Chỉ số giá sản xuất Mỹ tăng mạnh nhất trong hơn 3 năm, áp lực từ thuế quan và chi phí dịch vụ leo thang

Chỉ số giá sản xuất (PPI) của Mỹ trong tháng 7/2025 đã ghi nhận mức tăng mạnh nhất kể từ tháng 6/2022, phản ánh rõ nét những áp lực chi phí đang đè nặng lên các doanh nghiệp trong bối cảnh thuế quan diện rộng của chính quyền Tổng thống Donald Trump bắt đầu phát huy tác động.

Theo số liệu công bố ngày 14/8 của Bộ Lao động Mỹ, chỉ số PPI tháng 7 tăng 0,9% so với tháng trước, vượt xa dự báo chỉ 0,2% của hãng nghiên cứu Briefing.com. Đây là mức tăng hàng tháng cao nhất trong hơn ba năm. So với cùng kỳ năm ngoái, PPI đã tăng 3,3% – cho thấy xu hướng giá sản xuất đang quay trở lại quỹ đạo tăng nhanh sau giai đoạn ổn định.

Nguyên nhân chính: chi phí dịch vụ tăng vượt hàng hóa

Phân tích cơ cấu tăng giá cho thấy hơn 3/4 mức tăng PPI trong tháng 7 đến từ nhóm dịch vụ, đặc biệt là dịch vụ thương mại – một chỉ số phản ánh biến động lợi nhuận của các nhà bán buôn và bán lẻ. Giá dịch vụ đã tăng 1,1%, ghi nhận mức tăng mạnh nhất kể từ tháng 3/2022.

Sự leo thang của chi phí dịch vụ được cho là hệ quả trực tiếp từ gián đoạn thương mại và chi phí nhập khẩu cao hơn sau khi chính quyền Mỹ áp thuế quan lên diện rộng. Tháng 4/2025, Tổng thống Trump ban hành mức thuế cơ bản 10% lên hầu hết các đối tác thương mại, đồng thời áp mức thuế 50% đối với các ngành then chốt như thép và nhôm.

Hàng hóa cũng tăng mạnh, thực phẩm là tâm điểm

Ngoài dịch vụ, giá hàng hóa cũng tăng đáng kể với mức tăng 0,7% trong tháng 7. Đáng chú ý, 40% mức tăng của hàng hóa đến từ nhóm thực phẩm. Trong đó, giá rau tươi và rau khô tăng tới 38,9%, đóng góp 1/4 mức tăng giá hàng hóa trong tháng.

Việc giá thực phẩm tăng mạnh cho thấy tác động của chi phí vận chuyển, lưu kho và nhập khẩu đã lan sang lĩnh vực nông sản, vốn phụ thuộc lớn vào nguồn cung quốc tế.

Gánh nặng thuế quan đè lên doanh nghiệp

Ông Ben Ayers, chuyên gia kinh tế cấp cao tại Nationwide, nhận định chi phí đầu vào của các nhà sản xuất Mỹ trong tháng 7 đã tăng rõ rệt do ảnh hưởng của thuế quan. Ông cho biết, phần lớn chi phí tăng này hiện vẫn đang được doanh nghiệp hấp thụ, khiến biên lợi nhuận bị thu hẹp, đặc biệt trong các ngành kim loại và thực phẩm – nơi thuế nhập khẩu cao đã đẩy giá nguyên liệu tăng mạnh.

Cụ thể, giá thép và nhôm – hai mặt hàng chịu thuế nhập khẩu 50% – đã tăng liên tục trong những tháng gần đây, khiến nhiều doanh nghiệp sản xuất công nghiệp phải đối mặt với áp lực chi phí chưa từng có.

Ông Ayers dự báo, một phần gánh nặng chi phí này sẽ sớm được chuyển sang giá bán lẻ trong thời gian tới, đồng nghĩa với việc người tiêu dùng Mỹ có thể sẽ phải trả giá cao hơn cho nhiều loại hàng hóa và dịch vụ.

Doanh nghiệp khó duy trì khả năng “gánh” chi phí

Cùng quan điểm về tác động tiêu cực của thuế quan, ông Matthew Martin, chuyên gia kinh tế tại Oxford Economics, nhận định tốc độ tăng giá nhanh của các mặt hàng chịu thuế nhập khẩu cho thấy nhiều doanh nghiệp đã chạm ngưỡng khả năng hấp thụ chi phí. Khi đó, việc chuyển gánh nặng sang người tiêu dùng sẽ trở nên khó tránh khỏi, làm gia tăng rủi ro lạm phát lan rộng trong những tháng tới.

Tác động chính sách và triển vọng

Mức tăng mạnh của PPI trong tháng 7 sẽ là một tín hiệu quan trọng để Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) đánh giá sức ép lạm phát từ phía sản xuất. Dù lạm phát tiêu dùng (CPI) có thể phản ánh trễ hơn, nhưng xu hướng PPI tăng mạnh thường báo trước áp lực giá bán lẻ trong tương lai.

Các chuyên gia cho rằng nếu PPI tiếp tục tăng mạnh trong các tháng tới, Fed có thể gặp khó khăn hơn trong việc điều chỉnh chính sách tiền tệ nhằm hỗ trợ tăng trưởng, đặc biệt khi thị trường vẫn kỳ vọng cắt giảm lãi suất vào tháng 9.

Trong bối cảnh thuế quan tiếp tục có hiệu lực và chuỗi cung ứng toàn cầu chưa phục hồi hoàn toàn, nguy cơ lạm phát sản xuất kéo dài là điều mà cả doanh nghiệp lẫn người tiêu dùng Mỹ phải chuẩn bị đối mặt.