Mỹ - Trung cho tới triển vọng cắt giảm lãi suất của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed), Trung Quốc đang tăng tốc tích trữ hàng hóa chiến lược.

Hình: Tăng trưởng GDP của Trung Quốc giai đoạn 2000–2024, cho thấy quy mô nền kinh tế hiện vượt 18.000 tỷ USD. Nguồn: IMF.

Động thái này không chỉ nhằm đảm bảo an ninh năng lượng và nguyên liệu thô, mà còn phản ánh chiến lược phòng thủ của Bắc Kinh trước biến động thương mại và tài chính quốc tế.

1. DẦU THÔ: ƯU TIÊN AN NINH NĂNG LƯỢNG

- Theo số liệu hải quan Trung Quốc công bố ngày 7/9, nhập khẩu dầu thô tháng 8 đạt 11,7 triệu thùng/ngày, tăng 9% so với cùng kỳ năm trước. Đáng chú ý, lượng dầu từ Nga và Iran chiếm hơn 35% tổng nhập khẩu, với mức giá chiết khấu so với Brent. Bắc Kinh tận dụng giai đoạn giá dầu dao động quanh 72–76 USD/thùng để bổ sung dự trữ chiến lược (SPR).

- Việc tăng tích trữ giúp Trung Quốc giảm phụ thuộc vào thị trường giao ngay dễ biến động và đảm bảo nguồn cung ổn định cho ngành lọc hóa dầu – lĩnh vực đóng vai trò trụ cột trong xuất khẩu.

2. KIM LOẠI CÔNG NGHIỆP: TRANH THỦ GIÁ THẤP ĐỂ BỔ SUNG

- Không chỉ năng lượng, Bắc Kinh còn đẩy mạnh nhập khẩu kim loại công nghiệp. Dữ liệu của General Administration of Customs (GAC) cho thấy, nhập khẩu đồng tinh luyện tháng 8 đạt 516.000 tấn, tăng 12% so với tháng 7 và là mức cao nhất trong 6 tháng qua. Giá đồng trên sàn LME giảm gần 8% từ đầu quý III/2025 do lo ngại tăng trưởng toàn cầu chậm lại, tạo cơ hội cho Trung Quốc gia tăng tích trữ.

Hình: Nhập khẩu ròng đồng của Trung Quốc (2021–2025) cho thấy xu hướng nhập khẩu giảm khi xuất khẩu tăng mạnh. Nguồn: WBMS, cập nhật ngày 2/9/2025.

- Đồng, nhôm và niken đều là những nguyên liệu cốt lõi cho ngành sản xuất xe điện và năng lượng tái tạo – lĩnh vực Trung Quốc đặt mục tiêu dẫn đầu toàn cầu.

3. VÀNG: ĐA DẠNG HÓA DỰ TRỮ NGOẠI HỐI

- Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc (PBoC) tiếp tục là người mua vàng ròng lớn nhất thế giới. Báo cáo cập nhật ngày 6/9 cho thấy, dự trữ vàng chính thức của PBoC đạt 2.325 tấn, tăng thêm 5 tấn trong tháng 8. Dù tốc độ mua ròng chậm lại so với nửa đầu năm, Bắc Kinh vẫn kiên định với mục tiêu giảm phụ thuộc vào USD trong dự trữ ngoại hối.

Hình: Trung Quốc hiện nắm giữ khoảng 2.300 tấn vàng, đứng thứ 6 thế giới về dự trữ chính thức. Tuy nhiên, vàng chỉ chiếm 7% trong tổng dự trữ ngoại hối của nước này. Nguồn: World Gold Council, IMF.

- Động thái này diễn ra trong bối cảnh các quỹ ETF vàng tại Mỹ và châu Âu có lúc ghi nhận dòng vốn rút ra, càng củng cố vai trò của Trung Quốc như một “người chống đỡ” giá vàng toàn cầu.

5. TÁC ĐỘNG TOÀN CẦU

- Chiến lược dự trữ mạnh tay của Trung Quốc đang tạo ra một “sàn giá” cho hàng hóa quốc tế. Giá dầu, đồng và vàng khó giảm sâu dù triển vọng kinh tế toàn cầu chưa khởi sắc. Đồng thời, việc Bắc Kinh ưu tiên nhập khẩu từ Nga và Iran cũng thách thức trực tiếp các biện pháp trừng phạt của Mỹ, làm gia tăng căng thẳng địa chính trị.

- Đối với các nước xuất khẩu nguyên liệu, nhu cầu từ Trung Quốc mang lại nguồn thu ổn định, nhưng cũng khiến họ phụ thuộc lớn hơn vào thị trường này.

KẾT LUẬN

Từ nay đến cuối năm 2025, Trung Quốc có khả năng duy trì chính sách tích trữ ở mức cao, nhất là khi Fed dự kiến bắt đầu chu kỳ cắt giảm lãi suất từ tháng 9. Một mặt, điều này giúp Bắc Kinh củng cố vị thế trong chuỗi cung ứng toàn cầu; mặt khác, nó cũng làm gia tăng cạnh tranh nguồn cung và biến động giá cả.

Trong bối cảnh thương mại Mỹ - Trung căng thẳng, “lá chắn” dự trữ hàng hóa của Trung Quốc vừa mang ý nghĩa phòng thủ, vừa là công cụ chiến lược để bảo vệ nền kinh tế trước những cú sốc từ bên ngoài.